(N.): Vraag gesteld in het Nederlands - (Fr.): Vraag gesteld in het Frans
Ik verwijs naar mijn eerdere schriftelijke vraag nr. 3-4004 omtrent de discriminatie van invalide passagiers (Vragen en Antwoorden nr. 3-59, blz. 5377).
Enkele media maakten onlangs gewag van het feit dat de kleinere luchtvaartmaatschappijen invalide passagiers een extra vergoeding vragen om hen te begeleiden. Dat loopt vaak op tot dertig euro. Zo maakte Ryanair eind 2005 reclame over vliegtickets voor slechts één euro, maar vroeg aan de invalide passagiers wel een toeslag van tien euro.
Sommige low cost-maatschappijen zoals Ryanair rekenen naast hun ticketprijs allerhande bijkomende kosten aan hun passagiers aan. Één daarvan is de insurance & wheelchair levy. Een verzekerings- en rolstoeltoeslag van in het totaal 14,24 euro per passagier.
Dit laatste vind ik een onrustwekkende ontwikkeling. Bepaalde maatschappijen willen hun vaste prijs drukken en rekenen naast hun ticketprijs allerlei bijkomende kosten waaronder een rolstoeltoeslag. Dit lijkt me veeleer een vorm van verdoken meerprijs op de tickets. Wat helemaal niet kan is deze verdoken meerprijs te camoufleren onder een soort algemene rolstoelbijdrage. Dit tolereren is het hek openzetten voor onterechte stigmatisatie van een bevolkingsgroep.
Graag kreeg ik een antwoord op de volgende vragen :
1. Hoe staat u tegenover het aanrekenen van bijkomende kosten voor de begeleiding van gehandicapten en/of het aanrekenen van andere toeslagen voor het transport van een rolstoel ?
2. Kunt u garanderen dat geen enkele vliegtuigmaatschappij werkzaam vanuit België heden toeslagen aanrekent voor het begeleiden van personen met een handicap en personen met beperkte mobiliteit ? Zo neen, kunt u aangeven waarom niet en toelichten welke maatschappijen heden een toeslag aanrekenen ? Zult u optreden indien deze toeslagen worden aangerekend en zo ja, wat zal u concreet doen ?
3. Hoe reageert u op het gegeven dat bepaalde maatschappijen aan alle passagiers naast de vaste prijs voor een ticket tevens bijkomende kosten aanrekenen, waaronder een bijkomende rolstoeltoeslag ? Welke maatschappijen rekenen deze toeslag aan en om welke bedragen gaat het ? Wat zult u hieraan, al dan niet samen met uw collega's, aan doen ?
Antwoord : 1. Passagiers met mobiliteitsbeperkingen moeten recht hebben op een bepaald niveau van diensten op alle luchthavens, ongeacht met welke maatschappij er gevlogen wordt. Deze diensten (in het algemeen te omschrijven als het vervoer en de begeleiding op de luchthaven zelf en alles wat ermee samenhangt) moeten gratis geleverd worden.
In de optiek van de bescherming van de rechten van de passagiers en derhalve ook van de personen met een handicap, werden op gezamenlijk initiatief van ECAC (Europese Burgerluchtvaartconferentie) en de Europese Unie door vertegenwoordigers van de Europese lidstaten, de Europese Commissie, ECAC, de luchtvaartmaatschappijen, luchthavens en gebruikersorganisaties — waaronder de Europese Gehandicaptenorganisatie EDF — Voluntary Commitments (Vrijwillige verbintenissen) uitgewerkt, die op 14 februari 2002 in werking traden. De Voluntary Commitments bevatten verbintenissen om een welbepaalde kwaliteitsdienstverlening te verschaffen aan de vliegtuigpassagiers. Alhoewel deze verbintenissen geen wettelijke verplichting inhouden, spannen de ondertekenaars zich in om te beantwoorden aan de behoeften van de klanten en om op een constante manier te komen tot de in de Verbintenissen uiteengezette kwaliteit. Voor België ondertekenden, op aandringen van mijn diensten, DAT (optredend voor Sabena; SN Brussels Airlines nam deze verbintenissen over), VLM en Virgin Express. Deze maatschappijen werden geïnspecteerd op de correcte toepassing van de door hen aangegane engagementen en bleken uitstekend te voldoen aan de gestelde kwaliteitsnormen, onder andere wat betreft de dienstverlening aan passagiers met mobiliteitsbeperkingen.
2. Vermits momenteel ter zake nog geen bindende rechtsregels van toepassing zijn in België, kan ik onmogelijk garanderen dat geen enkele luchtvaartmaatschappij vanuit ons land toeslagen aanrekent voor het begeleiden van personen met mobiliteitsbeperkingen en is het mij bovendien onmogelijk om op te treden tegen maatschappijen die dergelijke toeslag aanrekenen. Maatschappijen die opereren vanuit Brussel-Nationaal, Deurne, Luik en Oostende rekenen geen toeslag aan. Vanuit de luchthaven van Charleroi rekent enkel Wizzair een supplement van 25 euro per enkele reis aan. Blue Air, Jet4you en Ryanair verlenen deze diensten gratis op voorwaarde dat de passagier met mobiliteitsbeperkingen zijn noden kenbaar maakt bij de boeking.
3. Ik deel de zienswijze van de Europese instellingen en was medeverdediger van de in het kader van het gemeenschapsbeleid met betrekking tot de non-discriminatie en de toenemende vergrijzing van de passagiers, recent aangenomen verordening (EG) nr. 1107/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juli 2006 inzake de rechten van gehandicapten en personen met beperkte mobiliteit die per luchtvervoer reizen.
In deze verordening wordt vastgesteld dat de luchthaven verantwoordelijk is voor het organiseren van de diensten aan passagiers met mobiliteitsbeperkingen zoals voorzien in de verordening. De luchtvaartmaatschappijen zullen een bijdrage moeten leveren aan de luchthavens die is becijferd op het totaal aantal passagiers dat op de luchthaven wordt vervoerd. Deze bijdrage moet gebaseerd worden op de werkelijke kosten en hierover moet vooraf door de luchthaven met de maatschappijen worden overlegd.
Deze oplossing biedt de garantie dat de passagiers met mobiliteitsbeperkingen geen toeslag moeten betalen en dat er geen discriminatie in behandeling is naargelang de luchtvaartmaatschappij waarbij geboekt wordt. Men vermijdt op deze wijze dat sommige maatschappijen passagiers met mobiliteitsbeperkingen zouden weren omwille van de kosten voor de dienstverlening. Op dit punt zal de verordening van toepassing zijn vanaf 26 juli 2008, maar Brussel-Nationaal maakt zich sterk dat het voordien uitvoering zal geven aan de verordening in haar totaliteit.
Ik zal er uiteraard laten op toezien dat deze verordening in alle Belgische luchthavens tegen ten laatste 26 juli 2008 van toepassing zal zijn en dat vanaf 26 juli 2007 (zie artikel 18 van de verordening) geen enkele passagier meer geweigerd wordt voor boeking of inscheping om reden van een handicap of beperkte mobiliteit (zie artikel 3 van de verordening) tenzij die zich bevindt in één van de afwijkingen of bijzondere voorwaarden voorzien in artikel 4 van deze verordening.