(N.): Vraag gesteld in het Nederlands - (Fr.): Vraag gesteld in het Frans
« Financiėle instellingen handelen onvoldoende in het belang van hun klanten. Bij complexe beleggingsproducten worden particulieren te weinig gewezen op de risico's. Het gaat bijvoorbeeld om effectenhypotheken en garantieproducten. », aldus de bikkelharde conclusie van de Nederlandse « Autoriteit Financiėle Markten » (hierna AFM genaamd) na negen maanden onderzoek bij zeven banken die effectenhypotheken, garantieproducten en « reverse convertibles » verkopen.
Banken gaan in de fout bij het inventariseren van de risico's en het transparant communiceren over de valkuilen van de producten.
De toezichthouder is bij « meerdere banken » gestuit op « verschillende tekortkomingen en overtredingen », aldus een artikel van het Nederlandse Financiėle Dagblad. Het is voor het eerst dat de toezichthouder breed onderzoek doet naar de naleving van de zorgplicht bij de verkoop van beleggingsproducten door de grootbanken. De sterke toename van complexe producten voor particulieren was aanleiding voor het onderzoek.
Met de leden bekijkt men waar verbeteringen van de zorgplicht mogelijk zijn. Tot tevredenheid van de AFM hebben tijdens het onderzoek al « verbeteracties » plaatsgevonden.
De ontdekte tekortkomingen bevinden zich in de hele keten van dienstverlening. Vanaf het moment dat een product wordt ontwikkeld tot het afronden van een contract.
Afdelingen die producten ontwikkelen hebben vaak onvoldoende inzicht in de risico's. Volgens de AFM hadden « meerdere banken » de productontwikkeling « niet goed georganiseerd ». Dit heeft geleid tot het terughalen van producten en schadeloosstelling van klanten.
Ook bij de bemiddeling en verkoop gaan zaken mis. Banken houden « onvoldoende » bij of de effectenportefeuille van klanten zal leiden tot het doel waarvoor de klant die heeft bestemd, bijvoorbeeld het opbouwen van pensioen.
Soms worden risicovolle producten verkocht die niet bij klanten passen. Banken houden onvoldoende de vinger aan de pols en verzuimen vaak in te grijpen.
De AFM heeft verder kritiek op het feit dat het bestuur van een bank slechts zijdelings betrokken is bij de productontwikkeling en de instructies en de verkoop. De zorgplicht jegens beleggers is lange tijd onderbelicht gebleven. De interne controle blijkt soms onvoldoende.
Graag had ik hieromtrent dan ook volgende vragen voorgelegd aan de bevoegde minister :
1. Één van de voornaamste conclusies uit het Nederlandse onderzoek naar het naleven van de zorgvuldigheidplicht bij de banken en de verzekeringen bij de verkoop van beleggingsproducten luidt dat zij in de fout gaan bij het inventariseren van de risico's en het transparant communiceren over de valkuilen van de financiėle producten. Meent de geachte minister dat er in Belgiė voldoende mechanismen voorhanden zijn om dit te voorkomen en gaat de regering hieromtrent beleidsinitiatieven nemen ? Kan dit antwoord concreet worden toegelicht ?
2. Heeft hij kennis van klachten bij het CBFA inzake het tekortschieten van banken en verzekeringen inzake het onvoldoende informeren van beleggers ? Zo ja, om hoeveel klachten gaat het en gaat het om substantiėle tekortkomingen ?
3. Een andere conclusie van het Nederlandse onderzoek is dat Risicovolle reverse convertibles worden verkocht aan voorzichtige klanten. Kan hij aangeven of er in Belgiė sprake is van gelijkaardige situaties waarbij risicovolle reverse convertibles worden aangeprezen door banken aan beleggers met een defensief beleggersprofiel ?
4. Is hij bereid om aan de Belgische toezichthouder, het CBFA, de opdracht te geven om een breed onderzoek te voeren naar de naleving van de zorgplicht bij de verkoop van beleggingsproducten door de grootbanken, gezien de ernstige tekortkomingen die werden vastgesteld naar aanleiding van het Nederlandse onderzoek bij banken die ook in Belgiė actief zijn ? Zo ja, kan hij toelichten hoe het onderzoek zal worden gevoerd en aangeven welke de timing is ? Zo neen, kan hij aangeven waarom hij dit niet opportuun acht ?