5-259COM | 5-259COM |
Mevrouw Inge Faes (N-VA). - Eind september sloeg de Orde van Vlaamse Balies alarm. Ze stelde dat de overheid dringend met geld over de brug moet komen, anders zou de Salduzpermanentie stilvallen en zouden er geen advocaten meer zijn om arrestanten bij te staan.
Sinds de Salduzwet moet er bij het verhoor van een verdachte door politie en onderzoeksrechter steeds een advocaat aanwezig zijn. De Orde heeft daarvoor, in samenwerking met de overheid, de Salduzpermanentie georganiseerd.
Volgens het protocol worden de kosten voor de Salduzpermanentie vergoed door de overheid. Hier knelt nu echter het schoentje. In 2013 wordt opnieuw het saldo van 2012 aangewend, zo'n 2 325 000 euro. Dit budget is echter al opgesoupeerd. Dit kan potentieel gevaarlijke gevolgen hebben. Immers, als de advocaten beslissen geen Salduzpermanentie meer te doen kan niemand nog rechtsgeldig worden aangehouden.
Zijn er verhoren afgenomen waarbij de advocaat wegens het niet uitbetalen van de vergoeding niet aanwezig was?
Zal de minister voor een extra budget zorgen om de advocaten alsnog de afgesproken vergoeding uit te betalen?
Welke maatregelen zal de minister nemen om er voor te zorgen dat deze situatie zich in de toekomst niet meer voordoet?
Mevrouw Annemie Turtelboom, minister van Justitie. - Op basis van het eindrapport van de Dienst voor het strafrechtelijk beleid over het eerste werkingsjaar van de Salduzwet kunnen cijfers worden verstrekt over de vraag tot bijstand van een advocaat en de effectieve bijstand.
In 2012 wenste ongeveer 70% van de gearresteerde verdachten bij een politieverhoor de bijstand van een advocaat in de vorm van een voorafgaand vertrouwelijk overleg en/of bijstand tijdens het verhoor. Dat een verdachte bijstand wenste, betekent echter niet dat hij/zij ook daadwerkelijk door een advocaat werd bijgestaan. De permanentiedienst van de balie registreerde hoeveel keer een advocaat werd gevonden nadat een aanvraag werd gedaan voor het verlenen van ofwel bijstand ofwel een telefonisch afstandscontact. In Nederlandstalig België werd in 90,9% van de eerste verhoren van gearresteerde verdachten hiervoor een advocaat gevonden. In Franstalig België werd slechts in 41,3% van de eerste verhoren een advocaat gevonden. De stakingsperiode van de Frans- en Duitstalige advocaten van 30 maart tot 3 juli 2012 werd meegeteld bij de berekening van dit percentage.
Bij de verhoren van gearresteerde verdachten door de onderzoeksrechter bedroeg de effectieve bijstand van een advocaat tijdens de verhoren in België gemiddeld 71% en 76,6%, wanneer geen rekening wordt gehouden met de maanden waarin de Frans- en Duitstalige advocaten in staking waren. In Vlaanderen kregen ongeveer 8 op 10 verdachten, of 81,9%, de bijstand van een advocaat tijdens het verhoor door de onderzoeksrechter, tegenover 7 op 10, of 72,3%, in Wallonië en 6 op 10 in Brussel. Wordt wel rekening gehouden met de maanden waarin de Salduzpermanentie werd opgeschort, dan ligt de bijstand in Wallonië en Brussel telkens ongeveer 10% lager.
De verminderde deelname van advocaten aan de Salduzpermanentie wordt door de ordes van advocaten toegeschreven aan de onzekerheid omtrent de hoegrootheid van de verloning, de puntwaarde, en dit onder meer in het kader van de kosteloze rechtsbijstand. Deze onzekerheid speelde in 2012 weliswaar een grotere rol in het Franstalig dan in het Nederlandstalig landsgedeelte.
Wat betreft de uitgaven en uitbetalingen dit jaar kan ik het volgende meedelen.
Enerzijds, heeft de permanentiedienst effectief zo'n 2 325 000 euro opgebruikt om de permanentie te verzekeren. Als de werkelijke kost bekend is, op basis van een evaluatie van de opstartfase, zal een definitieve subsidie worden toegekend om de permanentiedienst verder te laten werken. Tijdens de begrotingscontrole 2013 werd een extra budget van 947 000 euro gevraagd en verkregen. Dit verzekert de werking van de permanentiedienst tot het volgende gerechtelijk jaar.
Anderzijds zijn er de Salduzprestaties. Voor deze prestaties werd binnen de begrotingscontrole 2013 een extra bedrag van 1 018 499,22 euro gevraagd en toegekend.
Zoals ik al herhaaldelijk heb gezegd, kan het garanderen van de uitbetalingen en puntwaarde voor de toekomst niet los gezien worden van de hervormingsvoorstellen voor de juridische tweedelijnsbijstand.