5-139COM

5-139COM

Commission des Affaires sociales

Annales

MARDI 27 MARS 2012 - SÉANCE DE L'APRÈS-MIDI

(Suite)

Demande d'explications de M. Bert Anciaux à la vice-première ministre et ministre des Affaires sociales et de la Santé publique sur «la propagation de la tuberculose dans notre pays» (no 5-2142)

De heer Bert Anciaux (sp.a). - Uit het Instituut voor Tropische Geneeskunde komen alarmerende berichten over de toename van het aantal tbc-besmettingen. In 2011 noteerde men een stijging van het aantal infecties met ruim 12%. 52 patiënten overleden aan tbc.

Die ontwikkelingen zijn het gevolg van de toenemende migratie.

Daarbij dient zich een bijkomend maar ernstig probleem aan, namelijk de multiresistentie. Daardoor wordt tbc steeds moeilijker behandelbaar en moet men steeds nieuwe combinaties zoeken die de sterkere tbc-bacillen aankunnen. In België bleken 19 patiënten multiresistent.

Een expert van het Instituut voor Tropische Geneeskunde roept op voor een globale, omvattende aanpak, met het ruim verspreide gebruik van tests die de graad van resistentie snel kunnen bepalen. Hij schroomt niet te gewagen van een mogelijke onbeheersbare ontwikkeling en maakt een vergelijking met hiv.

Hoe evalueert de minister de opmars van tbc, ook in ons land, dat trouwens relatief slecht scoort qua voorkomen van tbc? In welke mate acht de minister de ontwikkelingen gevaarlijk en hoe zal ze een mogelijke onbeheersbaarheid, onder andere door een toenemende multiresistentie, concreet aanpakken? Over welk actieplan beschikt de minister, welke methodes, instrumenten en strategieën zullen daarbij worden gebruikt? Kan ze waarborgen dat alle noodzakelijke middelen worden ingezet om een mogelijk uitdijend gevaar van tbc optimaal te bestrijden en te beheersen?

Mevrouw Laurette Onkelinx, vice-eersteminister en minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid, belast met Beliris en de Federale Culturele Instellingen. - Het toezicht op tuberculose moet op een globale manier worden aangepakt. De gemeenschappen zijn bevoegd voor preventie, de federale overheid is bevoegd voor het curatieve aspect. Ook andere ministers zijn betrokken bij het organiseren van de screening van de risicogroepen.

Momenteel wordt ook op internationaal vlak, onder de leiding van het ECDC (European Centre for Disease Prevention and Control), nagedacht over nieuwe strategieën om het toezicht op tuberculose in de grote steden te verbeteren, en België neemt daaraan deel.

Het project BELTA-TBnet is een bijzonder model van medicatieverstrekking en financiering van de behandeling van tuberculosepatiënten in ons land. Het wil bijdragen tot het beheersen van het tuberculoseprobleem in België door de financiële hinderpalen weg te nemen voor de toegang tot de gepaste diagnose en behandeling van tuberculose, met inbegrip van de preventieve therapie. Door het probleem te beheersen, zou het aantal gevallen van tuberculose in België, de overdracht van de tuberculosebacil en het risico op multiresistente tbc verminderen.

Het spreekt voor zich dat de werkgroep van de Interministeriële Conferentie (IMC) kennis moet nemen van de ervaringen van het BELTA-project dat door FARES en de VRGT wordt gerealiseerd via een financiering door het RIZIV. Vertegenwoordigers van het RIZIV en van BELTA worden bij de werkzaamheden van de werkgroep betrokken.

De gegevens van het register voor tuberculose tonen een gestage daling van het aantal nieuwe gevallen sinds 1980, maar de afname van de incidentie is de laatste jaren minder uitgesproken. De drempel van minder dan tien gevallen per 100 000 inwoners werd in 2007 overschreden en blijft landelijk ongeveer stabiel. Maar in de grotere steden en in het bijzonder in Brussel stelt men een heropflakkering van de aandoening vast. Die evolutie stelt men trouwens ook vast in het buitenland.

In het bijzonder moet een oplossing worden gevonden voor de moeilijk te behandelen tuberculosegevallen die geen acute hospitalisatie vergen maar ook niet ambulant kunnen worden behandeld. Het gaat om vrij zeldzame gevallen en vaak om personen met een precair sociaal statuut.

Volgens de VRGT en FARES is het wenselijk dat men opnieuw overweegt speciale verpleegkundige afdelingen te creëren met mogelijkheid tot strikte isolatie in humane omstandigheden. Dergelijke diensten zouden in feite een substituut zijn voor de vroegere sanatoria. Er bestaat een bijzondere financiering voor een verpleegafdeling voor besmettelijke aandoeningen in het Sint-Pietersziekenhuis te Brussel.

Ik laat door de diensten van Volksgezondheid onderzoeken of er werkelijk behoefte is aan bijzondere verpleegkamers in referentieziekenhuizen verspreid over het land, in functie van de epidemiologie, de zorgnoden en het aantal te verwachten hospitalisatiedagen, en in functie van de organisatie van ambulante gecontroleerde vervolgzorg. Het betrokken directoraat-generaal van de FOD heeft het initiatief genomen om samen met experten een conceptnota op te stellen als voorbereiding voor een adviesvraag aan de Nationale Raad voor Ziekenhuisvoorzieningen.

Het spreekt voor zich dat een aangepaste aanpak van zware aandoeningen preventieve en curatieve aspecten moet bevatten, en dus moeten verlopen via een samenwerking tussen de federale overheden en de gefedereerde entiteiten, wat in de praktijk gebeurt via de interministeriële conferentie en/of ad-hocwerkgroepen die op haar initiatief worden opgezet.

Wat de doorslaggevende factoren van tbc betreft, zijn de maatschappelijke ziektekenmerken bekend. De verarming en de marginalisering van bepaalde bevolkingsgroepen in de steden staan op de eerste plaats van de door de WHO ingeroepen factoren waardoor de ziekte weer de kop opsteekt. Het BELTA-TBnet-programma vormt een belangrijk deel van het antwoord op de problematiek. Anderzijds moet ook rekening worden gehouden met de impact van hiv, de toenemende mobiliteit en de immigratie uit landen waar tbc veel voorkomt.

De heer Bert Anciaux (sp.a). - Uit het antwoord van de minister blijkt dat we inderdaad bezorgd moeten zijn voor de multiresistentie en dat we vooral moeten voorkomen dat tbc weer de kop opsteekt in onze regionen.

Ik ben ervan overtuigd dat de minister de problematiek zeer ernstig neemt en samen met alle diensten het nodige zal doen om te voorkomen dat het tot een catastrofe komt. Ik heb alle vertrouwen in het feit dat de regering en de diensten van Volksgezondheid het probleem zullen aanpakken. Het antwoord van de minister bewijst in ieder geval dat ze deze zaak ernstig neemt.