4-81

4-81

Sénat de Belgique

Annales

JEUDI 25 JUIN 2009 - SÉANCE DE L'APRÈS-MIDI

(Suite)

Questions orales

Question orale de Mme Anke Van dermeersch au secrétaire d'État à la Mobilité sur «l'interdiction des quads édictée par certaines communes» (nº 4-834)

Mevrouw Anke Van dermeersch (VB). - De quad, een kruising tussen een crossmotor en een 4×4-voertuig, maakt duidelijk opgang in ons land. Vijf jaar geleden waren er al meer dan 5 000 quads ingeschreven.

Naast de quads die gehomologeerd zijn als landbouwvoertuig, en de quads die enkel op privéterreinen mogen worden gebruikt, zijn ook steeds meer quads te zien in het straatbeeld. Om op de openbare weg te mogen, moeten de quads gehomologeerd zijn en voorzien van goedgekeurde verlichting, knipperlichten en een toeter.

Een quad kan topsnelheden halen tot 130 kilometer per uur en kan heel bruusk versnellen of reageren. Wegens het grote vermogen en de bruuske versnelling vereist het besturen van zo'n voertuig de nodige technische vaardigheid en een zekere behendigheid. Zo een quad besturen houdt dus wel een veiligheidsrisico in, dat nog verhoogd wordt door de afwezigheid van een beschermend koetswerk.

Los van de verkeersveiligheidsproblematiek gaan mede door het groeiende succes van quads, steeds meer stemmen op om maatregelen te nemen tegen de geluidsoverlast die de voertuigen veroorzaken. Bepaalde Vlaamse steden en gemeenten ervaren de hinder als regelrechte overlast en zoeken naar een oplossing om het fenomeen aan banden te leggen. Sommige steden opteren ervoor om quads te verbieden via een aanvullend verkeersreglement, via een politieverordening of via het reglement op de gemeentelijke administratieve sancties. Veelal geldt het verbod enkel voor buurtwegen, die niet voor het algemeen voertuigenverkeer zijn ingericht. Maar enkele steden, zoals Antwerpen, willen verder gaan en de vierwielers verbieden in de binnenstad.

Naar verluidt bestaat er echter geen strikt wettelijk kader, laat staan een specifiek verkeersbord dat quads de toegang ontzegt, omdat de voertuigen ofwel onder de categorie motorfietsen vallen en gelijkstaan met personenauto's, ofwel onder de categorie bromfietsen klasse B.

Hoeveel quads, die gehomologeerd zijn voor de openbare weg, zijn momenteel ingeschreven als respectievelijk lichte en als zware vierwieler? Hoeveel waren er dat in 2007 en in 2008?

Zijn reeds gegevens voorhanden aangaande verkeersongevallen en overtredingen waarbij quads betrokken waren?

Kunnen gemeenten selectief de categorie `quads' weren op openbare, lokale wegen die voor algemeen voertuigenverkeer bestemd zijn? Zo ja, op welke manier? Zo neen, zijn initiatieven, zoals in Antwerpen aangekondigd, rechtsgeldig?

Het verbod van quads in bepaalde steden of gemeenten, of in deelgebieden ervan, kan echter leiden tot verplaatsing van het probleem naar elders. Overweegt de staatssecretaris een nationale aanpak?

De heer Etienne Schouppe, staatssecretaris voor Mobiliteit, toegevoegd aan de eerste minister. - Er bestaat geen specifieke inschrijving voor een lichte of zware vierwieler. Oorspronkelijk werden quads als landbouw- of bedrijfsmaterieel gehomologeerd. Sinds 1994 bestaat dat type homologatie evenwel niet meer. Enkele voertuigen die indertijd als dusdanig werden gehomologeerd, zijn momenteel waarschijnlijk nog altijd in bedrijf. Hun snelheid is beperkt tot 30 kilometer per uur en ze moeten een autonummerplaat dragen.

Vandaag worden quads op basis van technische kenmerken gehomologeerd. Er zijn drie categorieën.

Het kan gaan om een vierwielige bromfiets van klasse B, waarvoor geen inschrijving, maar wel een rijbewijs A3 is vereist, een maximumsnelheid van 45 km per uur geldt en een helm verplicht is. Het kan ook gaan om een vierwieler met motor. Die moet een motornummerplaat dragen en de bestuurder moet een rijbewijs B hebben en een helm dragen. Ten slotte kan het gaan om een landbouwtractor. Die moet voorzien zijn van een autonummerplaat en een snelheidsplaat met de vermelding '40 km/u' en de bestuurder moet houder zijn van een rijbewijs G - als landbouwvoertuigbestuurder - of B.

Inzake het aantal ingeschreven voertuigen beschik ik over recente cijfers. Op 24 juni 2009 waren 8 050 voertuigen ingeschreven in de categorie landbouwmaterieel, een categorie die echter ook andere landbouwvoertuigen dan quads bevat. Als landbouwtractor staan 171 909 voertuigen ingeschreven, maar in die categorie zitten ook de echte tractoren. 22 817 voertuigen staan ingeschreven als vierwielers met motor, een categorie die precies is afgelijnd. Ten slotte is er nog de categorie van de bromfietsen van de klasse B, waarvoor geen inschrijving verplicht is en waarvan ik bijgevolg ook geen cijfers kan geven. Het gaat dus om een zeer heterogeen park, waarvan wij eerlijk gezegd niet goed weten hoe al die voertuigen worden gebruikt. Aangezien de quad geen specifieke voertuigcategorie is, kan ik geen antwoord geven op de vraag over het aantal quads.

Om dezelfde reden bestaat er geen informatie over het aantal ongevallen en overtredingen met quads.

Met een gepaste verkeerssignalisatie kan de toegang tot bepaalde gebieden aan bepaalde categorieën voertuigen worden ontzegd. Met het juiste verkeersbord met eventueel onderborden kan men een bepaalde categorie van quads verbieden een bepaald gebied te betreden. Momenteel wordt zowel op gewestelijk als op federaal niveau onderzocht of voor dit type voertuigen geen andere regeling kan worden getroffen, precies omdat er zoveel varianten bestaan. Voor een stad als Antwerpen is het echt onmogelijk om een quad de toegang tot de stad te verbieden, zonder een grote hoeveelheid signalisatieborden aan te brengen. Door toepassing van het verkeersreglement en het nazicht op de technische eisen van de voertuigen zal de politie evenwel streng toezien op het gebruik van quads in de stad. Dat heeft de politie mij althans beloofd.

De steden en gemeenten hebben natuurlijk de volle vrijheid om quads middels een wettige signalisatie op bepaalde wegen te weren. Dat geldt dus ook voor Antwerpen. Het kan vanzelfsprekend niet de bedoeling zijn dat daarbij problemen worden afgewenteld op naburige steden en gemeenten. Daarom is overleg nodig, zoals vandaag meestal ook gebeurt bij het instellen van tonnagebeperkingen op bepaalde wegen. Een nationale aanpak is vandaag, gezien de vele varianten van quads, niet gewenst. Initiatieven ter zake moeten aan de vrijheid en de creativiteit van de steden en gemeenten worden overgelaten.

Mevrouw Anke Van dermeersch (VB). - Het is vandaag inderdaad gecompliceerd om quads als een afzonderlijke categorie te beschouwen en de verschillende categorieën waaronder de quads kunnen vallen, vormen een heterogene groep.

Aangezien quads problemen opleveren onder meer op het gebied van geluidsoverlast, is het wellicht raadzaam meer statistische gegevens over quads te verzamelen. Dat is mogelijk indien quads als een specifieke categorie worden beschouwd. In de toekomst zal dat nodig zijn, aangezien quads steeds populairder worden, maar ook steeds meer problemen opleveren.

Gemeenten moeten een zekere vrijheid hebben in het bepalen van wat er toegelaten is op hun grondgebied, maar toch pleit ik voor overleg zodat de problemen met quads niet toenemen.