Belgische Senaat

BUITENGEWONE ZITTING 2010

9 SEPTEMBER 2010

Voorstel van resolutie betreffende de strijd tegen malaria

(Ingediend door mevrouw Nele Lijnen en de heer Guido De Padt)

TOELICHTING

Dit voorstel van resolutie herneemt de tekst van een voorstel dat reeds op 17 december 2009 in de Senaat werd ingediend (stuk Senaat, nr. 4-1578/1 - 2009/2010).

Malaria is een ziekte die enorme schade veroorzaakt. Ze eist naar schatting één tot twee miljoen doden per jaar. Elk jaar worden ongeveer 300 miljoen anderen ziek. Er is dus onwaarschijnlijk veel menselijk leed dat rechtstreeks het gevolg is van de ziekte.

Maar dat is niet alles. Onrechtstreeks verhindert malaria dat de armste mensen aan de armoede kunnen ontsnappen en zorgt zo voor een economische ravage. De gevolgen van de ziekte voor het uitblijven van ontwikkeling zijn dus desastreus. Nochtans — en dat is het meest schrijnende — is malaria met vrij eenvoudige en niet al te dure middelen te voorkomen en zelfs te behandelen.

Dit voorstel van resolutie is erop gericht het Belgisch engagement in de strijd tegen deze vreselijke ziekte te versterken. Het eerste dat daarvoor moet gebeuren is het toegankelijker maken van preventie. Iedereen die in een risicozone leeft zou makkelijk aan een muskietennet moeten geraken dat in insecticide werd gedrenkt. Ook moeten antimalariabehandelingen eenvoudiger verkrijgbaar zijn. Het Affordable Medicines Facility for Malaria heeft dat als doelstelling en dient door België gesteund te worden.

De indieners zijn ervan overtuigd dat het Roll Back Malaria-partnerschap een belangrijke rol vervult in het coördineren van de internationale strijd tegen de ziekte. Ook het Global Fund is een mechanisme van de internationale gemeenschap dat het verdient een extra Belgische ondersteuning te krijgen.

Ten slotte zou ons land zijn wereldleiderschap inzake farmacologie ook moeten honoreren op het vlak van het onderzoek naar malaria. Er is dringend nood aan nieuwe tests van en onderzoek naar vaccins, geneesmiddelen en insecticiden. Daar ligt volgens de indieners een verantwoordelijkheid voor België.

VOORSTEL VAN RESOLUTIE

De Senaat,

A. wijst erop dat malaria een nietsontziende parasitaire ziekte is, alsook een van de grootste doodsoorzaken op wereldschaal, vooral in de ontwikkelingslanden;

B. stipt aan dat malaria 40 % van de wereldbevolking treft en 3,3 miljard mensen in 109 landen overal ter wereld in gevaar brengt;

C. wijst erop dat malaria vandaag woedt in de tropische en subtropische gebieden, waar jaarlijks ruim 300 miljoen mensen acuut ziek worden, met ten minste een miljoen doden tot gevolg;

D. stipt aan dat 90 % van de malariadoden wordt opgetekend in Afrika, ten zuiden van de Sahara, en dat de slachtoffers veelal jonge kinderen en zwangere vrouwen zijn;

E. wijst erop dat malaria in Afrika de voornaamste doodsoorzaak is bij kinderen onder de vijf jaar, waarbij om de dertig seconden een Afrikaans kind bezwijkt aan de ziekte;

F. attendeert erop dat zwangere vrouwen en ongeboren kinderen eveneens bijzonder kwetsbaar zijn voor malaria, die de hoofdoorzaak is van perinatale sterfte, ondergewicht bij de geboorte en bloedarmoede bij de moeder;

G. brengt onder de aandacht dat malaria verantwoordelijk is voor 60 % van het schoolverzuim in sommige landen van sub-Saharisch Afrika;

H. wijst erop dat malaria de landen van sub-Saharisch Afrika jaarlijks opzadelt met een bbp-verlies ten belope van 12 miljard USD;

I. stipt aan dat malaria een ziekte is die zowel kan worden voorkomen als genezen, waarbij met name onderstaande, eenvoudige preventiemethoden het sterfte- en het ziektecijfer als gevolg van malaria fors kunnen drukken :

a. het gebruik van muskietennetten die in een lang-werkend insecticide zijn gedrenkt;

b. het gebruik van insecticiden binnenshuis;

c. de periodieke preventieve behandelingen van zwangere vrouwen;

J. attendeert erop dat het Wereldactieplan tegen malaria, dat in het raam van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) werd ontwikkeld door het Roll Back Malaria-partnerschap (RBM) en dat afhangt van de Verenigde Naties, een algemene en geïntegreerde actiestrategie behelst, alsook een stappenplan voor de financierende landen, met als doel malaria wereldwijd uit te roeien;

K. wijst erop dat de strijd tegen malaria bijdraagt tot :

a. de verwezenlijking van zes van de acht Millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling (MDG's) :

— de grootste armoede uitbannen (MDG 1);

— basisonderwijs wereldwijd toegankelijk maken voor iedereen (MDG 2);

— de kindersterfte terugdringen (MDG 4);

— de gezondheid van de moeders verbeteren (MDG 5);

— strijd leveren tegen HIV/aids, malaria en andere ziekten (MDG 6);

— werken aan een mondiaal partnerschap voor ontwikkeling (MDG 8);

b. een gewaarborgde toegang tot betaalbare en essentiële geneesmiddelen;

L. stipt aan dat de strijd tegen malaria naar schatting circa 5,3 miljard USD zal vergen voor 2009, en 6,2 miljard USD voor 2010;

Vraagt de regering :

1. dringend op te treden en elk initiatief te ondersteunen dat :

— malariapreventie toegankelijker maakt, om ervoor te zorgen dat iedereen waar ook ter wereld makkelijk aan in een langwerkend insecticide gedrenkte muskietennetten kan geraken;

— antimalariabehandelingen makkelijker verkrijgbaar maakt, via steun aan en de bevordering van innoverende financieringsmechanismen, zoals het door UNITAID gefinancierde Affordable Medicines Facility for Malaria, een door zevenentwintig landen gefinancierde internationale aankoopcentrale die de arme landen betaalbare geneesmiddelen verschaft;

— ervoor zorgt dat de hulp daadwerkelijk wordt verstrekt, door de begunstigde landen aan steun en aan de noodzakelijke technische deskundigheid te helpen, opdat zij gebruik kunnen maken van de beschikbare geldmiddelen;

— zorgt voor een beter gezondheidszorgsysteem, voor betere gezondheidsdiensten en -infrastructuren, alsook voor een betere opleiding en terbeschikkingstelling van medisch personeel voor de diagnose, de preventie en de doeltreffende bestrijding van malaria;

2. haar politieke steun op te voeren en haar financiële engagementen op het stuk van ontwikkelingshulp na te komen, opdat de Millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling (MDG's) worden verwezenlijkt, meer bepaald :

— MDG 4, tot terugdringing van de kindersterfte;

— MDG 5, ter verbetering van de gezondheid van de moeders;

— MDG 6, ter bestrijding van HIV/aids, tuberculose, malaria en andere ziekten;

— de MDG's die betrekking hebben op de armoedebestrijding, universeel basisonderwijs en een mondiaal partnerschap voor ontwikkeling;

3. de internationale inspanningen tot uitroeiing van malaria te ondersteunen, via een directe bijdrage tot het Roll Back Malaria-partnerschap, dat het Wereldactieplan tegen malaria heeft opgezet;

4. de Belgische bijdrage te verhogen aan het Wereldfonds voor de bestrijding van HIV/aids, tuberculose en malaria (een privaat-publiek partnerschap dat tot doel heeft geld in te zamelen om daarmee die ziekten te voorkomen en te behandelen; het Fonds bundelt regeringen, de civiele maatschappij, de privésector, alsook bilaterale en multilaterale organisaties);

5. het malariaonderzoek meer financiële steun te geven, om de nieuwe tests van en nieuw onderzoek naar vaccins, antimalariageneesmiddelen en insecticiden mogelijk te maken.

20 juli 2010.