5-139 | 5-139 |
De voorzitster. - Ik stel voor deze mondelinge vragen samen te voegen. (Instemming)
De heer Wilfried Vandaele (N-VA). - In een open brief protesteerden vijf burgemeesters uit de Vlaamse Rand rond Brussel tegen de wijziging van twee opstijgende vluchtroutes op de luchthaven van Zaventem. Die nieuwe vluchtroutes zijn volgens hen in strijd met het luchthavenakkoord van 2010. Dat staat een evenwichtige spreiding van de vluchten voor en streeft ernaar de concentratie van vluchten boven bewoond gebied zoveel mogelijk te beperken.
Vlaams minister-president Kris Peeters verklaarde deze week dat hij de Raad van State zal vragen om die beslissing tot wijziging te vernietigen. Daarbij viseert hij niet het kabinet van de staatssecretaris, maar wel luchtverkeersleider Belgocontrol. Nochtans voert die instantie slechts uit wat politiek wordt beslist.
Wij willen een juridisch steekspel vermijden en de omwonenden van de luchthaven echte oplossingen voor de geluidshinder aanreiken. Om die reden vinden we het belangrijk dat eerst de dialoog een kans wordt gegeven, vooraleer een beroep te doen op rechtscolleges zoals de Raad van State.
Is de staatssecretaris van plan om op korte termijn - dus sneller dan de Raad van State - het probleem van de recent gewijzigde vluchtroutes met de Vlaamse Regering te bespreken en in het kader van het luchthavenakkoord van 2010 naar een oplossing te zoeken?
De heer Bart Laeremans (VB). - De staatssecretaris haalt met zijn concentratiebeleid het draagvlak rond de luchthaven van Zaventem opnieuw onderuit. Heel opmerkelijk is dat hij daarbij de principes van het luchthavenakkoord manifest schendt.
Eén van die principes is dat de concentratie van vluchten boven sterk bewoonde gebieden zoveel mogelijk wordt beperkt. De staatssecretaris doet net het tegenovergestelde, want hij verschuift routes van minder dicht bevolkt gebied, namelijk Schaarbeek-Vorming, vroegmarkt, Park van Laken, Heizel - de noordelijke schil van Brussel - naar het dichtbevolkte Koningslo en Strombeek-Bever.
Het principe om concentratie boven dichtbevolkt gebied te vermijden, betekent overigens niet dat dergelijke gebieden helemaal niet mogen worden overvlogen en dat alle vluchten elders moeten worden geconcentreerd. Het houdt wel in dat vluchten op een billijke en evenwichtige wijze moeten worden gespreid, zodat de situatie voor iedereen draaglijk is. Une répartition équitable, zoals in het luchthavenakkoord staat.
De staatssecretaris draait dit om en ik citeer hem uit L'Écho van 16 januari 2014: "Les accords consacrent une politique développée partout et qui veut que les avions survolent des zones moins densément peuplées". Hij pleit uitdrukkelijk voor een concentratiebeleid in de vermeend minder dicht bevolkte gebieden en hij verdraait het luchthavenakkoord.
Door de vliegtuigen veel te vroeg te laten afdraaien naar het noorden, concentreert de staatssecretaris niet alleen opnieuw, maar gaat hij bovendien in tegen het vierde principe van het akkoord, namelijk dat om economische en ecologische redenen, waar mogelijk, de kortste routes in aanmerking worden genomen.
De staatssecretaris creëert omleidingsroutes om Brussel maximaal te sparen en aldaar grote vliegtuigvrije zones te creëren. In plaats van een ruim draagvlak en solidariteit te creëren, wentelt hij de problemen vooral af op één welbepaalde zone.
Dit is een zoveelste episode in hetzelfde verhaal: not in my backyard, de lusten voor Brussel, de lasten voor de Vlaamse gemeenten buiten Brussel.
Waarom verschuift de staatssecretaris routes naar het noorden? Waarom blijft hij voortgaan met omleidingsroutes en waarom voert hij opnieuw een concentratiebeleid boven de gemeenten van de Noordrand, tegen het luchthavenakkoord in?
Is hij bereid om samen met de Vlaamse regering een billijke oplossing uit te werken, waarbij de lasten opnieuw eerlijk worden verdeeld? Of gaat hij voor de confrontatie bij de Raad van State?
De heer Melchior Wathelet, staatssecretaris voor Leefmilieu, Energie en Mobiliteit en voor Staatshervorming. - Zoals vele anderen, heb ik in de pers vernomen dat de Vlaamse regering de beslissing van Belgocontrol van eind december 2013 wil aanvechten voor de Raad van State. Momenteel beschik ik niet over details en bijgevolg kan ik niet meer dan meedelen dat wij de juridische stappen van de Vlaamse regering en bijkomende informatie van Belgocontrol afwachten.
In de pers verneem ik eveneens dat de Vlaamse regering met deze procedure van dit dossier zeker geen politiek of communautair spelletje wil maken, aangezien de actie niet gericht is tegen de federale regering, maar tegen de beslissing van Belgocontrol. Dit argument overtuigt me niet echt.
Wel stel ik vast dat de Vlaamse regering het bij monde van zijn minister-president enkele maanden voor de verkiezingen opneemt voor sommige Vlamingen. Andere Vlamingen, die jammer genoeg voor hen aan de andere kant van Brussel-Nationaal wonen, genieten deze voorkeursbehandeling niet.
Dit is niet mijn stijl. Ik voer de onderhandelde akkoorden uit en geef daarbij niemand een voorkeursbehandeling. Voor mij is iedereen gelijk in dit dossier. Ik streef naar minder overlast voor iedereen, niet enkel voor een bepaalde groep.
In december 2011 heb ik als lid van de federale regering de opdracht gekregen de federale luchthavenakkoorden uit te voeren die bepalen dat de geluidshinder op evenwichtige wijze moet worden gespreid en de concentratie van vluchten boven sterk bewoond gebieden zoveel mogelijk moet worden beperkt.
Ik heb de luchthavenakkoorden van 2008 en 2010, die tot stand kwamen na onderhandelingen door mijn voorganger, de heer Schouppe, nauwgezet uitgevoerd. Ze voorzien helemaal niet in een concentratiebeleid boven de Noordrand noch boven andere gebieden, aangezien zij de evenwichtige spreiding van de overlast beogen. De uitvoering ervan gebeurt nauwkeurig en geeft dus zeker geen aanleiding tot een of andere concentratie boven een bepaald gebied.
Bij de uitvoering van de akkoorden heeft uitsluitend het aspect veiligheid mij van de strikte uitvoering van de teksten doen afwijken. Iedereen is het ermee eens: de geluidshinder moet evenwichtig worden gespreid en bewoonde gebieden moeten zo weinig mogelijk worden overvlogen, maar veiligheid heeft voorrang op alles. Routes die elkaar kruisen is een risico dat ik nooit zal nemen.
Sinds ik met de uitvoering van deze akkoorden ben gestart, krijg ik bijna wekelijks kritiek van een of andere lobbygroep. De ene keer is het van de Oostrand, dan weer van Brussel of de Noordrand. Voor mij vormt dat het beste bewijs dat de indertijd onderhandelde en aanvaarde akkoorden evenwichtig zijn. Iedereen moet een deel van de overlast op zich nemen. Niemand blijft gespaard en niemand krijgt de volledige overlast te verduren.
Ik betreur het dan ook dat enkele maanden voor de verkiezingen een bepaalde groep steun krijgt van de Vlaamse regering. Dit verstoort het evenwicht, maar veel meer kan ik hier niet aan toevoegen, aangezien het verre van duidelijk is welke beslissing wordt aangevochten en wat de uitkomst van de procedure zal zijn.
De uitvoering van de federale luchthavenakkoorden is een exclusieve federale aangelegenheid. Overleg of consultatie van deelstaten zal dan ook niet plaatsvinden. De discussies hebben plaatsgehad vóór de totstandkoming van de akkoorden. Er is dan ook geen reden om ze nogmaals over te doen.
Wat nu telt, is de uitvoering van de akkoorden in hun geheel, zodat de beloofde evenwichtige verdeling van de overlast eindelijk tot wat rust en vrede kan leiden in dit dossier.
De heer Wilfried Vandaele (N-VA). - Ik heb hier zonet een paar straffe verklaringen gehoord vanwege de staatssecretaris. Ik heb er vijf genoteerd.
Ten eerste zegt de staatssecretaris dat het niet zijn beslissing is, maar die van Belgocontrol. Ik betwijfel dat.
Ten tweede verklaart de staatssecretaris dat de Vlaamse regering in zijn ogen blijkbaar een voorkeursbehandeling wil voor sommige Vlamingen. Dat is ook straffe taal.
Bovendien zegt de staatssecretaris dat hetgeen nu beslist is, past in het akkoord en met veiligheid te maken heeft.
Ten vierde twijfelt de staatssecretaris aan de goede bedoelingen van de Vlaamse regering, in die zin dat hij niet overtuigd is dat die er geen communautair spelletje van wil maken. Dat is nog een straffe uitspraak.
Ten slotte zegt de staatssecretaris dat hij niet begrijpt dat de Vlaamse regering deze discussie nu op gang trekt, op enkele maanden van de verkiezingen. Wat mij betreft is het echter precies de aanpassing die Belgocontrol en de staatssecretaris nu doorvoeren, die aan de basis ligt van de discussie. De Vlaamse regering reageert enkel op die beslissing, en ligt dus zeker niet zelf aan de basis van de discussie.
Iedereen weet dat het gaat om een bijzonder gevoelig dossier. Dat is al jaren zo, en ik begrijp dus absoluut niet waarom de staatssecretaris die vluchtroutes nu wijzigt en zo een moeizaam bereikt vergelijk op de helling zet. Dat lijkt mij geen verstandige beslissing. Bovendien heeft zijn antwoord veeleer een agressieve ondertoon, terwijl mijn vraag gericht was op het zoeken naar een oplossing.
De heer Bart Laeremans (VB). - Ik moet mij helaas aansluiten bij mijn collega Vandaele.
Ik had nochtans gehoopt dat de staatssecretaris voldoende gezond verstand zou hebben om de problemen op te lossen door overleg. Zijn antwoord was op dat vlak echter heel duidelijk: er komt geen overleg! Niettemin gaat het om een materie die de gewesten aanbelangt, wegens de geluidsproblematiek. In het verleden werden de gewesten trouwens steeds betrokken bij het dossier. De staatssecretaris doet nu alsof de gewesten er niets mee te maken hebben, en hij dus eigenzinnig, vanop zijn eiland, zijn wil kan opleggen. Het is dan ook de schuld van de staatssecretaris zelf dat hij die reacties in de kranten moet lezen: dat vloeit voort uit de weigering om te overleggen met de gewesten.
Het gaat om een bijzonder spijtige zaak, die afstraalt op de hele federale regering. Die regering laat immers een staatssecretaris zijn gang gaan, terwijl hij blijkbaar geen enkele feeling heeft voor diplomatie of inzicht in de gevolgen van zijn daden.
Het antwoord van de staatssecretaris is een echt tsjevenantwoord. De Vlaamse regering zou een bepaald gebied willen voortrekken, terwijl het precies de staatssecretaris is die bepaald gebieden wil sparen door de overlast af te wentelen op andere. Hij verschuift de last van noordelijk Brussel naar het gebied ten noorden van Brussel. In het totaal gaat het om 20000 vluchten per jaar die nu naar de Noordrand boven Brussel worden verschoven.
De staatssecretaris creëert dus zelf het probleem, in plaats van het op te lossen. Zo ontstaat nu een rel, terwijl het net zijn taak is om tot een vergelijk te komen.