5-137

5-137

Belgische Senaat

Handelingen

DONDERDAG 23 JANUARI 2014 - NAMIDDAGVERGADERING

(Vervolg)

Mondelinge vraag van mevrouw Sabine Vermeulen aan de vice-eersteminister en minister van Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Europese Zaken over «de grondwetswijziging in Burundi» (nr. 5-1275)

Mevrouw Sabine Vermeulen (N-VA). - In een interview met het Institut Panos Paris heeft de minister zijn mening gegeven over de situatie in Burundi. De uitspraken van de minister hebben me aangenaam verrast. In het interview neemt hij namelijk afstand van de Belgische terughoudendheid om zich tegen de voorgestelde grondwetswijziging te positioneren. Over het mandaat verklaart de minister: "Mais le troisième élément est qu'il y a des constitutions qui existent et quand une constitution prévoit qu'il n'y a pas le troisième mandat, il n'y a pas lieu de changer la constitution et d'imaginer un troisième mandat."

Ook tegen de nieuwe perswet reageerde de minister scherp. Hoewel de perswet onlangs nog deels ongrondwettelijk werd verklaard, blijft ze een aanfluiting van de persvrijheid.

De wet op de vzw's ziet de minister momenteel niet in de goede richting evolueren. Volgens hem is het belangrijk dat de internationale gemeenschap druk blijft uitoefenen, zij het zonder de bevolking hiermee te raken.

Ik had graag vernomen of de minister na deze uitspraken dit statement ook zal verankeren in zijn politieke dialoog met de Burundese beleidsmakers en de druk zal opvoeren tegen deze negatieve ontwikkelingen in Burundi. Zal België, als belangrijkste donor, de voortrekkersrol nemen in Europa om de ontwikkelingen in Burundi aan te kaarten en is de minister van plan zijn stelling door te trekken naar Rwanda, waar het op het vlak van persvrijheid of democratische ruimte ook erg gesteld is?

De heer Didier Reynders, vice-eersteminister en minister van Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Europese Zaken. - Ik ben van mening dat Burundi het volste recht heeft om zijn grondwet te herzien. Een grondwetsherziening veronderstelt echter wel een consensus over de belangrijkste punten, om zo de delicate evenwichten van de Arusha-akkoorden te blijven respecteren. De extraparlementaire oppositie en het maatschappelijke middenveld zouden moeten worden geraadpleegd vanuit een consensuele benadering en met inachtneming van de akkoorden van Arusha. Zoals ik dat in het verleden ook steeds gedaan heb, zal ik dat standpunt blijven overbrengen tijdens mijn bilaterale gesprekken met de Burundese autoriteiten.

België blijft ook aandacht hebben voor de interne ontwikkelingen in Rwanda, met name voor de organisatie van vrije en eerlijke verkiezingen en de ruimte voor de oppositiepartijen.

Mijn antwoord geldt eigenlijk in het algemeen voor de hele regio. We moeten aandacht besteden aan de mogelijke grondwettelijke evoluties in de verschillende landen van Centraal-Afrika, steeds vanuit een streven naar een consensus bij de politieke wereld, maar ook bij de bevolking. België heeft de goede gewoonte om de lokale autoriteiten daar steeds op te wijzen; ook in het geval van Burundi zal ons land dat blijven doen.

Mevrouw Sabine Vermeulen (N-VA). - De boodschap van de minister in het interview met het Institut Panos Paris was toch een krachtiger statement dan wat ik zonet heb gehoord.

Het antwoord van vandaag geeft mij de indruk dat de minister teruggrijpt naar de Belgische terughoudendheid. Ik vind het zeer jammer dat ik niet gehoord heb dat België het voortouw zal nemen, zeker omdat ons land de belangrijkste partner van Burundi is. Ik blijf erbij dat schendingen van democratie, rechtsstaat en mensenrechten veroordeeld moeten worden, en dat België daarbij het voortouw moet nemen.

De heer Didier Reynders, vice-eersteminister en minister van Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Europese Zaken. - Ik kom hier op het terrein van mijn collega die bevoegd is voor ontwikkelingssamenwerking. Het is steeds mijn standpunt geweest dat een partnerrelatie inzake ontwikkelingssamenwerking gebruikt kan worden om invloed uit te oefenen op de politieke evolutie in het betrokken land. Welke precieze acties daartoe kunnen worden ondernomen, dat is een vraag voor de minister van ontwikkelingssamenwerking.

Mevrouw Sabine Vermeulen (N-VA). - Ik blijf betreuren dat België niet het voortouw wil nemen binnen de Europese Unie. Een bezorgdheid die wordt geuit op het verjaardagsfeestje van de Afrikaanse Unie is een bezorgdheid in mineur. Ik verwacht meer.