5-1200/1 | 5-1200/1 |
8 AUGUSTUS 2011
Op 30 november 1989 werd tussen de Staat en de gewestelijke luchthavenbeheerders, met uitzondering van de West-Vlaamse Intercommunale Vliegveld Wevelgem-Bissegem, hierna WIV, een samenwerkingsakkoord gesloten tot overdracht van een aantal belangrijke bevoegdheden, zoals de uitrusting en beheer van luchthavens en openbare vliegvelden, van de Nationale Maatschappij der Luchtwegen naar de gewesten. Er werd afgesproken om de bevoegdheden die betrekking hebben op de organisatie en het verzekeren van de veiligheid in handen van de « nationale » (lees federale) overheid te laten. De toenmalige instelling van openbaar nut, de Regie de Luchtwegen, zou de materie van de veiligheid, waaronder het gratis leveren van verkeersleiders, de verstrekking van vluchtinlichtingen en een alarmdienst voor haar rekening nemen. Tot op vandaag draagt Belgocontrol deze belangrijke verantwoordelijkheid zoals ook bepaald in het beheerscontract (1) tussen de Belgische Staat en Belgocontrol.
Tijdens de voorbereidingen van het samenwerkingsakkoord werden de luchthavens en openbare vliegvelden bij monde van hun vertegenwoordigers betrokken bij de onderhandelingen.
Nochtans werd één luchthaven (in casu luchthavenbeheerder WIV) hierbij over het hoofd gezien. Dit leidde ertoe dat deze luchthaven niet werd opgenomen in de lijst van luchthavens en vliegvelden die beroep kunnen doen op de diensten van Belgocontrol. Hierdoor krijgt deze luchthaven, als enige op het Belgisch grondgebied, niet de verkeersleiders van het autonome overheidsbedrijf Belgocontrol gratis ter beschikking. De nadelige gevolgen hiervan zijn genoegzaam bekend. De WIV moet voorlopig met beperkte middelen niet alleen zelf de exploitatie voeren, maar eveneens het verkeers- en informatiepersoneel zelf betalen, wat tot op heden moeizaam lukt.
Meer nog, de luchtvaart opereert er in een niet-afgebakend, ongecontroleerd gebied, waarbij het alleen bij een grond-radiopost informatie kan opvragen over de weersomstandigheden op de grond en over de landingsrichting. Daarnaast zorgen afspraken met militaire en burgerlijke verkeersleidingsinstanties voor de veiligheidscoördinatie in de aanvliegroute, maar dit is niet voldoende en brengt risico's met zich mee. De luchthaven Kortrijk-Wevelgem is daarom al geruime tijd vragende partij voor een afgebakend en beveiligd luchtruim, waarin de piloot kan weten welk luchtvaartuig zich wanneer rondom hem bevindt en waarin hij echte veiligheidsinstructies krijgt vanuit de controletoren, waar men alle bewegingen kan overzien.
De kosten die de WIV omwille van deze historische redenen meer dan andere luchthavens moet maken stellen de intercommunale minder in staat om broodnodige investeringen te doen ter instandhouding en uitbreiding van haar activiteiten, wat haar concurrentiepositie niet ten goede komt. De WIV klaagt deze ongelijke behandeling dan ook terecht aan.
De voornaamste investeringen die op zich laten wachten zijn (2) :
— het opbreken van de huidige slingerende taxibaan, die her en der in de veiligheidszone komt van de startbaan en vliegtuigparking;
— de heraanleg van de taxibaan parallel met de startbaan, met intersecties;
— het installeren van draaispiegels voor grote toestellen aan de startbaanuiteinden;
— de heraanleg van een grotere vliegtuigparking;
— de afbraak van oude loodsen en de bouw van nieuwe loodsen;
— de bouw van een luchthavenbrandweerkazerne met verkeerstoren en ondergronds waterbufferbekken;
— het probleem van de afwatering dat dient te worden aangepakt.
De raad van bestuur van de WIV drukte daarom in oktober 2010 haar bezorgdheid uit over het uitblijven van voornoemde infrastructuurcorrecties en van de investeringen in vernieuwing. Hierdoor moeten steeds meer noodherstellingen plaatsvinden, moeten er noodgedwongen operationele beperkingen rond het taxibaangebruik worden ingevoerd, beschikt het personeel er over gebrekkige lokalen en dient men zelfs brandweerwagens te huren en/of tweedehandsvoertuigen aan te kopen.
Ondertussen zijn over het ganse luchtruim en over alle luchthavens in ons land zowel op niveau van de gewestelijke als de federale overheid evoluties bezig die een en ander gestaag « in beweging » zouden moeten brengen, wat ook een impact heeft/zal hebben op de luchthaven Kortrijk-Wevelgem :
1. de herziening van de samenwerkingsovereenkomst van 30 november 1989 tussen de Staat en de gewesten, en het tot stand komen van een nieuw, noodzakelijk (derde) beheerscontract met Belgocontrol van 14 augustus 1998, dit in functie van :
a. het Europees verbod (EU-verordening 1794/2006) op de zogenaamde kruissubsidiëring (diensten van Belgocontrol tegen heffingen op « en-routediensten »);
b. de financiële problematiek waarmee Belgocontrol momenteel geconfronteerd wordt.
2. de toepassing van het decreet omtrent de nieuwe beheersvorm voor de luchthavens Oostende-Brugge en Kortrijk-Wevelgem, met gegarandeerde financiële tegemoetkomingen.
Dat elk van deze dossiers vast lijkt te zitten, maakt dat de WIV in een impasse is komen te zitten. Desondanks is het intergemeentelijk samenwerkingsverband met de beperkte financiële middelen en mankracht waarover het beschikt er tot dusver in geslaagd de uitbating en het beheer van de luchthaven Kortrijk-Wevelgem in goede banen te leiden, wat wordt bevestigd door de trafiekcijfers van 2010 :
— in totaal werden 32 020 vliegtuigbewegingen geteld op de luchthaven, wat gemiddeld zo'n 88 bewegingen per dag betekent. Omwille van het hevige winterweer in 2010, het moeizaam herstel van de zware economische en financiële crisis en de vulkanische aswolk nam het totale aantal vliegtuigbewegingen met 2 % af in vergelijking met 2009;
— het aantal nachtvluchten bleef stabiel op 107, waarvan het merendeel medische vluchten;
— het zakelijk verkeer (3 423 vluchten) daalde met 6 % tegenover 2009;
— het niet-zakelijk verkeer (28 597 vluchten) daalde met 2 % tegenover 2009;
— er werden in totaal 65 897 passagiers vervoerd, 1 % meer tegenover 2009.
Bij normale omstandigheden was in 2010 zeker een procentuele groei met dubbele cijfers mogelijk geweest. De indieners verwachten dan ook dat de luchthavenactiviteit dit jaar opnieuw zal toenemen nu de economische crisis zich aan het herstellen is. Dat drie luchttaxibedrijven recentelijk investeerden in bedrijventerreinen nabij de startbaan, is eveneens een belangrijke indicator voor de potentiële groei van de regionale luchthaven. Zo werd aan het luchtvaartbedrijf ASL heel onlangs nog een bouwvergunning afgeleverd voor een project op 4 000 m² en investeerde deze maatschappij daarnaast in een vernieuwing van de vloot. Een andere grote speler in de sector heeft een optie genomen op een site van 8 000 m² groot. De luchthaven stapte ook mee in het Europees Interreg IV B-project « Green Sustainable Airports » dat de luchthavenexploitatie en het op de luchthaven opererende transport duurzamer en milieuvriendelijker moet maken door eco-efficiënt vliegveldbeheer, CO2-reductie, verbetering van duurzaam openbaar vervoer en vermindering van de mogelijke geluids- en geuroverlast.
Daarnaast heeft de luchthaven nog andere niet te onderschatten troeven :
— medische vluchten : op jaarbasis worden zo'n 150 spoedrepatriëringen en orgaantransplantvluchten georganiseerd naar Vlaamse ziekenhuizen, waarbij vliegtuigmaatschappijen toestellen met de nodige medische apparatuur kunnen inzetten. Het hoeft geen betoog dat deze medische vluchten vanuit en naar regionale luchtvaartmaatschappijen bijzondere voordelen bieden en de efficiëntie van medische verzorging ten goede komen;
— zo is er een groeiend belang van pijplijn- en hoogspanningsinspecties per helikopter. Omdat van op de grond de inspecties van pijplijnen en hoogspanningsmasten vaak onmogelijk zijn, maken gas- en elektriciteitsmaatschappijen in toenemende mate gebruik van helikopters die kunnen opstijgen van op regionale luchthavens;
— het bedrijfsleven heeft onder andere naar aanleiding van handelsbeurzen in de buurlanden een groeiende belangstelling voor snelle en comfortabele verbindingen;
— er zal dan ook in de nabije toekomst door de WIV gestreefd worden naar extra charterprogramma's op handelsbeurzen.
Ook dit zijn argumenten die wijzen op het belang van deze goed werkende regionale luchthaven.
Daarom is het belangrijk dat, in het kader van de onderhandelingen rond de financiering van Belgocontrol en de herzieningen zowel van de samenwerkingsovereenkomst '89 als van de beheersovereenkomst '98, de luchthaven van Wevelgem alle kansen krijgt om haar voordelen volop te benutten en een veelbelovende toekomst voor de luchthaven en de regio kan worden uitgebouwd.
| Yves BUYSSE. |
| Anke VAN DERMEERSCH. |
| Filip DEWINTER. |
De Senaat,
A. Gelet op het feit dat de luchthaven Kortrijk-Wevelgem niet in het samenwerkingsakkoord van 30 november 1989 werd opgenomen, waardoor Belgocontrol er niet toe verbonden is de veiligheid van deze luchthaven te garanderen, met alle gevolgen van dien;
B. Gelet op de huidige situatie, waarbij sprake is van een volledige herziening van deze samenwerkingsovereenkomst;
C. Gelet ook op de op til staande herziening van de beheersovereenkomst van 14 augustus 1998 tussen Belgocontrol en de Staat;
D. Overwegende dat momenteel, wat betreft Belgocontrol, de financiering en de performantie worden onderzocht;
E. Aangezien momenteel onderhandeld wordt over de uitvoering van het LOM/LEM-decreet;
F. Aangezien de luchthaven Kortrijk-Wevelgem aan een dringende, grondige vernieuwing toe is en infrastructuurcorrecties zich opdringen;
G. Overwegende dat de West-Vlaamse Intercommunale Vliegveld Wevelgem-Bissegem beschikt over een aantal troeven die op vandaag de dag niet voldoende kunnen worden uitgespeeld,
Vraagt de regering om bij de diverse onderhandelingen zowel wat betreft de herziening van het samenwerkingsakkoord van 30 november 1989 tussen de Staat en de gewesten, het (derde) beheerscontract van 14 augustus 1998 tussen de Staat en Belgocontrol, alsook bij de evaluatie van Belgocontrol, de belangen van de regionale luchthaven Kortrijk-Wevelgem te behartigen en er een luchtverkeersleiding en gecontroleerd luchtruim op maat te garanderen, zodat de veiligheid er kan worden geoptimaliseerd.
17 mei 2011.
| Yves BUYSSE. |
| Anke VAN DERMEERSCH. |
| Filip DEWINTER. |
(1) Goedgekeurd bij koninklijk besluit van 25 augustus 1998, artikel 3.
(2) Deze dringende investeringen worden vermeld in het jaarverslag « Internationale Luchthaven Kortrijk-Wevelgem » over het dienstjaar 2009, alsook herhaald in het verslag over het dienstjaar 2010.