5-17COM

5-17COM

Commission des Finances et des Affaires économiques

Annales

LUNDI 20 DÉCEMBRE 2010 - SÉANCE DE L'APRÈS-MIDI

(Suite)

Demande d'explications de M. Peter Van Rompuy au ministre pour l'Entreprise et la Simplification sur «l'endettement excessif en Belgique» (nº 5-145)

De heer Peter Van Rompuy (CD&V). - De Centrale voor Kredieten aan Particulieren werd opgericht bij de wet van 10 augustus 2001. Overeenkomstig deze wet registreert de Nationale Bank in deze Centrale de consumentenkredieten, de hypothecaire kredieten en de wanbetalingen. Iedere kredietgever is verplicht de Centrale op de hoogte te brengen van de gegevens betreffende elke kredietovereenkomst en elke wanbetaling. Hij is ook verplicht de Centrale voorafgaand aan het sluiten van een kredietovereenkomst te raadplegen.

Het systeem vertoont echter enkele zwaktes. Ten eerste is het systeem alleen dan betrouwbaar als iedere kredietgever nauwgezet alle kredietovereenkomsten en wanbetalingen registreert in de Centrale. Ten tweede biedt de kredietcentrale slechts een fragmentair beeld omdat niet alle schulden erin worden opgenomen.

Het jaarverslag van de Centrale voor Kredieten aan Particulieren van 2009 is richtinggevend voor het kredietgedrag in België. Opmerkelijk is dat de looptijd van nieuw toegekende kredieten steeds langer wordt. In 2009 heeft 69,9% van de kredieten een looptijd van meer dan één jaar, tegenover 54,1% in 2006.

De problematiek van de overmatige schuldenlast beperkt zich niet tot kredietschulden alleen. Een stijgend aantal mensen moet immers een beroep doen op de procedure van de collectieve schuldenregeling zonder dat zij over een achterstallige kredietovereenkomst beschikken (van 29,4% eind 2006 naar 32,2% eind 2009). Dat toont duidelijk aan dat mensen niet enkel met kredietschulden, maar ook met tal van andere schulden worden geconfronteerd.

Hoeveel inbreuken op de wet van 10 augustus 2001, opgesplitst per jaar, stelde de Economische Inspectie de afgelopen vijf jaren vast? Hoeveel inbreuken, opgesplitst per jaar, gaven aanleiding tot een waarschuwing, een minnelijke schikking of een strafvordering?

Hoe verklaart de minister de trend dat verkopen op afbetaling voor een steeds langere looptijd worden gesloten?

Wat is het standpunt van de minister met betrekking tot een centraal register waarin naast kredietschulden ook andere schulden, zoals telecomschulden, fiscale en sociale schulden, huurschulden, energieschulden, enzovoort, worden opgenomen?

Beschikt de minister al over voorlopige cijfers voor 2010 inzake de evolutie van de betalingsachterstand? Merkt de minister nieuwe tendensen inzake de kredietverlening en het kredietgedrag na de recente hervorming van de wet op het consumentenkrediet?

De heer Vincent Van Quickenborne, minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen. - In 2004 waren er vierendertig onderzoeken door de Economische Inspectie. Er werd geen enkele pro justitia opgesteld, maar wel zeven processen-verbaal van waarschuwing. In 2005 waren er vijfentwintig onderzoeken en vier pro justitia's, waarvan drie met een voorstel tot minnelijke schikking; het vierde werd rechtstreeks naar het parket gestuurd. Er was geen proces-verbaal van waarschuwing.

In 2006 waren er zeven onderzoeken en één pro justitia met een voorstel tot minnelijke schikking, die niet werd betaald en naar het parket werd gestuurd. Er was geen proces-verbaal van waarschuwing.

In 2007 waren er achttien onderzoeken, geen pro justitia en geen proces-verbaal van waarschuwing. In 2008 waren er vijftien onderzoeken en twee pro justitia's met een voorstel tot minnelijke schikking, die allebei werden betaald, en twee processen-verbaal van waarschuwing.

In 2009 waren er negenenzestig onderzoeken en één pro justitia met een voorstel tot minnelijke schikking. De cijfers spreken voor zich. Het gaat hier duidelijk niet om een groot probleem. De kredietcentrale levert blijkbaar goed werk.

De analyse van het jaarverslag van de Centrale voor Kredieten aan Particulieren 2009 toont inderdaad aan dat verkopen op afbetaling gemiddeld voor een steeds langere periode worden afgesloten. Ook blijkt dat het mediaan kredietbedrag van de nieuwe verkopen op afbetaling in 2009 toeneemt. De stijging zou het gevolg kunnen zijn van de algemene prijsstijging van de gefinancierde goederen. Het lijkt me interessant uw vraag verder te analyseren. Ik zal ze dan ook voorleggen aan het begeleidingscomité van de kredietcentrale bij de Nationale Bank.

Uw analyse rond het stijgend belang van niet-financiële schulden in de totale schuldenproblematiek is correct. Overmatige schuldenlast wordt meer en meer veroorzaakt door telefoon- en energiefacturen, kredietverstrekking, ziekenhuisfacturen, huur, enz.

Enkele maanden geleden heb ik dan ook een oproep gelanceerd om bijvoorbeeld belangrijke telecom- of energieschulden ook bij de Nationale Bank te registreren. Ondertussen heeft de Nationale Bank een onderzoek uitgevoerd en bewezen dat telecomschulden een voorloper zijn van financiële schulden.

Naar aanleiding van de resultaten van dat onderzoek heeft collega Magnette zich eind oktober ook achter mijn voorstel geschaard. Alleen kan een regering in lopende zaken daaromtrent geen initiatieven nemen.

Cijfers over betalingsachterstanden worden alleen voor kredieten structureel opgevolgd. Eind november 2010 waren 447 000 niet geregulariseerde achterstallige kredietcontracten geregistreerd voor een totaal bedrag van 2,4 miljard euro. Eind 2009 lagen deze cijfers lager: 434 000 niet geregulariseerde achterstallige kredietcontracten voor een totaal bedrag van 2,15 miljard euro.

De cijfers over de evolutie van de betalingsachterstanden, afgeleid uit de Centrale voor Kredieten aan Particulieren, zijn beschikbaar op de website van de NBB.

De wijzigingen van de wet van 12 juni 1991 op het consumentenkrediet zijn pas in werking getreden op 1 december 2010. U zal merken dat de reclame inmiddels werd aangepast in de zin van `Geld lenen kost ook geld'. Voor een antwoord op uw vraag over de gevolgen inzake kredietachterstand en achterstallige contracten is het echter nog te vroeg. De Economische Inspectie en de FOD Economie zien uiteraard nauwlettend toe op de naleving van de wet.

De heer Peter Van Rompuy (CD&V). - Het is interessant vast te stellen dat de kredietcrisis er niet toe heeft geleid dat mensen op de rem gaan staan en voorzichtiger met krediet omspringen. De toenemende tendens om kredieten op langere termijn af te sluiten zet zich daarentegen door. Men kan de redenering ook omdraaien. Net wegens de economische crisis en de financiële moeilijkheden nemen mensen krediet op.