(N.): Vraag gesteld in het Nederlands - (Fr.): Vraag gesteld in het Frans
Als de arme landen zich opnieuw overladen met schulden, heeft het rijke Westen dat aan zichzelf te danken, aldus één van de belangrijkste conclusies uit een rapport van Eurodad, een samenwerkingsverband van vijftig niet aan overheden gebonden organisaties, die ijveren voor het schuldenvrij maken van de armste landen.
De afgelopen jaren is zowel door afzonderlijke landen als door de Wereldbank en het International Monetair Fonds (IMF) voor tientallen miljarden dollars aan schulden kwijtgescholden aan vooral Afrikaanse landen. De kwijtschelding moet ervoor zorgen dat die landen meer geld overhouden voor onderwijs en gezondheidszorg.
Helaas blijkt dat deze landen nieuwe schulden aangaan, zowel bij landen als bij commerciële instellingen onder voorwaarden die niet afwijken van de normale kapitaalmarkt. De Wereldbank en het IMF hebben gedreigd dit gedrag te zullen afstraffen door geen of minder leningen onder gunstige voorwaarden meer te verstrekken.
Beide instellingen willen zo voorkomen dat uitlenende landen en commerciële instellingen meeprofiteren van het onder gunstiger voorwaarden verstrekte IMF- en Wereldbankgeld.
De door hen vooropgestelde maatregelen om dit gedrag af te straffen, zullen volgens de heer Francesco Oddone, een onderzoeker van Eurodad, de zaak verergeren. Het dichtdraaien van de kranen bij IMF en Wereldbank drijft Afrika nog verder in de armen van bijvoorbeeld China.
De Chinese president Hu Jintao reist de komende dagen door acht Afrikaanse landen, zoals Mozambique en Zambia. Deze landen hebben sterk geprofiteerd van de internationale schuldenlastreductie. De Chinese president heeft aangekondigd zaken te komen doen. Hij heeft 5 miljard dollar bij zich voor investeringen en 3 miljard dollar voor leningen aan Afrikaanse landen.
Als het Westen de afgelopen jaren de hulp — die op verschillende topconferenties is beloofd — daadwerkelijk had overgeboekt, was de greep van de nieuwe geldschieters niet zo groot geweest, aldus de bikkelharde conclusie van Eurodad.
« Door niet te leven volgens de eigen toezeggingen, worden ontwikkelingslanden voor een dilemma geplaatst : ofwel het risico lopen dat je je weer overlaadt met schulden of vast blijven zitten in onderontwikkeling wegens een chronisch gebrek aan fondsen », aldus Oddone namens Eurodad.
Hoe groot de greep van de nieuwe geldschieters is, soms ook wel de nieuwe koloniale machthebbers van Afrika genoemd, weet niemand. Actuele cijfers over de schuldopbouw van de armste landen ontbreken, en vaak is niet vast te stellen hoe de deals in elkaar zitten.
China sluit veel contracten voor de levering van grondstoffen af, gepaard met leningen en toezeggingen over het uitvoeren van infrastructurele werken. Die combinatie maakt het moeilijk te bepalen hoe groot de nieuwe schuld in werkelijkheid is.
Een ding is volgens Eurodad duidelijk : als het zo doorgaat, wordt de schuldreductie van de afgelopen jaren weer ongedaan gemaakt.
Graag had ik dan ook een antwoord gekregen op de volgende :
1. Hoe reageert u op de vaststelling van Eurodad dat de arme landen zich opnieuw financieel in de nesten werken tengevolge de houding van de Wereldbank en het IMF die landen die teveel nieuwe schulden aangaan geen leningen aan gunstige voorwaarden wil verstrekken ?
2. Hoe reageert u op de stelling dat het dichtdraaien van de steun vanuit het IMF en de Wereldbank Afrika nog verder in de armen van China drijft ?
3. Wat zijn de gevolgen van de toegenomen invloed van China op de houding van de Afrikaanse landen wat de mensenrechten betreft ?
4. Meent u niet dat België dit moet aankaarten bij het IMF en de Wereldbank, gezien haar sterke vertegenwoordiging in deze instellingen ? Zo ja, kan dit expliciet worden toegelicht ? Zo neen, kan men uitvoerig aangeven waarom dit niet is aangewezen ?
Antwoord : Ik wens het geachte lid te verwijzen naar het antwoord op uw vraag nr. 3-7072 dat door de minister van Buitenlandse Zaken medegedeeld werd aan de Senaat.