Informatieverslag

Ter bestrijding van de inmenging door buitenlandse mogendheden met het oog op het ondermijnen van de democratische rechtsstaat

Aangenomen op 19/04/2024

Parlementair dossier

Verzoek tot het opstellen van een informatieverslag 7-344/1
Verslag namens de commissie 7-344/2
Vaststellingen en aanbevelingen aangenomen door de commissie 7-344/3
Hoorzittingen 7-344/4

Commissie Democratische Vernieuwing, Burgerschap en Internationale Aangelegenheden

De plenaire vergadering van de Senaat besliste op 22 april 2022 een informatieverslag op te stellen inzake de bestrijding van de inmenging door buitenlandse mogendheden met het oog op het ondermijnen van de democratische rechtsstaat.

Sinds het laatste decennium werd buitenlandse inmenging door politieke grootmachten een wijdverspreid fenomeen. Met behulp van allerhande middelen (bv. desinformatiecampagnes, cyberaanvallen, ...) pogen instanties de interne democratie van België, maar ook van andere landen, te ondermijnen. Deze buitenlandse inmenging gebeurt praktisch altijd latent zodat de democratische rechtsstaat mogelijks onzichtbaar wordt aangetast. Gezien de ongunstige gevolgen hiervan dient de integriteit van onze democratie beschermd te worden door dergelijke invloeden te verhinderen en door polarisatie tegen te gaan.

De Senaat vormt het ideale forum om dit thema onder de loep te nemen. De instelling heeft immers een adviserende rol met betrekking tot 'transversale' thema's, waarbij er samenwerking tussen de deelgebieden en de federale overheid noodzakelijk is.

Zoals gebruikelijk bij het opstellen van informatieverslagen, kan de Senaat de standpunten en ideeën van deskundigen in het verslag integreren en een stand van zaken opmaken over de algemene situatie in België. Ook kan het informatieverslag de verschillende gevaren en aandachtspunten waarop onze veiligheidsdiensten en de respectieve overheden op moeten focussen onder de aandacht brengen en worden er oplossingsgerichte aanbevelingen geformuleerd die in het beleid kunnen worden geïntegreerd.

Hoorzittingen

9 januari 2023

Mevrouw Sofia Collignon, lecturer (assistant professor), School of politics and IR, Queen Mary University of London [ p. 4 ]
De heer Kenneth Lasoen, lector Intelligence and Security, departement Politieke Wetenschappen, Universiteit Antwerpen [ p. 8 ]
Prof. dr. Alexander Mattelaer, vice dean research, Brussels School of Governance, Vrije Universiteit Brussel [ p. 15 ]

27 januari 2023

De heer Dirk Janvier, afdelingscommissaris, Algemene Dienst Inlichting en Veiligheid (ADIV) [ p. 30 ]
De heer Peter Lanssens, directeur van de Analyse, Veiligheid van de Staat (VSSE) [ p. 36 ]

6 februari 2023

Mevrouw Ivana Karásková, European China Policy Fellow, Mercator Institute for China Studies [ p. 52 ]
De heer Michel Liégeois, professor, Institut de sciences politiques LouvainEurope (ISPOLE), UCLouvain [ p. 55 ]
De heer Tanguy Struye de Swielande, professor, Institut de sciences politiques Louvain-Europe (ISPOLE), UCLouvain [ p. 60 ]

27 februari 2023

De heer Etienne Soula, research analyst, Alliance for Securing Democracy (ASD) [ p. 78 ]
De heer Kristof Clerix, onderzoeksjournalist Knack [ p. 82 ]

13 maart 2023

Dr. Luca Ferro, Assistant Professor internationaal recht, Vrije Universiteit Brusse [ p. 97 ]
De heer Lutz Güllner, Head of Strategic Communications, European External Action Service (EEAS) [ p. 103 ]

31 maart 2023

De heer Raphaël Glucksmann, voorzitter van de Bijzondere Commissie buitenlandse inmenging in alle democratische processen in de Europese Unie, met inbegrip van desinformatie, en ter versterking van de integriteit, transparantie en verantwoordingsplicht in het Europees Parlement (ING2), Europees Parlement [ p. 114 ]
De heer Maxime Lebrun, Deputy Director – Research & Analysis, The European Centre of Excellence for Countering Hybrid Threats [ p. 118 ]

14 april 2023

De heer Eric Snoeck, directeurgeneraal van de federale gerechtelijke politie, Centrale Dienst voor de bestrijding van de corruptie (CDBC) [ p. 129 ]
De heer Gert Vercauteren, directeur a.i., Coördinatieorgaan voor de dreigingsanalyse (OCAD) [ p. 133 ]
De heer Philippe de Koster, voorzitter, Cel voor financiële informatieverwerking (CFI) [ p. 140 ]

26 mei 2023

De heer Raphaël Kergueno, senior policy officer, Transparency International EU [ p. 157 ]
De heer Miguel De Bruycker, directeur-generaal, Centrum voor cybersecurity België (CCB) [ p. 165 ]

5 juni 2023

De heer Guy De Pauw, CEO en medeoprichter, Textgain [ p. 177 ]
Mevrouw Ksenia Iliuk, strategic communication expert en medeoprichtster, LetsData [ p. 182 ]

19 juni 2023

De heer Paul Van Tigchelt, adjunct-kabinetschef, kabinet van viceeersteminister en minister van Justitie, belast met Noordzee, de heer Van Quickenborne [ p. 195 ]
De heer Eric Kalajzic, directeur van het Studiecentrum voor veiligheid en defensie, Koninklijk Hoger Instituut voor defensie (KHID) [ p. 198 ]
De heer Christopher Houtkamp, senior research fellow – head Connected Security programme, Clingendael – the Netherlands Institute of International Relations [ p. 203 ]

20 november 2023

De heer Etienne Klein, onderzoeksleider, CEA [ p. 218 ]
De heer Samuel Profumo, chief data officer, RTBF [ p. 222 ]

Suggesties?

Geïnteresseerden kunnen hun opmerkingen en voorstellen kenbaar maken aan de commissieleden via het e-mailadres [email protected]