3-158 | Belgische Senaat | 3-158 |
Waarschuwing: de blauwe kleur geeft aan dat het gaat om uit het Frans vertaalde samenvattingen.
Voorzitter: mevrouw Anne-Marie Lizin
(De vergadering wordt geopend om 10.05 uur.)
(Voor de tekst aangenomen door de commissie voor de Buitenlandse Betrekkingen en voor de Landsverdediging, zie stuk 3-1585/4.)
(Voorzitter: de heer Staf Nimmegeers, eerste ondervoorzitter.)
De heer Lionel Vandenberghe (SP.A-SPIRIT), rapporteur. - Deze resolutie werd unaniem goedgekeurd in de commissie voor de Buitenlandse Betrekkingen. De resolutie klaagt de politieke situatie in Birma aan. De commissie beoogt de expliciete veroordeling van de junta die in Birma aan de macht is en die verantwoordelijk is voor systematische en grove schendingen van de mensenrechten. Bovendien zijn de arbeidsomstandigheden in Birma verschrikkelijk en is er dwangarbeid op grote schaal.
In de resolutie vraagt de Senaat aan de Belgische regering om de Birmaanse dictatuur streng te veroordelen voor haar ernstige en systematische schendingen van de mensenrechten. De Senaat vraagt de regering het internationaal recht te doen naleven, de etnische zuiveringscampagnes van de Birmaanse regering te veroordelen en de Birmaanse overheid te vragen democratische oplossingen te zoeken voor interne conflicten.
Voor het overige verwijs ik naar mijn schriftelijk verslag.
Ik spreek nu namens mijn fractie. Naar aanleiding van recente berichten van onder meer Netwerk Vlaanderen over de rol van buitenlandse investeringen in Birma diende ik samen met enkele leden van onze fractie een amendement in om ook de bedrijven op hun verantwoordelijkheid te wijzen. Buitenlandse investeringen in Birma steunen rechtstreeks of onrechtstreeks de militaire dictatuur en het leger van vierhonderdduizend manschappen, en houden het regime in stand. Vijf grote financiële bankgroepen in België, KBC, Dexia, Fortis, ING en AXA investeren massaal in bedrijven die steun verlenen aan het militaire regime in Birma. Vijf bankgroepen bezitten voor meer dan 2,5 miljard US dollar aandelen in bedrijven die actief zijn in de sectoren olie, gas, mijnbouw en houtwinning, precies die sectoren die rechtstreeks in handen zijn van de militaire junta. Het leger en het regime zijn berucht om martelingen, dwangarbeid, verkrachtingen en de massale inzet van kindsoldaten. We stelden in een amendement voor bedrijven en banken te vragen hun verantwoordelijkheid op te nemen waarbij we ze afraden te investeren in sectoren die in handen zijn van het militaire regime, of in bedrijven die rechtstreeks of onrechtstreeks betrokken zijn bij praktijken zoals dwangarbeid, steun aan het dictatoriale regime, gedwongen verhuizingen en andere schendingen van mensenrechten. Voor onze amendementen was er echter geen meerderheid. Wel werd bij de bespreking van de amendementen verwezen naar punt 12 van de resolutie waarin de inhoud van de amendementen vervat zou zijn. In dat punt wordt de regering gevraagd erop aan te dringen dat alle leden van de ILO in de EU hun betrekkingen met Birma serieus tegen het licht te houden.
De heer François Roelants du Vivier (MR). - Met onze resolutie over de situatie van de mensenrechten in Birma willen de heer Mahoux en ikzelf aandacht vragen voor het tragische lot van het Birmese volk, dat zich in de greep bevindt van een van de meest duistere dictaturen.
We wilden ook het lot van Aung San Suu Kyi in herinnering brengen, die al jarenlang strijd voert tegen de junta, die negen van de voorbije zestien jaar in de gevangenis of onder huisarrest heeft doorgebracht en een eeuwige gevangene blijft in haar eigen land. Laten we hulde brengen aan deze strijdster voor de democratie en de fundamentele vrijheden.
Wij zouden willen dat de regering alle diplomatieke kanalen gebruikt om druk uit te oefenen op de Nationale Raad voor Vrede en Ontwikkeling opdat ze Aung San Suu Kyi en alle andere politieke gevangenen onmiddellijk in vrijheid stelt.
We vragen concrete acties om steun te verlenen aan de nationale verzoening, de eerbiediging van de mensenrechten en de democratie in Birma, dat sinds 1988 lijdt onder de gevolgen van een staatsgreep en van het standrecht.
We moeten de lokale bevolking helpen op het vlak van gezondheidszorg, onderwijs en lokale ontwikkeling. Sinds de goedkeuring van onze resolutie in de commissie, op 21 maart jongstleden, heeft de Franse afdeling van Artsen zonder grenzen aangekondigd dat ze zich terugtrekt uit Birma. Ze zegt niet in staat te zijn in aanvaardbare omstandigheden medische verzorging te verlenen. De opstelling van de junta, die geen hinderlijke getuigen van het machtsmisbruik ten opzichte van haar eigen bevolking wenste, maakt onafhankelijk werk van goede kwaliteit onmogelijk.
Dat is één van de concrete gevolgen van de beperkingen die sinds 2004 door de militairen zijn opgelegd en die beetje bij beetje de toegang van de humanitaire NGO's tot de burgerbevolking hebben ingeperkt.
We protesteren tegen de schending van de mensenrechten in Birma en de geweldplegingen tegen de etnische minderheden.
We protesteren ook tegen het feit dat de militaire leiders van Birma zich resoluut op de winstgevende heroïnehandel hebben geworpen. Het militaire regime blijft doof voor het internationale protest.
Het democratiseringsproces in Birma vormt het belangrijkste onderwerp van een informele vergadering van de ministers van Buitenlandse zaken van de ASEAN die momenteel in Bali plaatsvindt.
Er werd een stappenplan naar de democratie opgesteld - jammer genoeg zonder data waarop de verschillende stappen in werking moeten treden. De junta erkent nog maar de helft van de eerste van de zeven stappen te hebben verwezenlijkt. In zulk een tempo lijkt een verbetering van de situatie ongeloofwaardig.
Than Shwe, de belangrijkste generaal van de junta, is van mening dat een te snelle democratisering de etnische spanningen zou voeden en het land zou verdelen. Van zulke uitspraken staat men perplex.
De verslaggever van ASEAN, de Maleisische minister van Buitenlandse zaken, Syed Hamid Albar, heeft geen toelating gekregen om Aung San Suu Kyi te ontmoeten.
Er werden sancties genomen tegen Rangoon. We willen dat de gevolgen ervan regelmatig worden geëvalueerd opdat de doelstellingen worden bereikt.
Tot slot stemt het herstel van de diplomatieke betrekkingen tussen de Birmese militaire junta en Noord-Korea tot ongerustheid. Het zijn immers twee gesloten, repressieve landen, die op de internationale scène volledig geïsoleerd zijn. Eén van die landen is bovendien beschuldigd van verboden nucleaire activiteiten.
Ik hoop dat de Senaat zich bij het standpunt van de commissie zal aansluiten en vastberaden zal beslissen steun te verlenen aan de politieke gevangenen die slachtoffer zijn van de repressie in Birma, maar vooral aan het democratiseringsproces dat in dat land is ingezet.
-De bespreking is gesloten.
-De stemming over het voorstel van resolutie in zijn geheel heeft later plaats.
De voorzitter. - Mevrouw Van de Casteele verwijst naar haar schriftelijk verslag.
-De algemene bespreking is gesloten.
(De tekst aangenomen door de commissie voor de Buitenlandse Betrekkingen en voor de Landsverdediging is dezelfde als de tekst van het wetsontwerp. Zie stuk 3-1525/1.)
-De artikelen 1 en 2 worden zonder opmerking aangenomen.
-Over het wetsontwerp in zijn geheel wordt later gestemd.
(Voor de tekst aangenomen door de commissie voor de Buitenlandse Betrekkingen en voor de Landsverdediging, zie stuk 3-1556/3.)
De voorzitter. - Mevrouw Hermans verwijst naar haar schriftelijk verslag.
De heer Philippe Mahoux (PS). - Deze resolutie wijst erop dat rekening moet worden gehouden met diverse factoren die losstaan van de wil van de mensen.
Het statuut van vluchteling om politieke redenen wordt erkend door een reeks internationale verdragen. De slachtoffers van milieuomstandigheden die al dan niet verband houden met menselijk handelen, moeten in de internationale verdragen als vluchteling kunnen worden erkend.
We zullen een geleidelijke toename kennen van gevallen van milieuverstoring die moeilijkheden van voorbijgaande aard kunnen veroorzaken of zelfs bepaalde delen van de wereld definitief onbewoonbaar kunnen maken. Ik denk aan bepaalde eilanden in de Stille Oceaan.
Het is de bedoeling dat thema op de agenda van onze instellingen en van alle internationale organisaties te plaatsen.
De heer François Roelants du Vivier (MR). - Ik breng hulde aan de heer Mahoux, want hij doet pionierswerk. Dit voorstel van resolutie is echt een primeur. Ik hoop dat het navolging vindt en dat dit onderwerp weldra op de agenda van de internationale instellingen wordt geplaatst.
De heer Mahoux verwijst naar de schade die het gevolg is van menselijke activiteiten, meer bepaald naar de gevolgen van de opwarming van de aarde. Daarnaast zijn er ook natuurlijke milieurampen.
Het statuut van milieuvluchteling werd nog niet officieel gedefinieerd in de internationale verdragen, maar we moeten er blijvend aandacht voor hebben, temeer daar zich steeds ernstiger antropogene dreigingen voordoen.
Één van de voorbeelden is de archipel Kiribati, die waarschijnlijk van de wereldkaart zal verdwijnen. Als het in de toekomst onmogelijk wordt om op bepaalde eilanden of in bepaalde delta's te wonen, zoals bijvoorbeeld in Bangladesh of in de Nijldelta, zal dat ernstige problemen met zich meebrengen voor de internationale gemeenschap.
-De bespreking is gesloten.
-De stemming over het voorstel van resolutie in zijn geheel heeft later plaats.
De voorzitter. - Mevrouw Van de Casteele verwijst naar haar schriftelijk verslag.
Mevrouw Sabine de Bethune (CD&V). - Een overeenkomst tussen de Belgisch-Luxemburgse Unie en een ontwikkelingsland inzake de wederzijdse bevordering en bescherming van investeringen heeft zin als beide partijen hun verplichtingen op voet van gelijkheid kunnen nakomen. In deze overeenkomst is dat echter ver te zoeken.
België en Luxemburg zijn sterk ontwikkelde industriestaten met een sterke dienstensector en een goed functionerend staatsapparaat. Guatemala daarentegen is een agrarische staat, waar het overgrote deel van de bevolking afhankelijk is van overlevingslandbouw. Vijfenzeventig procent van de bevolking leeft er onder de armoedegrens, de kindersterfte ligt er met 36 per 1000 hoog en ongeveer 50% van de kinderen is volgens de UNDP ondervoed. Bovendien heeft het land een zeer zwak en corrupt staatsapparaat, dat zelfs niet in staat is om de mensenrechten en de veiligheid van haar burgers te garanderen.
De artikelen 13 en 14 van het akkoord bepalen dat de contractanten de internationale verplichtingen inzake milieu en arbeidswetgeving moeten respecteren. Het is zeer de vraag of de overheid in Guatemala dat kan afdwingen.
Men kan zich bovendien afvragen in welke mate bedrijven uit Guatemala zullen investeren in Luxemburg of in België. Omgekeerd rijst de vraag welke meerwaarde het oplevert voor Belgische bedrijven om te investeren in een land dat voornamelijk actief is in de agrarische sector en waarvan de export op de Verenigde Staten is gericht.
Kortom, op maat van wie is deze overeenkomst met een duur van tien jaar geschreven?
Volgens de overeenkomst mogen investeerders een gepast deel van hun winsten vrij transfereren naar hun moederland. Wat is echter een gepast deel? Een soortgelijke overeenkomst met de Filippijnen bepaalt dat honderd procent van de winst uit de mijnbouwsector naar het buitenland mag worden overgebracht.
Zou het niet veel nuttiger zijn dat dergelijke akkoorden duidelijk zouden vermelden dat heel de winst of toch een groot deel ervan moet worden geherinvesteerd in het land waar ze werd gerealiseerd? Een dergelijke bepaling zou tegemoetkomen aan de voorschriften van de Wereldbank en de WTO volgens welke economische activiteiten moeten bijdragen tot de duurzame ontwikkeling van de samenleving. Guatemala heeft zeker nood aan investeringen inzake gezondheidszorg, onderwijs en duurzame plattelandsontwikkeling. In welke mate kan het akkoord dergelijke investeringen bevorderen?
Met heel wat ontwikkelingslanden worden soortgelijke overeenkomsten gesloten. De landen van het Zuiden kunnen dat echter moeilijk op voet van gelijkheid doen, zodat er met hun werkelijke noden te weinig rekening wordt gehouden.
Als België nog soortgelijke overeenkomsten sluit, zou het best met die bedenkingen rekening houden. Om de millenniumdoelstellingen te kunnen verwezenlijken, moeten de landen in het Noorden hun verantwoordelijkheid voor de landen in het Zuiden op zich nemen.
-De algemene bespreking is gesloten.
(De tekst aangenomen door de commissie voor de Buitenlandse Betrekkingen en voor de Landsverdediging is dezelfde als de tekst van het wetsontwerp. Zie stuk 3-1524/1.)
-De artikelen 1 en 2 worden zonder opmerking aangenomen.
-Over het wetsontwerp in zijn geheel wordt later gestemd.
(Voor de tekst aangenomen door de commissie voor de Financiën en voor de Economische Aangelegenheden, zie stuk 3-1430/5.)
De voorzitter. - Mevrouw Anseeuw verwijst naar haar schriftelijk verslag.
Mevrouw Olga Zrihen (PS). - De nieuwe informatietechnologieën brengen een revolutie teweeg in onze manier van leren, communiceren, handel drijven, kortom in onze manier van leven. We moeten echter waakzaam zijn, want het vernieuwende aspect en de ontwikkelingsmogelijkheden van die nieuwe informatietechnologieën kunnen voor vele burgers ook een bron van ongelijkheid betekenen.
De pijler e-inclusie van onderhavig voorstel van resolutie wijst er trouwens op dat men de toegang tot de e-maatschappij maximaal wil garanderen door het goedkeuren van maatregelen ten voordele van specifieke doelgroepen die al te vaak worden vergeten.
Om meer rekening te kunnen houden met dat vaak verborgen aspect van de e-maatschappij, lijkt het ons belangrijk om naast de vertegenwoordigers van de diverse overheden, de economische en academische wereld ook de vertegenwoordigers van de verenigingswereld bij de bezinning te betrekken, want zij proberen dagelijks de digitale kloof te dichten.
Het voorstel van resolutie van de heer Dedecker is geïnspireerd door de conferentie `Op weg naar de e-maatschappij', die op 3 juni 2005 in de Senaat werd georganiseerd. Dit voorstel van resolutie, dat in de Senaatscommissie voor de Financiën en voor de Economische Aangelegenheden werd onderzocht, vormt een neerslag van de conclusies van die conferentie.
Bij de toetsing van de resolutie aan het regeringsbeleid en de concrete uitvoering die daaraan wordt gegeven, stelt men vast dat al verschillende initiatieven werden genomen en dat op dit gebied al een actief beleid wordt gevoerd. Er worden acties ondernomen om het internetgebruik, zowel door het brede publiek als door de ondernemingen, te stimuleren. Die acties maken deel uit van het nationaal actieplan ter bestrijding van de digitale kloof.
Er werden drempelverlagende initiatieven genomen en er komen meer en meer maatregelen om de kennis van de computer en het internet te verhogen.
De regering voert een preventiebeleid en werkt aan belangrijke informatie- en sensibilisatiecampagnes op grote schaal.
De socialistische fractie vraagt zich bijgevolg af of onderhavige resolutie nog echt een meerwaarde kan bieden. Ze is immers al grotendeels achterhaald.
Bij de bespreking van het voorstel van resolutie heeft minister Vanvelthoven nauwkeurig opgesomd welke elementen van het voorstel niet meer actueel of zelfs totaal in tegenspraak met de werkelijkheid zijn.
Na een onderhoud met de minister hebben twee fracties van de meerderheid besloten om tien amendementen in te dienen, niet om het voorstel van resolutie uit te hollen, zoals sommigen denken, maar om het af te stemmen op het huidige beleid van de regering. Sommige commissieleden hebben de amendementen helaas verworpen.
De socialisten vinden het bovendien jammer dat hun amendement met betrekking tot de vrije software werd verworpen. Hoe kan men een e-maatschappij ontwikkelen waaraan iedereen kan deelnemen en tegelijkertijd een factor weigeren die kan bijdragen tot het welslagen van die doelstelling?
Vrije software maakt ondernemingen niet alleen minder afhankelijk van bepaalde monopolies, de impact ervan op de economie en de werkgelegenheid is vaak groter dan die van propriëtaire software.
Software kan vrij worden gebruikt als de gebruiker hem kan kopiëren, verspreiden, bestuderen, veranderen en verbeteren zonder dat hij aan iemand toestemming hoeft te vragen of ervoor moet betalen. De vier grote vrijheden van dergelijke software zijn: de vrijheid om het programma voor alle doeleinden te gebruiken, de vrijheid om de manier waarop het programma werkt te bestuderen en aan te passen aan zijn eigen behoeften, de vrijheid om kopieën te verspreiden en op die manier zijn mede-internetter te helpen, de vrijheid om het programma te verbeteren en die verbeteringen te verspreiden zodat de hele gemeenschap er baat bij heeft. Daartoe moet de broncode beschikbaar zijn.
Vrije software biedt op praktisch gebied dus veel meer voordelen, lijkt ons veel democratischer en benadert beter de doelstellingen van de strijd tegen de digitale kloof.
Of het nu gaat om een enige licentie, de mogelijkheid om de programma's aan te passen aan de behoeften van de gebruikers, de erkende stabiliteit van de programma's, het inperken van de verspreiding van virussen, de hoogwaardige prestaties die door onafhankelijke organisaties worden erkend, de compatibiliteit van het systeem met de andere bestaande systemen, het functioneren op de meeste microprocessoren op de markt en, tot slot, het functioneren met alle webstandaarden: de strategie van de vrije software, in hoofdzaak een verkoop van diensten, past meer in de logica van het succes van de e-maatschappij. Dat wil ik onderstrepen.
-De bespreking is gesloten.
-De stemming over het voorstel van resolutie in zijn geheel heeft later plaats.
(Voor de tekst aangenomen door de commissie voor de Buitenlandse Betrekkingen en voor de Landsverdediging, zie stuk 3-1370/6.)
De heer Pierre Galand (PS), rapporteur. - Vooreerst wil ik hulde brengen aan mevrouw de Bethune voor haar opmerkelijke bijdrage. De commissie voor de Buitenlandse Betrekkingen en voor de Landsverdediging heeft deze problematiek grondig onderzocht. De besprekingen gingen van start op 16 november 2005 met de voorstelling van het thema door mevrouw de Bethune. Er waren hoorzittingen op 16 november 2005, 10 januari 2006 en 14 februari 2006 met vijf deskundigen van Belgische en internationale NGO's. Op 21 februari en 21 maart 2006 vonden er commissiebesprekingen plaats en werd de voorliggende resolutie aangenomen.
Waarover gaat het? In de Kaapstadprincipes van 1999 is sprake van honderdduizenden kinderen tussen 8 en 17 jaar, meisjes of jongens, die meestal bij hun familie zijn weggehaald. Ze zijn ontheemd en worden opgeleid om in de eerste plaats hun eigen omgeving, hun dorp of hun familie aan te vallen. Ze verliezen hun identiteit en hebben alleen nog maar een oorlogsnaam. Voor de meisjes is de toestand het ergst, erger nog dan men zich kan indenken.
De helft van deze jongeren zijn veroordeeld om vóór hun achttiende te sterven. De overlevenden leggen een duivelse weg af en brengen het er zelden ongedeerd van af. Volgens één van de experts zijn ze het absolute wapen van de armen. We danken de deskundigen en vooral de Belgische coalitie tegen het gebruik van kindsoldaten, want zij hebben ons werk aanzienlijk vergemakkelijkt. We vragen de Belgische regering een einde te maken aan de oproeping van jongeren onder de achttien jaar als milicien, militair of soldaat.
De opgeschorte wetgeving op de verplichte dienstplicht moet worden afgeschaft.
Het militair statuut voor jongeren onder de achttien jaar die naar de militaire scholen gaan moet worden omgezet in een burgerlijk statuut.
Op het vlak van het buitenlands beleid en de ontwikkelingssamenwerking moet België de partnerlanden aansporen om de Kaapstad-principes te ratificeren. Dit impliceert een minimumleeftijd van achttien jaar om bij het leger te gaan.
Binnen de Europese Unie moet België pleiten voor het opstellen van EU-richtsnoeren en voor een speciale vertegenwoordiger voor kinderen in gewapende conflicten. Dit instrument moet worden ontwikkeld voor staten en voor individuen. Het is in de eerste plaats bedoeld voor de landen uit het Zuiden, maar ook voor de lidstaten van de Europese Unie die het Facultatief Protocol bij het Verdrag inzake de rechten van het kind nog niet hebben geratificeerd.
Het pleidooi om geen kinderen meer in te zetten in gewapende conflicten maakt overigens deel uit van de strijd tegen de onderontwikkeling, die een bron is van spanningen, volksverhuizingen en vrouwenmishandeling.
Ontwikkeling betekent ook ontwapening, demobilisatie, reïntegratie van de kinderen in het maatschappelijke leven. De bedoeling is, zoals de speciale VN-rapporteur voor het Millennium al zei, het Belgische en het Europese ontwikkelingsbeleid op elkaar af te stemmen, het recht en de bescherming van de jonge generaties te versterken en instrumenten te ontwikkelen om inbreuken te bestraffen.
Mevrouw de Bethune zal dit verslag en de aanbevelingen deskundig toelichten. Deze aanbevelingen sluiten overigens naadloos aan bij de werkzaamheden, de aanbevelingen en de wetsvoorstellen die al door de Senaat werden aangenomen, meer bepaald over de handel in lichte wapens, submunitie en antipersoonsmijnen.
De heer Christian Brotcorne (CDH). - Ik sluit me aan bij de lovende woorden van de rapporteur over de indiener van de resolutie en de medeondertekenaars van de resolutie, die unaniem werd aangenomen. Dit is een belangrijke stap. Bij interne of internationale conflicten is de burgerbevolking immers al te vaak het slachtoffer, vooral de kinderen. Het inzetten van kinderen staat haaks op de elementaire principes van de humanitaire rechten en de mensenrechten.
Wereldwijd zouden er, naast de kinderen die gegijzeld zijn, ongeveer 300.000 kinderen bij gewapende conflicten worden ingezet. Volgens de cijfers van de Verenigde Naties zouden er in tien jaar tijd twee miljoen kinderen gedood zijn.
Ik sta even stil bij het voorbeeld van Colombia, waar kindsoldaten gerekruteerd worden door onregelmatige militaire groepen, guerrilla's en paramilitaire groepen. Eén strijder op vier zou jonger zijn dan achttien jaar.
In zijn rapport over kinderen en gewapende conflicten heeft de secretaris-generaal van de Verenigde Naties het over rekruteringspraktijken en het inzetten van kinderen in Colombia. De publicatie omvat ook een lijst van de conflictpartijen die dergelijke praktijken toepassen.
In Colombia, maar ook elders, weigeren de partijen die bij het conflict betrokken zijn de kinderen te demobiliseren. Ze zijn ook niet van plan om geen kinderen meer in te zetten in de strijd. We moeten druk blijven uitoefenen.
We moeten het werk van de Verenigde Naties, de rapporten en de resoluties van de Veiligheidsraad steunen. Deze praktijken moeten in elk geval worden bestreden, ook al lijkt het soms dat er geen onmiddellijk resultaat wordt geboekt.
De werkgroep van de Veiligheidsraad voor de veiligheid van kinderen in gewapende conflicten, die eind vorig jaar werd opgericht, heeft opmerkelijke vooruitgang geboekt. Er werd een toezichtmechanisme opgezet, maar dat stuit uiteraard op weerstand bij de betrokken partijen. Dankzij dat mechanisme kan de strijd tegen dit fenomeen worden opgevoerd door zo nauwkeurig mogelijk inlichtingen in te winnen over de conflicten waarbij kinderen worden ingezet.
Om die reden en omdat wij het eens zijn met de relevante aanbevelingen van de resolutie zal de CDH-fractie deze tekst goedkeuren.
Mevrouw Sabine de Bethune (CD&V). - Ik dank de collega's die hebben meegewerkt aan de totstandkoming van deze resolutie. Mijn bijzondere dank gaat naar de heer Galand, rapporteur, voor zijn pertinente verslag, de administratieve diensten van de Senaat en de Belgische Coalitie tegen het gebruik van Kindsoldaten die gesteund wordt door de Internationale Coalitie tegen het gebruik van Kindsoldaten. Wij konden rekenen op de deskundige medewerking van experts van de departementen Ontwikkelingssamenwerking en Landsverdediging die op het terrein actief zijn voor de Belgische projecten met het oog op de ontwapening en reïntegratie van kindsoldaten.
Onze werkzaamheden hebben geleid tot een interessante en pertinente resolutie met aanbevelingen voor de regering om het Belgische beleid terzake nog te verbeteren.
Het thema van de kindsoldaten en het Belgische beleid terzake staan dit voorjaar in de internationale aandacht. We hebben het optionele protocol enkele jaren geleden aangenomen en de verdragrechtelijke wetgeving van de VN legt ons op om het Hoog Commissariaat voor de Rechten van de Mens een aantal jaren na de goedkeuring van het protocol een rapport voor te leggen over de manier waarop wij dat in onze interne wetgeving omzetten.
Dit voorjaar staat het Belgische rapport over de toepassing van het optionele protocol bij het Kinderrechtenverdrag over kinderen in gewapende conflicten op de agenda in Genève. Ik heb onlangs, na de stemming in de commissie, het antwoord gezien van de Belgische regering aan de Hoge Commissaris over de toepassing van dat protocol in België. Daaruit blijkt dat sinds de aanvaarding van dat protocol enkele verbeteringen in de nationale Belgische wetgeving werden ingevoerd.
Zo hebben wij in onze nationale wetgeving ingeschreven dat minderjarigen niet kunnen worden ingezet in welke vorm van gewapende operatie dan ook.
We hebben voorts bij wet van 5 augustus 2003 over de ernstige schendingen van het internationale humanitaire recht een artikel 136quater in het Belgische Strafwetboek ingevoegd dat bepaalt dat het inzetten of rekruteren van kindsoldaten gelijk staat met een oorlogsmisdaad. Dat is een belangrijke wetgevende maatregel waarmee ons land de internationale norm respecteert.
Ik onderstreep dat België een reeks projecten rond de reïntegratie van kindsoldaten heeft ontwikkeld, vooral in Centraal-Afrika, die een betere bekendheid verdienen. We hebben een boeiende gedachtewisseling gehad met de experts die de administratie superviseren. Ik wens die projecten aan te moedigen en te steunen. Ik betreur alleen dat de communicatie over die projecten niet vlotter gebeurt en dat er geen globaal beeld gegeven wordt over het Belgische beleid inzake kindsoldaten. Er wordt over ieder project en land afzonderlijk gerapporteerd, maar een globale visie over de acties op het terrein ontbreekt.
Beleidsmatig zijn dus al een aantal positieve stappen gezet. Dat belet niet dat in de toekomst het beleid verder moet worden aangescherpt. Vandaar het nut van onze resolutie met aanbevelingen om de regering ertoe aan te sporen nog nieuwe stappen te zetten.
Ik wil een aantal aanbevelingen, die zonet door de rapporteur goed werden samengevat, verduidelijken.
Mijn eerste bemerking gaat over het statuut van de kandidaat-officieren van minder dan 18 jaar die aan de militaire school studeren. In ons land mogen jongeren vanaf 16 jaar naar een militaire school. Zij vallen dan onder het militaire statuut. De wet bepaalt wel dat ze niet bij militaire operaties kunnen worden ingezet. We respecteren dus het optionele protocol. De Senaatscommissie heeft de minister van Landsverdediging evenwel duidelijk geadviseerd zijn beleid op dat vlak aan te passen, conform het straight-18 principle. De regering zou de aangekondigde hervormingen over de statuten van het personeel van defensie kunnen aangrijpen om die jongeren een burgerstatuut te geven, zoals ook Portugal al deed. Een andere mogelijkheid zou zijn de minimumleeftijd voor toelating tot militaire scholen vast te stellen op 18 jaar. Duitsland, Denemarken, Finland en Zwitserland hebben die maatregel genomen. Wij hebben geen probleem met de eerste optie. Om tal van redenen begrijpen we dat het nuttig kan zijn jonge mensen, die zich geroepen voelen tot deze carrière, de kans te geven om vanaf 16 jaar al de juiste studie aan te vatten, maar dan wel uitdrukkelijk onder een burgerstatuut. Op die wijze zouden we handelen conform de principes die we zelf hanteren op dat gebied. Ik vind het belangrijk dat we de bestaande wetgeving op dit punt aanpassen, zodat we onze voortrekkersrol op Europees gebied verder kunnen waarnemen. België is niet het enige Europese land dat op dit vlak tekort schiet. Groot-Brittannië bijvoorbeeld telt ongeveer 6.000 minderjarigen onder haar strijdkrachten. Tot twee à drie jaar geleden werden deze kinderen ook naar oorlogsgebieden gestuurd, zoals Irak en Bosnië. Nu is dat niet meer het geval. Ook Nederland stelt de minimumleeftijd voor rekrutering op 16 jaar en heeft zelfs het facultatieve protocol nog niet geratificeerd, net als Hongarije, Cyprus, Estland, Slowakije en Letland. Een coherent Europees beleid is op dit vlak nog veraf. Een inspanning van ons land is dus van groot belang.
In mijn tweede aanbeveling meen ik dat het departement Binnenlandse Zaken, meer bepaald de Dienst Vreemdelingenzaken, nog meer inspanningen moet doen om jonge asielzoekers met een verleden als kindsoldaat op een meer gepaste en gerichte wijze op te vangen. Langzamerhand is binnen dat departement wel een cultuur in de zin gegroeid. De voorbije tien tot vijftien jaar werd op dat vlak heel wat vooruitgang geboekt. Er werden procedures uitgewerkt om kinderen anders te begeleiden dan volwassenen. Binnen de doelgroep kinderen is er echter een ontzettend grote diversiteit. Kinderen met een verleden als kindsoldaat vergen een heel specifieke benadering. Uit het antwoord van ons land op dit punt aan de Hoge Commissaris voor de mensenrechten leid ik af dat de regering tekort schiet en niet concreet genoeg ingaat op de noodzaak om deze doelgroep gericht op te vangen.
Mijn laatste aanbeveling is positief bedoeld, maar gaat uit van enige onrust. In het zog van onze goede projecten in Centraal-Afrika om kindsoldaten te ontwapenen en te reïntegreren is op een pragmatische wijze in de Belgische administratie tussen Landsverdediging en Ontwikkelingssamenwerking een gemengde cel geroeid.
Samen volgen die departementen de projecten op het terrein en wellicht kunnen ze die voor de toekomst ook samen concipiëren en monitoren. Tot op vandaag blijft de gemengde cel een informeel orgaan dat afhankelijk is van de goodwill van de ministers en de kabinetten en van het hoofd van de administratie die de experts van de beide departementen de kans biedt om samen de problematiek aan te pakken.
Eén van de hoofdaanbevelingen van de commissie voor de Buitenlandse Betrekkingen en voor de Landsverdediging is dat aan deze goed werkende pragmatische structuur een formele grondslag zou worden gegeven. In België is heel wat expertise opgebouwd. We mogen die niet verloren laten gaan door de wisselvalligheden van de politiek. Ik verwijs naar het voorbeeld van wat vandaag al in Groot-Brittannië bestaat, waar op formele wijze een gemengde cel is opgericht om de problematiek van de kindsoldaten aan te pakken. We kunnen ook naar een voorbeeld uit de eigen administratie verwijzen, namelijk de structuur die aan B-FAST werd gegeven. Ook aan de bestaande informele cel inzake kindsoldaten kan in de toekomst een definitieve en duurzame basis worden gegeven.
Tot daar drie kritische punten die in het verlengde liggen van het gevoerde beleid, maar die noodzakelijk zijn om aan dat beleid een stabiele basis te geven. Ik hoop dat daar vanuit de regering een passend en positief antwoord op zal worden gegeven en dat deze bekommernissen zullen worden meegenomen naar de gedachtewisseling die in Genève in het verlengde van het desbetreffende Belgische rapport moet plaatsvinden.
De heer Lionel Vandenberghe (SP.A-SPIRIT). - Graag wil ik enkele persoonlijke accenten leggen, die minder technisch zijn dan de uiteenzettingen van de vorige sprekers.
Iedereen weet dat kinderen nog steeds massaal deelnemen aan gewapende conflicten. Een van de vorige sprekers had het over 300.000 kinderen, maar anderen beweren dat het er meer zijn. Kinderen worden op die manier weggehaald uit hun sociale milieu om te vechten in dienst van allerhande gewapende groepen. Het verbod om kindsoldaten in te zetten staat in verschillende mensenrechtenverdragen en ook het internationale humanitaire recht verbiedt het inzetten van kindsoldaten.
In de resolutie vraagt de Senaat de regering aan te dringen op de ratificatie en naleving van deze verdragen. De resolutie legt ook de nadruk op de opvang van kindsoldaten. Ik heb in Rwanda een kamp bezocht, waar ik getuige was van schrijnende toestanden. De kinderen moeten daar helemaal heropgevoed worden. De impact van het geweld op de kinderen is immers immens. Reïntegratie in de maatschappij ter plaatse is absoluut noodzakelijk. De psychologische opvang van kindsoldaten die als vluchteling in België terechtkomen, is van bijzonder groot belang voor hun eigen toekomst en voor een vredevolle opbouw van hun land of regio.
De Senaat vraagt ook meer aandacht voor de problematiek van de kindsoldaten in het kader van onze ontwikkelingssamenwerking. Dat heeft mevrouw de Bethune ook benadrukt.
Kindsoldaten moeten prioritaire aandacht krijgen in ons ontwikkelingsbeleid, zodat we meer gerichte acties kunnen ondernemen, zowel in conflictpreventie- als in postconflictprogramma's.
De resolutie besteedt ook aandacht aan de Belgische defensie en vraagt onder meer de afschaffing van de wet op de dienstplicht. Deze wet maakt het immers mogelijk minderjarigen op te roepen in vredestijd. Zelf had ik al een wetsvoorstel ingediend voor de afschaffing van de wet op de dienstplicht. Deze wet is immers niet afgeschaft, maar opgeschort.
Een element dat mij na aan het hart ligt en dat aanvankelijk te weinig werd benadrukt, is de problematiek van de lichte wapens. De Belgische coalitie tegen het gebruik van kindsoldaten deelde deze bezorgdheid tijdens de hoorzitting. Wij mogen niet uit het oog verliezen dat precies de beschikbaarheid van een gigantisch arsenaal van lichte wapens de inzet van kindsoldaten mogelijk maakt. In conflictgebieden zijn dergelijke wapens massaal in omloop omdat ze goedkoop zijn, gemakkelijk te verkrijgen op de zwarte markt en eenvoudig hanteerbaar, ook voor tienjarige kinderen.
Het Europese continent produceert 42 procent van de lichte wapens. Volgens de beschikbare statistieken zijn lichte wapens verantwoordelijk voor 500.000 doden per jaar. Het is belangrijk controle te verwerven op dergelijke wapens om te voorkomen dat met deze wapens oorlogen worden gevoerd. Wij zien wat op dit ogenblik in Nepal gebeurt.
Wij moeten politieke en wetgevende maatregelen nemen om de verspreiding van lichte wapens aan banden te leggen. Zowel het verhinderen van het verkeerde gebruik van lichte wapens als de ongebreidelde verspreiding ervan naar conflictgebieden verdienen een veel strengere aanpak. Zolang wapens vrij ter beschikking staan van landen in conflict, blijft het verminderen van het gebruik van lichte wapens door kindsoldaten een illusie.
Ik heb dan ook amendementen ingediend waarin ik de regering vraag wetten, reglementen en administratieve procedures uit te werken opdat de productie en uitvoer van lichte wapens effectief gecontroleerd kan worden en opdat de illegale handel of verkoop aan niet bevoegde bestemmelingen kan worden voorkomen. Ik citeer uit een van mijn amendementen: `een betere naleving van de bestaande wapenembargo's in het bijzonder in de gebieden waar kindsoldaten worden ingezet, en de strijd tegen de internationale wapenhandel te ondersteunen.'
Deze amendementen werden in de resolutie opgenomen. Onze fractie is dan ook tevreden met de resolutie zoals ze nu voorligt, en hoopt dat ze unaniem wordt goedgekeurd.
Het gebruik van kindsoldaten is al bij wet verboden. Zolang de praktijk anders is, moeten wij ons klaar en duidelijk verzetten tegen de inzet van kinderen in gewapende conflicten. Wij moeten druk uitoefenen op landen en groeperingen die gebruik maken van kindsoldaten en tegelijk de illegale handel in lichte wapens bestrijden.
-De bespreking is gesloten.
-De stemming over het voorstel van resolutie in zijn geheel heeft later plaats.
De voorzitter. - Omdat de minister van Justitie weerhouden is in Comité I, kunnen wij niet beginnen met de bespreking van het wetsontwerp tot wijziging van een aantal bepalingen van het Burgerlijk Wetboek, teneinde de adoptie door personen van hetzelfde geslacht mogelijk te maken.
Ik stel voor de vragen om uitleg aan te vatten.
(Instemming)
De voorzitter. - Mevrouw Els Van Weert, staatssecretaris voor Duurzame Ontwikkeling en Sociale Economie, toegevoegd aan de minister van Begroting en Overheidsbedrijven, antwoordt.
Mevrouw Jacinta De Roeck (SP.A-SPIRIT). - Op 23 juni 2005 hield de Senaat een actualiteitendebat over de opsluiting van minderjarigen in gesloten asielcentra. Een maand eerder hadden parlementsleden van alle democratische partijen op initiatief van Vluchtelingenwerk Vlaanderen een bezoek gebracht aan het gesloten asielcentrum van Steenokkerzeel.
Het debat resulteerde in een reeks dringende vragen voor een humanere aanpak van de begeleiding van minderjarigen in gesloten centra.
Minder dan een jaar later bracht de Franstalige kinderrechtencommissaris op zijn beurt een bezoek aan zo'n centrum. Zijn bevindingen liegen er niet om. In het afgelopen jaar is er nauwelijks iets veranderd. Onlangs werd in de Kamer nog een voorstel van resolutie ingediend om de opsluiting van minderjarige vreemdelingen in gesloten centra te verbieden.
Tijdens het debat in de Senaat kwamen de volgende kritische opmerkingen aan bod.
Er was ten eerste de fundamentele opmerking dat de opsluiting van minderjarigen in gesloten centra volgens meerdere juristen indruist tegen artikel 22bis van de Grondwet en de artikelen 5 en 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Bovendien gebeurt die opsluiting willekeurig en afhankelijk van het toeval. Het ene kind verzeilt wel in een centrum, het andere niet. De kinderrechtencommissarissen in ons land zijn duidelijk. Zowel niet-begeleide minderjarigen als hun families mogen niet langer in gesloten centra worden opgevangen. Isoleercellen zijn helemaal uit den boze. Het argument dat de betrokkenen anders in de illegaliteit onderduiken of het slachtoffer worden van mensenhandelaars, moet op een alternatieve manier worden ondervangen.
De opvang van minderjarigen in een gebouw waar tralies voor de vensters hangen, waar soms niet eens een grasveld is om op te spelen, waar weinig ontspanningsmogelijkheden zijn, waar het onderwijs minimaal gehouden wordt (twee klassen voor alle leeftijden en nationaliteiten samen), waar minder dan 10% van het personeel opvoeders of sociaal assistenten zijn, waar in de weekends geen animatie is enzovoort, kan toch moeilijk doorgaan als een humane opvang voor kinderen. De pedagogische schade die hier opgelopen wordt, is moeilijk te overschatten. De minderjarigen krijgen nauwelijks uitleg over het waarom van hun opsluiting, de duur ervan en hun toekomst. Dat werkt traumatiserend.
Het ontbreken van statistisch materiaal belemmert ernstig wetenschappelijk onderzoek en dus een onderbouwd beleid. Vele vragen blijven onbeantwoord. Hoeveel minderjarigen verblijven in de diverse gesloten centra? Wat is hun nationaliteit? Wat is de gemiddelde duur van hun verblijf? Wat is de precieze aanleiding van hun opsluiting? Gaat het om illegalen of afgewezen asielzoekers of om mensen die een regularisatieaanvraag lopende hebben? Hoelang verbleven ze reeds in ons land voordat ze geplaatst werden? Hoeveel gezinnen met kinderen verdwijnen jaarlijks in de illegaliteit?
Eén jaar na het actualiteitendebat is het tijd voor een evaluatie van het beleid inzake de opgesloten minderjarigen en daarom kreeg ik graag een antwoord op de volgende vragen.
Welke maatregelen heeft minister Dewael sindsdien genomen om de leefomstandigheden, de opvoeding en vorming en de psychologische begeleiding van de opgesloten kinderen te verbeteren? Beschikken alle centra over de nodige faciliteiten?
Overweegt hij als alternatief bijvoorbeeld centra te openen die exclusief gezinnen van vreemdelingen opvangen, elektronisch toezicht in te stellen, extra motiverende middelen om de terugkeer te bevorderen of de opsluiting van het gezinshoofd?
Welke alternatieven voor de opsluiting wil de minister in zijn beleid opnemen? Het regeerakkoord van juli 2003 voorzag in afgescheiden compartimenten voor gezinsopvang in gesloten centra. Beschikken alle centra ondertussen over een aparte vleugel of afdeling? Zijn er nog minderjarigen of gezinnen die niet in zo'n aparte afdeling verblijven?
Welke criteria worden gehanteerd om bepaalde gezinnen wel in een gesloten centrum onder te brengen en andere niet? Zijn die criteria uniform voor het hele grondgebied?
Kind en Gezin bezoekt regelmatig de centra. Wat zijn de bevindingen? Stelt de organisatie een jaarverslag of vergelijkbare documenten op?
Mevrouw Els Van Weert, staatssecretaris voor Duurzame Ontwikkeling en Sociale Economie, toegevoegd aan de minister van Begroting en Overheidsbedrijven. - Het verbaast me niet dat de vraag van mevrouw De Roeck zo lang is. Ik ken de problematiek en heb die centra ook zelf bezocht. Daarenboven sta ik mede aan de basis van de passage in het regeerakkoord met betrekking tot de aanpassing.
Ik lees het antwoord van de minister van Binnenlandse Zaken.
De gezinnen met kinderen worden ondergebracht in een aparte vleugel. Elk gezin beschikt over een afzonderlijke kamer. Ze kunnen zich vrij verplaatsen in de vleugel, mogen bezoek ontvangen en vrij telefoneren met een betaaltelefoon. Ze krijgen alle post en cadeaus die hen worden toegestuurd. De kinderen blijven bij hun ouders.
De kinderen worden zo goed mogelijk opgevangen. Ze krijgen begeleiding, cursussen en activiteiten aangepast aan de beperkte duur van het verblijf in het centrum, gemiddeld negentien dagen. Aangezien het onderwijs afhangt van de gemeenschappen, heb ik mijn collega's gevraagd in te staan voor het uitwerken van onderwijs in de gesloten centra.
De kinderen beschikken over een speelzaal waar ze zich kunnen vermaken en waar ook opvoedkundige activiteiten plaatsvinden. Het aantal opvoeders zal binnenkort worden verhoogd om de kinderen beter te begeleiden. De personeelsleden van het centrum organiseren ook recreatieve, culturele en sportieve activiteiten voor de bewoners en hun kinderen.
Alternatieven voor een opsluiting zijn niet eenvoudig. Zo is het verblijf in een open centrum in plaats van de vasthouding in een gesloten centrum geen bruikbare optie, omdat de gezinsleden ter beschikking moeten blijven, onder meer van hun diplomatieke vertegenwoordiging met het oog op hun identificatie voor het bekomen van een reisdocument.
Het elektronisch toezicht dat de mogelijkheid geeft gezinnen te lokaliseren en op te pikken de dag van de verwijdering is in de praktijk onwerkbaar.
De praktijk die erin bestaat alleen het gezinshoofd vast te houden werd enkele jaren toegepast, maar bracht de eenheid van het gezin vaak in het gedrang. Bovendien werd vastgesteld dat de andere gezinsleden weigerden het gezinshoofd te vervoegen op de voorziene dag van vertrek.
De meldingsplicht maakt evenmin kans op succes, want het is weinig waarschijnlijk dat gezinnen zich vrijwillig aanmelden wanneer ze weten dat ze gedwongen zullen worden gerepatrieerd.
Het enige bruikbare alternatief dat momenteel bestaat, is de vrijwillige terugkeer van gezinnen door middel van terugkeerprogramma's ontwikkeld door niet-gouvernementele organisaties of door de Internationale Organisatie voor Migratie. Aangezien ik niet bevoegd ben voor deze materie, heb ik collega Dupont, minister van Ambtenarenzaken, Maatschappelijke Integratie, Grootstedenbeleid en Gelijke Kansen, gevraagd de vrijwillige terugkeer te promoten.
Ik benadruk nogmaals dat ik het regeerakkoord loyaal uitvoer. De oprichting van speciale vleugels voor gezinnen is een realiteit in het centrum 127bis en de centra van Merksplas en Vottem.
Daarnaast ben ik bereid samen met mijn collega van Financiën, bevoegd voor de Regie der gebouwen, de realisatie van afzonderlijke opvangmogelijkheden met specifiek regime voor de opvang van families met jonge kinderen te onderzoeken.
Alle gezinnen krijgen wanneer hun verblijfsprocedure negatief wordt afgesloten, betekening van een bevel om het grondgebied te verlaten dat hen moet toelaten op vrijwillige basis, op eigen kracht of via een terugkeerprogramma, naar het land van herkomst terug te keren. Wanneer zij weigeren vrijwillig gevolg te geven aan een bevel, kan overeenkomstig de wet de verwijderingsmaatregel gedwongen worden uitgevoerd.
De opsluiting van gezinnen gebeurt in volgende gevallen: in het kader van controles door de politie, krachtens de Europese verordening van Dublin - in dit geval wordt het gezin opgesloten met het oog op zijn overdracht aan de EU-lidstaat die verantwoordelijk is voor de behandeling van zijn asielaanvraag - of aan de grens, wanneer het gezin niet aan de binnenkomstvoorwaarden voldoet.
Het Office de la Naissance et de l'Enfance en Kind en Gezin hebben, voorzover mij bekend is, geen opmerkingen geformuleerd inzake de behandeling van de gezinnen met kinderen in de gesloten centra.
Mevrouw Jacinta De Roeck (SP.A-SPIRIT). - Ik dank de minister voor het uitgebreide antwoord, dat echter nog vragen oproept, maar gezien de complexiteit van de problematiek begrijp ik dat wel. Ik ben blij met bepaalde punten van dat antwoord, bijvoorbeeld in verband met onderwijs. Het verheugt me ook dat binnenkort het aantal maatschappelijk werkers zal worden opgetrokken. We zullen dat zeker volgen. Dat geldt ook voor de belofte om samen met minister Reynders te zoeken naar een apart gebouw voor aparte opvang. Samen met collega Talhaoui blijf ik de problematiek volgen.
De voorzitter. - Mevrouw Els Van Weert, staatssecretaris voor Duurzame Ontwikkeling en Sociale Economie, toegevoegd aan de minister van Begroting en Overheidsbedrijven, antwoordt.
Mevrouw Nele Jansegers (VL. BELANG). - Vóór het paasreces ondervroeg ik de minister al eens over dit onderwerp, maar het antwoord dat door een van zijn collega's werd voorgelezen, voldeed absoluut niet. Ik vermoed dat dit vandaag niet veel beter zal zijn, gezien de afwezigheid van de minister.
Op 31 maart liep de vijfjarige regeling af die op 12 juni 2002 met terugwerkende kracht in de taalwet in bestuurszaken was ingevoegd om bepaalde politiemensen die werden opgenomen in de Brusselse politiezones, de kans te geven om een tweetaligheidattest te behalen.
Zoals gezegd kon de minister mij vóór het paasreces geen antwoord geven op de vraag hoeveel van deze personen intussen aan hun tweetaligheidsverplichting voldeden. Hij zou echter de cijfers daarover laten verzamelen. Evenmin wist de minister mij mee te delen wat hij precies zou doen met de politiemensen die zich sinds 1 april 2006 qua taalkennis in de illegaliteit bevinden.
Ik ben derhalve zo vrij mijn vragen opnieuw te stellen in de veronderstelling dat de minister intussen zijn huiswerk heeft gemaakt.
Kan de minister me, om te beginnen, de omstandige inventaris bezorgen die hij door zijn diensten zou laten opmaken?
Hoeveel personen die onder artikel 69 van de taalwetgeving vielen, zijn momenteel nog in dienst in de zes Brusselse politiezones? Hoeveel van hen heeft intussen een tweetaligheidsbrevet behaald dat in overeenstemming is met de graad die ze bekleden, en hoeveel niet? Graag kreeg ik een opsplitsing volgens taalaanhorigheid.
Hoeveel politiemensen zijn er momenteel in dienst in de zes Brusselse politiezones en hoeveel van hen hebben een tweetaligheidsbrevet? Graag ook hiervoor een opsplitsing volgens taalaanhorigheid.
Hoeveel eentalige personeelsleden werden er de voorbije vijf jaar in de Brusselse politiezones aangeworven, opgesplitst volgens taalaanhorigheid? Neemt de minister een initiatief om dergelijke toestanden in de toekomst onmogelijk te maken? De rekrutering van politiefunctionarissen gebeurt immers federaal.
In zijn antwoord op een vraag van collega Creyf in de Kamer zei de minister dat de Brusselse politiezones hun dossiers over de aanwerving van politiepersoneel naar de vice-gouverneur moeten doorsturen voor toezicht inzake taalkennis. Is de vice-gouverneur in dat geval bevoegd om illegale benoemingen te schorsen? Zo ja, gebeurt deze doorzending systematisch en schorst de vice-gouverneur ook effectief? Welke overheid heeft in dat geval de vernietigingsbevoegdheid? Waarom bericht de vice-gouverneur daarover dan niet in zijn onlangs vrijgegeven jaarverslag?
Welk initiatief neemt de minister om de taalwet in bestuurszaken te doen respecteren? Hij sprak van een wetgevend initiatief. Wat behelst dit wetgevend initiatief concreet? Wanneer zal het in werking treden?
Gedoogt de minister intussen de illegale aanwezigheid van eentalige personeelsleden in de Brusselse politiezones? In zijn vorige antwoord maakte hij zich er nogal gemakkelijk vanaf door te zeggen dat hij geen juridische middelen heeft om personeelsleden van de politiezones te verplaatsen. Als dat werkelijk zo is, dan heeft hij mijns inziens nog altijd de mogelijkheid om op te treden krachtens artikel 58, 2de lid van de taalwet in bestuurszaken? Zal hij dit ook doen?
Mevrouw Els Van Weert, staatssecretaris voor Duurzame Ontwikkeling en Sociale Economie, toegevoegd aan de minister van Begroting en Overheidsbedrijven. - Ik lees het antwoord van minister Dewael.
Zoals ik op 29 maart in de Kamercommissie aan mevrouw Creyf heb geantwoord en op 30 maart in de Senaat is herhaald, worden momenteel de zes lokale politiezones van het tweetalige gebied Brussel Hoofdstad bevraagd over de stand van zaken op 1 april 2006. Zij zijn momenteel de enigen die een volledig overzicht kunnen bieden.
Mijn diensten beschikken wel over het aantal personeelsleden van de politiediensten die van een tweetaligheidstoelage genieten. Die cijfers geven alleen een idee.
Mij baserend op deze gegevens over de tweetaligheidstoelage kom ik, voorzichtig, tot de volgende zeer voorlopige conclusie dat 66% van het totale personeel en 70% van het operationele personeel de tweetaligheidstoelage ontvangt. Dat wil niet zeggen dat de anderen niet tweetalig zijn. Ze hebben alleen nog niet het juiste SELOR-taalbrevet.
Op het niveau van de inspecteurs, het basiskader dus, waarin de meeste instroom gebeurt, bedraagt het aantal tweetaligheidstoelagen 60%. Men kan dat natuurlijk bekijken zoals het halfvolle of het halflege glas. In een context waarin het tweetaligheidsniveau van de schoolverlaters zwak is, is dat cijfer niet zo slecht.
Er is bij dat laatste cijfer een verschil tussen inspecteurs van de Franse en de Nederlandse taalrol. Bij de Nederlandstaligen heeft reeds 72% de tweetaligheidstoelage, bij hun Franstalige collega's gaat het om 50%.
Belangrijk daarbij is dat er een groot verschil is naargelang van de zone en dat de beste cijfers worden gehaald in de zones waar een actief beleid wordt gevoerd op het vlak van het stimuleren van het personeel om taalopleidingen te volgen. We moeten dat dus verder aanmoedigen.
Ik maak de Brusselse zones geen verwijt. Als zij hebben moeten kiezen tussen een kandidaat met een gebrekkige tweetaligheid of helemaal geen kandidaat, dan is het niet a priori te verwerpen dat zij de voorkeur hebben gegeven aan de veiligheid van hun burgers, de forenzen en hun bezoekers. Ik sta er wel op dat, nu de schreeuwende tekorten in de Brusselse politiezones stilaan weggewerkt zijn, men terugkeert naar de normale situatie en men alles doet om de tweetaligheid na te streven. Dat is de boodschap die ik naar alle betrokkenen uitzend.
Het feit dat we de prioriteiten anders hebben moeten leggen door dwingende omstandigheden, mag niet als blijvend alibi dienen om de situatie nooit te normaliseren, noch om door te gaan met het voorbijgaan aan de taalwetten als men aanwervingen doet.
De taalwetten verplichten enkel de gemeenten en de OCMW's van het tweetalige gebied Brussel-Hoofdstad om hun aanwervingsdossiers met het oog op toetsing aan de taalwetten over te maken aan de vice-gouverneur. Een gelijkaardige bepaling bestaat niet voor de politiezones, die aparte besturen zijn. De dossiers van de politiezones komen dus in feite niet bij de vice-gouverneur terecht.
De eventuele verlenging van de overgangstermijn, tijdens dewelke bepaalde personeelsleden van de politiezones nog niet moesten voldoen aan de persoonlijke tweetaligheid, behoort tot de bevoegdheden van de wetgever. Een dergelijk initiatief lijkt mij het overwegen waard. Het zou in elk geval een ondersteuning zijn van de personeelsleden die nog in een traject van taalopleiding zitten en van de zones die een actief beleid voeren op dit vlak en in het algemeen wat betreft het aantrekken en het houden van goede elementen.
Het aangehaalde artikel 58 geeft opdracht aan bepaalde overheden om, in voorkomend geval, op vraag van een belanghebbende, de nietigheid vast te stellen van akten die in strijd zijn met de taalwetten. Onder de daarin opgesomde overheden komt de federale minister van binnenlandse zaken niet uitdrukkelijk voor. Ik ben toezichthoudende overheid wat betreft politiemateries, dat wil zeggen de toepassing van de politiewetgeving.
Mevrouw Nele Jansegers (VL. BELANG). - We krijgen dus weer geen antwoord en geen cijfers. Men spreekt over 50% Franstalige inspecteurs die geen tweetaligheidbrevet hebben. De minister heeft het over een verlenging van de termijn. Dat is dus opnieuw een beloning voor degenen die niet hun best doen om het tweetaligheidsbrevet te halen. Men lachte eigenlijk een beetje met degenen die wel hun best doen, vooral de Nederlandstaligen. Ik vraag me af waarom artikel 69 ooit werd ingevoerd. Men is blijkbaar toch niet van plan de termijn te respecteren. De termijn van 5 jaar is lang genoeg om een tweetaligheidsbrevet te halen. Blijkbaar slagen de Franstaligen daar niet in. Dat is de manier waarop men in de hoofdstad met tweetaligheid omspringt, met alle gevolgen van dien.
De voorzitter. - Mevrouw Els Van Weert, staatssecretaris voor Duurzame Ontwikkeling en Sociale Economie, toegevoegd aan de minister van Begroting en Overheidsbedrijven, antwoordt.
Mevrouw Sabine de Bethune (CD&V). - Ik betreur het dat minister De Gucht mijn vraag om uitleg niet zelf beantwoordt, aangezien ik heel uitdrukkelijk inga op zijn uitspraken in deze kwestie. Op deze manier is een gedachtewisseling natuurlijk niet mogelijk.
Op 2 maart jongstleden werden in Turks Koerdistan Ferho en Fatim Agkül brutaal vermoord. Vrij snel werd deze zaak afgedaan als een roofmoord maar het feit dat het gaat om de ouders van de tot Belg genaturaliseerde Derwich Ferho roept heel wat bedenkingen op. Derwich Ferho is immers een vooraanstaande Koerdische dissident en hij is voorzitter van het Koerdisch Instituut in Brussel. Meteen gingen er stemmen op zowel van mensen in ons land als van meerdere mensenrechtenorganisaties die willen onderzoeken of deze moord misschien politiek geïnspireerd was.
Gebeurtenissen voorafgaand aan de moord op de bejaarde mensen leveren argumenten voor de hypothese van een politieke moord. Beiden werden reeds geruime tijd bedreigd wegens de dissidente activiteiten van hun zonen Derwich en Medeni in België. De wijze waarop beide personen gefolterd werden is ook typisch voor de zogenaamde doodseskaders die in het gebied actief zijn. Bovendien spreken een aantal elementen de hypothese van een roofmoord tegen. Er werd uiteindelijk niets geroofd in het huis en de geldbuidel die rond de hals van Fatim hing, bleef onaangeroerd. Zelfs de ringen aan haar hand werden niet gestolen.
Ten slotte werden de afgelopen jaren in het dorp, waar slechts enkele tientallen Koerdische families wonen, een zevental onopgeloste moorden gepleegd. Volgens de Turkse mensenrechtenorganisatie IHD is dit een beproefde tactiek om de Koerdische families uit hun dorpen te verdrijven en de regio te ontvolken. Daarom vermoeden mensenrechtenorganisaties dat de zogenaamde dorpswachters, een soort paramilitaire organisatie die in ruil voor geld en wapens het leger op de hoogte houdt van de Koerdische verzetsactiviteiten, de hand hebben in deze dubbele moord. Deze dorpswachters zijn overigens nauw verbonden met het leger en de Turkse staat, wat bevestigd wordt door tal van mensenrechtenorganisaties zoals Amnesty International en Human Rights Watch.
Heeft de minister bij de Turkse regering de nodige diplomatieke stappen gezet opdat deze een diepgaand en objectief onderzoek zou starten naar deze moord en opdat de ware toedracht aan het licht zou komen? Zo ja, welke concrete stappen heeft hij tot op heden gezet? Zo neen, om welke reden acht hij dit niet opportuun?
Wordt hij door de Turkse autoriteiten of door onze diplomatieke vertegenwoordiging geregeld op de hoogte gehouden van het verloop van het onderzoek?
Op 13 maart verklaarde de minister in de pers dat de doodseskaders bij de dorpswachten in Turks Koerdistan niet bestaan. Hij baseert zich op rapporten en het verslag van een medewerker van de Belgische ambassade die ter plaatse contacten zou gehad hebben met de oppositiepartij DTP. Deze partij ontkent evenwel alle contacten met een medewerker van de Belgische ambassade. De DTP, bij monde van één van haar vice-voorzitters, zou pas na 13 maart - dus na de verklaringen van minister De Gucht - contact hebben gehad met de Belgische ambassadeur. Tijdens dit gesprek zou deze laatste de berichtgeving in het desbetreffende persartikel hebben tegengesproken. Op welke informatie baseerde de minister zich dan om in een krantenartikel te verklaren dat een Belgische medewerker van de ambassade in opdracht van onze ambassadeur een onderzoek ter plaatse heeft verricht en contacten zou gehad hebben met vertegenwoordigers van de DTP?
Tijdens het onderhoud van de vice-president van de DTP met de ambassadeur werd een rapport van de mensenrechtenorganisatie IHD over de toestand in de regio overhandigd. Heeft de minister intussen reeds de vertaalde versie van dit rapport ontvangen? Zo ja, wat denkt hij ervan? Welke conclusies zal onze regering hieruit trekken?
Hoe verloopt in het kader van de toetredingsgesprekken met Turkije het overleg met de lidstaten over de mensenrechtensituatie in Turks Koerdistan?
Mevrouw Els Van Weert, staatssecretaris voor Duurzame Ontwikkeling en Sociale Economie, toegevoegd aan de minister van Begroting en Overheidsbedrijven. - Na overleg tussen de kabinetten van de minister van Buitenlandse zaken en van de minister van Binnenlandse zaken werd geoordeeld dat deze laatste beter geplaatst was om deze vraag te beantwoorden. Als mevrouw de Bethune nog verdere vragen voor minister De Gucht heeft, stel ik voor dat ze die opnieuw indient. Ik lees dus het antwoord van minister Dewael.
Deze afschuwelijke gebeurtenis is mij bekend en ik betreur die ten zeerste. Ik ben echter van mening dat niet te snel een oordeel mag worden uitgesproken en dat moet worden gewacht op de uitslag van het officiële gerechtelijke onderzoek om meer te weten over de omstandigheden van en de beweegredenen voor dit misdrijf. Het verslag van de Turkse mensenrechtenorganisatie IHD, dat ik aandachtig heb gelezen, komt tot dezelfde conclusie. In het verslag wordt erop gewezen dat er alsnog geen reden is om te twijfelen aan de efficiënte uitvoering van het onderzoek.
Volgens de eerste gegevens waarvan ik kennis heb genomen, zou het misdrijf het werk kunnen zijn van dorpswachten. Het systeem van dorpswachten werd trouwens reeds aan de kaak gesteld door de EU, maar ook in Turkije zelf. Het werd reeds gedeeltelijk afgeschaft. Ik heb onze post in Ankara opdracht gegeven me op de hoogte te houden van de ontwikkelingen in deze zaak en van het verloop van het onderzoek. De toestand in het zuidoosten van Turkije blijft voor de EU en haar lidstaten een zorgpunt. De situatie wordt nauwgezet gevolgd in de periodieke verslagen van de Europese commissie.
De moedige toespraak die eerste minister Erdoğan op 12 augustus jongstleden hield in Diyarbakir, waarin hij toegaf dat de staat in het verleden fouten heeft begaan, en hij het bestaan van een Koerdisch vraagstuk erkende, leidde jammer genoeg niet tot concrete acties. Op sociaal-economisch gebied werd in de regio weinig vooruitgang geboekt. Sinds het einde van het bestand dat door de PKK werd afgekondigd, in juni 2004, is de veiligheidssituatie erop achteruitgegaan. Toch zijn de NGO's en andere onafhankelijke actoren het erover eens dat er een verbetering is opgetreden in het gedrag van de Turkse autoriteiten. Er valt nog veel te doen, maar er zijn toch al een paar vorderingen gemaakt, zoals het toekennen van culturele vrijheden, onderwijs, radio- en televisie-uitzendingen en het gebruik van de Koerdische taal in het openbaar leven.
De EU en haar lidstaten zullen de vorderingen nauwlettend volgen en Turkije stimuleren om terzake inspanningen te blijven leveren.
Mevrouw Sabine de Bethune (CD&V). - Ik ben zeer verbaasd dat minister De Gucht niet wil antwoorden op mijn vraag, waarin ik hem uitdrukkelijk confronteer met zijn eigen uitspraken en waarin ik bewijsmiddelen aandraag voor het feit dat hij onjuiste verklaringen heeft afgelegd. Hij verwijst naar handelingen van zijn diplomatieke post die niet hebben plaatsgevonden. Minister De Gucht verantwoordt zich niet voor deze feiten. Uiteraard is de minister van Binnenlandse Zaken niet bevoegd om op dat deel van de vraag te antwoorden. Ik vermoed dat de vraag werd doorgeschoven omdat de minister van Buitenlandse zaken weigert zich te verantwoorden voor zijn uitspraken. Hij onttrekt zich op die manier uitdrukkelijk aan de parlementaire controle. Ik zal deze vraag opnieuw stellen en dit voorval melden aan mevrouw Lizin. Ik wil dat erop wordt toegezien dat de minister van Buitenlandse zaken op dit aspect van de vraag persoonlijk en bovendien precies antwoordt. In het antwoord dat ik heb gekregen wordt met geen woord gerept over dit aspect van mijn vraag. Ik wil de juiste toedracht van de uitspraken van minister De Gucht kennen.
Minister Dewael antwoordt dat er geen reden is om eraan te twijfelen dat het onderzoek dat aan de gang is, niet op een correcte manier zou verlopen. De resultaten worden afgewacht. Dat kan ik uiteraard begrijpen. De rechtsstaat moet zijn werk doen. Dat is trouwens onze eerste bekommernis.
Er wordt enige vooruitgang geboekt op het vlak van de mensenrechten. Op die summiere uitspraak kan ik weinig commentaar op geven.
Eén punt zou ik nog willen benadrukken.
Er wordt vermoed en zelfs toegegeven dat deze misdaad het werk zou zijn van de zogenaamde dorpswachters. Ook mensenrechtenorganisaties en waarnemers ter plaatse zijn die mening toegedaan of beweren dat zelfs te weten.
Zonder op de resultaten van het onderzoek vooruit te lopen, dringen wij er toch op aan dat het systeem van de dorpswachten wordt ontmanteld. Die ontmanteling zou al gedeeltelijk voltrokken zijn, maar vooral in Turks Koerdistan zouden er nog duizenden dorpswachters actief zijn en een loon ontvangen van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Het gaat dus om een soort van parallelle politie die een bedreiging vormt voor de rechtsstaat.
De volledige ontmanteling van de dorpswachten moet een voorwaarde zijn voor de toetreding van Turkije tot de Europese Unie. Turkije moet alleszins nog een hele weg afleggen inzake eerbiediging van de mensenrechten.
De ernst van de feiten biedt geen ruimte voor een andere conclusie. Aangezien het om een kandidaat-lidstaat gaat, hebben wij de verantwoordelijkheid om de ontwikkelingen inzake veiligheid en mensenrechten op de voet te volgen. Alles wijst er immers op dat het niet om een roofmoord gaat, maar om een politieke aanslag. Als democraten mogen wij daarvoor niet onverschillig blijven.
Mevrouw Els Van Weert, staatssecretaris voor Duurzame Ontwikkeling en Sociale Economie, toegevoegd aan de minister van Begroting en Overheidsbedrijven. - Ik zal de opmerkingen van mevrouw De Bethune mededelen aan de bevoegde minister. Zelf kan ik echter geen uitspraak doen over de intenties die zij de regering toedicht. De regering volgt een zekere bevoegdheids- en taakverdeling en ik ga ervan uit dat de ministers te goeder trouw hebben gehandeld.
De voorzitter. - Mevrouw Els Van Weert, staatssecretaris voor Duurzame Ontwikkeling en Sociale Economie, toegevoegd aan de minister van Begroting en Overheidsbedrijven, antwoordt.
Mevrouw Sabine de Bethune (CD&V). - Op 1 maart 2005 bestond het diplomatenkorps uit 396 personeelsleden, de stagiairs inbegrepen, van wie 54 vrouwen, of 13 procent van het totale personeelsbestand. Ik verwijs naar mijn vraag om uitleg 3-717.
Die verhouding van de vrouwelijke personeelsleden ten opzichte van de gehele personeelsformatie kan als volgt worden opgesplitst: 20 procent in de eerste klasse, 8 procent in de tweede klasse, 16 procent in de derde klasse, 15 procent in de vierde klasse en 10 procent van de stagiaires.
Naast de diplomatieke loopbaan bestaat er ook een consulaire loopbaan en een loopbaan van de attachés Ontwikkelingssamenwerking. Het totale personeelsbestand in die drie groepen bedraagt 631 personeelsleden, van wie 118 vrouwen, of 17 procent van het totaal.
Ondertussen heeft het departement in oktober 2005 een diplomatiek examen georganiseerd.
Graag kreeg ik een overzicht van het huidige aantal vrouwelijke diplomaten, van het huidige aantal vrouwelijke consuls en van het huidige aantal vrouwelijke attachés, telkens in absolute getallen en in verhouding tot het geheel van de categorie.
Kan de minister die gegevens ook opsplitsen per niveau, namelijk ambtenaren van de 1ste klasse, 2de klasse, 3de klasse, 4de klasse en stagiaires?
Welke initiatieven heeft de minister genomen om de instroom en de promotie van vrouwelijke diplomaten te bevorderen? Welke maatregelen plant hij voor de toekomst?
Hoeveel vrouwelijke kandidaten hebben er deelgenomen aan het diplomatiek examen? Hoeveel waren er geslaagd voor de eerste proeven? Welke initiatieven heeft de minister genomen om vrouwen aan te moedigen om aan het diplomatieke examen deel te nemen?
Mevrouw Els Van Weert, staatssecretaris voor Duurzame Ontwikkeling en Sociale Economie, toegevoegd aan de minister van Begroting en Overheidsbedrijven. - Ik lees het antwoord van minister De Gucht. De tabellen die hij ter beschikking heeft gesteld, zal ik aan mevrouw de Bethune overhandigen.
Het departement van Buitenlandse Zaken ziet er nauwgezet op toe dat mannen en vrouwen volkomen op voet van gelijkheid worden geplaatst voor de toegang tot de diplomatieke carrière.
Het standpunt van het departement over deze aangelegenheid komt onder meer uitgebreid aan bod tijdens de informatiecampagnes over de diplomatieke carrière die mijn departement ten behoeve van universitaire instellingen en andere betrokken organisaties organiseert.
Het diplomatiek examen wordt georganiseerd door SELOR, het selectiebureau van de overheid, geplaatst onder toezicht van de minister van Ambtenarenzaken. Elke vraag betreffende de organisatie en de uitslagen van het examen dient dus te worden gesteld aan mijn collega, minister Dupont.
Mevrouw Sabine de Bethune (CD&V). - Ik zal de tabellen aandachtig bekijken. Ik wacht op de evolutie in de resultaten van de diplomatieke examens, maar wens toch te benadrukken dat we betreuren dat niet nog meer campagne werd gevoerd om vrouwen aan te moedigen om deel te nemen aan diplomatieke examens.
De federale en Vlaamse administraties hebben de voorbije maanden bewezen dat dit niet onmogelijk is. We rekenen er dan ook op dat Buitenlandse Zaken dit voorbeeld zal volgen.
De voorzitter. - Mevrouw Els Van Weert, staatssecretaris voor Duurzame Ontwikkeling en Sociale Economie, toegevoegd aan de minister van Begroting en Overheidsbedrijven, antwoordt.
Mevrouw Sabine de Bethune (CD&V). - Sinds de bijzondere wet van 12 augustus 2003 tot wijziging van de bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen is de bevoegdheid inzake wapenexport aan de gewesten overgedragen, met uitzondering evenwel van de uitvoer en invoer van wapens voor het leger en de politie. Dat blijft duidelijk een federale materie.
Dit impliceert dat de federale regering, conform artikel 17 van de wet van 5 augustus 1991, bij het federale parlement een halfjaarlijks en een jaarlijks verslag moet indienen over deze uitvoer en invoer van wapens voor het leger en de politie.
Werden in de regering afspraken gemaakt om de uitvoer en invoer van wapens voor het leger en de politie in een gezamenlijk verslag te bundelen?
Wanneer zullen de jaarlijkse en de halfjaarlijkse verslagen voor 2003, 2004 en 2005, conform artikel 17 van de wet van 5 augustus 1991, bij het federale parlement worden ingediend? Om welke reden is dat tot op heden nog niet gebeurd?
Aangezien de verplichte verslaggeving aan het federale parlement voor de voorbije jaren ontbreekt, had ik graag enkele inlichtingen gekregen over de in- en uitvoer van wapens.
Hoeveel uitvoervergunningen werden toegekend voor de vermelde periode?
Welke waarde vertegenwoordigt die uitvoer?
Hoeveel uitvoervergunningen werden geweigerd en om welke reden?
Wat is de totale waarde van de geweigerde uitvoervergunningen?
Hoeveel invoervergunningen werden toegekend voor de vermelde periode?
Welke waarde vertegenwoordigt die invoer?
Hoeveel invoervergunningen werden geweigerd en om welke reden?
Wat is de totale waarde van de geweigerde invoervergunningen?
Mevrouw Els Van Weert, staatssecretaris voor Duurzame Ontwikkeling en Sociale Economie, toegevoegd aan de minister van Begroting en Overheidsbedrijven. - Ik lees het antwoord van de minister van Landsverdediging.
De invoer en uitvoer van wapens door mijn departement worden conform de Belgische wet gemeld. De geconsolideerde gegevens betreffende de federale politie en de krijgsmacht worden opgesteld door het departement Economische Zaken.
De gegevens over de invoer en uitvoer van wapens door mijn departement tonen aan dat er in 2003 geen enkele transactie plaatsvond.
De voorzitter. - Mevrouw Els Van Weert, staatssecretaris voor Duurzame Ontwikkeling en Sociale Economie, toegevoegd aan de minister van Begroting en Overheidsbedrijven, antwoordt.
De heer Wouter Beke (CD&V). - Op 27 januari jongstleden heeft de ministerraad de aankoop goedgekeurd van 242 Armoured Infantry Vehicles (AIV's) van het type Piranha III van het Zwitserse bedrijf MOWAG, voor een waarde van 700 miljoen. Het betreft een vaste schijf van 138 pantservoertuigen en twee voorwaardelijke schijven van respectievelijk 81 en 23 voertuigen.
De keuze voor dit type pantserwagen en de bewapening was vanaf het begin omstreden. In 2005 stelde de Inspectie van Financiën zijn veto voor het type kanon, omdat het exclusief op het lijf geschreven was van de Waalse bedrijven CMI en Mécar. Eerstgenoemd bedrijf is de enige producent van dit type kanon, waar nog amper vraag naar is, terwijl het andere bedrijf de benodigde munitie produceert. Om de kritiek van de Inspectie van Financiën te omzeilen, schreef de regering een nieuwe aanbesteding uit zonder het kaliber te preciseren.
Thans rijst niet zozeer meer een probleem over het type kaliber, maar veeleer over het gewicht van de Piranha III. Het departement besloot immers de nieuwe pantserwagens aan te kopen via een zogenaamde `off-the-shelf procedure'. Dat is geen klassieke aanbesteding waarbij men de markt onderzoekt en de verschillende types test, maar waarbij men bestaande types en al aan andere landen verkochte types aankoopt. Het resultaat is dan ook dat ons land opteert voor de Piranha III, een ouder type. Deze pantserwagen werd reeds in 2001 door de Nederlandse regering afgewezen op grond van het criterium laadgewicht in combinatie met de beschermingseis. De Stryker, een pantserwagen afgeleid van de Piranha III, valt volledig door de mand in de Irak-oorlog, waar hij door het Amerikaanse leger gebruikt wordt. Deze AIV's hebben een gewicht van 20 ton en zijn blijkbaar niet in staat extra beschermingspantsers te dragen. Er zijn ook problemen met de druk van de banden die constant moet worden bijgesteld. De Piranha III, die hetzelfde onderstel heeft als de Stryker, weegt zelfs 22 ton waardoor extra beschermingspantsers nagenoeg onmogelijk worden, zeker wanneer de bewapening met 90 mm kanon het gewicht nog opdrijft tot 23 ton.
Het resultaat van dit alles is dat het Finse bedrijf Patria via een gerechtelijke procedure inzage vraagt in het gunningsdossier. Voor het bedrijf is het onbegrijpelijk dat ons land voor een ouder en minder efficiënt type kiest via de `off-the-shelf procedure'. Het heeft daarvoor klacht ingediend tegen de Belgische Staat.
Waarom heeft de minister gebruik gemaakt van voornoemde procedure? Heeft het Finse bedrijf een voldoende rechtsgrond voor haar eis? Kan een gerechtelijke uitspraak nog gevolgen hebben vóór de uiteindelijke aankoop van de Piranha III?
Het grootste probleem is het geringe laadvermogen van de Piranha III. Zelfs zonder gerechtelijk gevolg blijft het probleem bestaan van het laadvermogen waardoor de bepantsering moet inboeten en de veiligheid van de soldaten niet meer voldoende kan worden gegarandeerd. Waarom heeft de regering geopteerd voor dit oudere en minder geschikte type pantserwagen? Is de veiligheid van de soldaten geen belangrijk criterium bij de beslissing tot aankoop? Waarom was de Piranha IV geen optie?
De aankoop van deze pantserwagens uitgerust met een 90 mm kanon brengt met zich mee dat ons land niet meer kan deelnemen aan buitenlandse missies die zwaar geschut vereisen. Daarvoor is immers een uitrusting met een 105 mm kanon noodzakelijk. Is het een doelbewuste keuze om niet meer onze verantwoordelijkheid op te nemen in dergelijke buitenlandse missies? Waarom heeft de minister een voorkeur voor het 90 mm kanon, terwijl men elders opteert voor een zwaardere bewapening?
De eerste minister verklaarde dat de economische return voor het Belgische bedrijfsleven meer dan 100% bedraagt, met name maximaal 65% voor Vlaanderen en 40% voor Wallonië. Welke Vlaamse en Waalse bedrijven zullen van deze return profiteren?
Mevrouw Els Van Weert, staatssecretaris voor Duurzame Ontwikkeling en Sociale Economie, toegevoegd aan de minister van Begroting en Overheidsbedrijven. - Ik lees het antwoord voor van minister Flahaut.
We willen bij aankopen van militair materieel geen gebruik meer maken van de methode van een `specifiek voor België uitgevoerde ontwikkeling', maar streven naar het aankopen van bestaande `off- the-shelf'-oplossingen. Het verleden heeft geleerd dat dit goedkoper is in aankoop en minder kost bij het gebruik nadien. Bovendien gebruiken meerdere van onze partners dit type materieel, wat uitwisseling en samenwerking mogelijk maakt. De oplossing Piranha III is als beste naar voren gekomen uit de technisch-logistieke evaluatie en uit de prijsevaluatie.
De voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg te Brussel heeft in kort geding de klacht van de Finse firma verworpen.
De oplossing Piranha III heeft de beste score gehaald in de evaluatie. Veiligheid was één van de zwaarste uitsluitingscriteria. Gezien de Piranha III aan dit criterium voldoet, is er geen probleem en is de veiligheid van de bemanning gewaarborgd.
De Piranha III haalt hetzelfde veiligheidsniveau als het voorstel van de Finse firma, maar met een grotere vrije marge voor het nog beschikbare laadvermogen. De Piranha IV was a priori zeker niet uitgesloten, maar werd door de inschrijver niet aangeboden.
De aankoop van het voertuig uitgerust met het `Direct Fire Capability'-kanon past in het geheel van de operaties waarin we ons zullen engageren. Hierbij gaan we ervan uit dat we geen tankgevechten meer moeten leveren zoals in het koudeoorlogtijdperk. Het DFC-systeem biedt voldoende slagkracht voor de opdrachten waarvoor het is bedoeld: bunker buster, steun aan de uitgestegen infanterie, uitschakelen van de meeste gepantserde voertuigen die we verwachten in de types operaties waaraan we zouden deelnemen. We zullen dus nog steeds onze verantwoordelijkheid opnemen. Zwaardere kanonnen vergen bovendien veel zwaardere voertuigen met alle hieraan verbonden nadelen, zoals kleinere strategische mobiliteit en grotere kosten bij aankoop en bij gebruik.
De lijst van Belgische bedrijven die zullen genieten van compensaties kan enkel gegeven worden door de FOD Economie, die verantwoordelijk is voor het economische onderdeel van het contract.
(De vergadering wordt geschorst om 11.55 uur. Ze wordt hervat om 12.35 uur.)
(Voorzitter: mevrouw Anne-Marie Lizin.)
De voorzitter. - We zetten onze werkzaamheden voort vanmiddag om 15.00 uur.
(De vergadering wordt gesloten om 12.40 uur.)
Afwezig met bericht van verhindering: de heer Chevalier, in het buitenland, de heer Wilmots, wegens andere plichten.
-Voor kennisgeving aangenomen.