Tweetalige printerversie Eentalige printerversie

Schriftelijke vraag nr. 5-7545

van Freya Piryns (Groen) d.d. 13 december 2012

aan de staatssecretaris voor Asiel en Migratie, Maatschappelijke Integratie en Armoedebestrijding, toegevoegd aan de minister van Justitie

Open terugkeerplaatsen - Werking - Begeleiding - Stand van zaken

illegale migratie
Federaal Agentschap voor de opvang van asielzoekers
Dienst Vreemdelingenzaken
remigratie
politiek asiel
asielzoeker

Chronologie

13/12/2012 Verzending vraag
25/2/2013 Antwoord

Vraag nr. 5-7545 d.d. 13 december 2012 : (Vraag gesteld in het Nederlands)

Ik heb enkele concrete vragen over een nieuw onderdeel van het beleid van de staatssecretaris, waarbij afgewezen asielzoekers sinds twee maanden naar open terugkeerplaatsen worden gebracht om daar hun, hopelijk vrijwillige, terugkeer te organiseren.

1) Kan de staatssecretaris de stand van zaken geven? Organiseert ze een monitoring van de werking van de terugkeerplaatsen? Zo ja, welke informatie wordt bijgehouden?

2) Kan zij cijfers geven over het totale aantal toewijzingen aan de terugkeerplaatsen, het aantal personen dat niet toekwam in die terugkeerplaatsen, niet meer wordt begeleid en onderdook, het aantal personen dat vandaag in de terugkeerplaatsen verblijft, het aantal personen dat onderdook terwijl ze in een terugkeerplaats verbleven en het tijdstip waarop ze dat deden, het aantal personen dat vrijwillig terugkeert vanuit de terugkeerplaatsen en het aantal personen dat terug naar de gewone opvang gaat na een succesvolle verblijfsprocedure?

3) Is er een verschil tussen asielzoekers die vanuit een collectief centrum naar de terugkeerplaatsen gaan, en asielzoekers die vanuit een lokaal opvanginitiatief komen?

4) Op welke manier betrekt de staatssecretaris de begeleiders bij de evaluatie van haar beleid? Zij kennen immers de tekortkomingen en de problemen. Ik krijg signalen over de negatieve effecten van de discontinu´teit van de begeleiding. De vele transfers van asielzoekers zouden een basis vormen voor een gebrek aan vertrouwen, waardoor mensen afhaken. Het veroorzaakt ook een bijkomende werklast voor de begeleiders. Is het niet beter om van bij het begin met ÚÚn vaste coach of begeleider te werken die een vertrouwensband opbouwt en van bij het begin over een eventuele terugkeer, maar ook over een mogelijke verblijfsvergunning spreekt?

5) Hoe verloopt de samenwerking tussen Fedasil en de Dienst Vreemdelingenzaken in de terugkeerplaatsen?

Antwoord ontvangen op 25 februari 2013 :

Het geachte lid vindt hieronder het antwoord op haar vraag. 

Eerst en vooral dien ik u er op te wijzen dat het project van de Open Terugkeerplaatsen nog maar sinds september 2012 opgestart is en dat het dus nog te vroeg is om conclusies te trekken op basis van de beschikbare cijfers. 

1) Er is een permanente monitoring van de werking van de open terugkeerplaatsen, waarbij indicatoren zoals het aantal toewijzingen, aankomsten en vertrekken worden bijgehouden. Er is regelmatig overleg tussen Fedasil en Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) om de werking en de procedures in de open terugkeerplaatsen bij te sturen. Ik word ook op regelmatige basis op de hoogte gehouden van de resultaten. 

2) Het totaal aantal toewijzingen tot en met de datum van 11 januari 2013 bedraagt 2 000 personen. Daarvan zijn er 1 134 personen niet aangekomen binnen de gestelde transfertermijn. Op datum van 11 januari verblijven er 206 bewoners in de terugkeerplaatsen. In totaal hebben 364 personen de open terugkeerplaatsen verlaten vooraleer de termijn van hun BGV, en dus hun recht op opvang, afliep. De gemiddelde verblijfsduur van deze personen is 25 dagen. 

In totaal zijn er 74 personen vrijwillig teruggekeerd. Op datum van 11 januari waren er 19 terugkeeraanvragen in voorbereiding. Van alle personen die zijn opgevangen in de open terugkeerplaatsen, zijn er 34 teruggestroomd naar de reguliere opvang. 

3) Het is nog te vroeg om significante conclusies te kunnen trekken op basis van de beschikbare cijfers.  

4) Eerst en vooral wil ik u erop wijzen dat het terugkeertraject onmiddellijk wordt opgestart na een negatieve beslissing van het CGVS. Vanaf dat moment wordt de piste van vrijwillige terugkeer reeds intensief besproken. Pas na een nieuwe negatieve beslissing van het RVV en voor zover de uitgeprocedeerde asielzoeker nog niet heeft ingetekend op vrijwillige terugkeer, dient de opvang te worden verdergezet in een OTP waar gespecialiseerde terugkeerbegeleiding wordt aangeboden.  

De begeleiding in de OTP’s gebeurt door mensen die gespecialiseerd en specifiek opgeleid zijn in de complexe materie van vrijwillige terugkeer. Deze specialisatie is niet alleen efficiënter, maar biedt ook meer kwaliteit. Bovendien is er in de OTP’s een gecoördineerde aanpak mogelijk tussen Fedasil en DVZ waardoor mogelijke hindernissen in verband met vrijwillige terugkeer snel kunnen worden opgelost. 

Ik ben het met u eens dat we nodeloze transfers moeten vermijden. Daarom worden noodopvangcentra sinds de zomer van 2012 afgebouwd met de bedoeling om deze eerste fase in de opvang opnieuw weg te kunnen laten. 

5) De samenwerking in de OTP’s verloopt goed. De samenwerking werd vastgelegd in een afsprakennota, waarbij de wettelijke opdracht van beide instellingen wordt gerespecteerd.