3-193

3-193

Belgische Senaat

Handelingen

DONDERDAG 7 DECEMBER 2006 - NAMIDDAGVERGADERING

(Vervolg)

Mondelinge vraag van mevrouw Stéphanie Anseeuw aan de minister van Economie, Energie, Buitenlandse Handel en Wetenschapsbeleid over «het elektronisch betalen en het mogelijke misbruik van een monopolie» (nr. 3-1315)

Mondelinge vraag van mevrouw Isabelle Durant aan de minister van Economie, Energie, Buitenlandse Handel en Wetenschapsbeleid over «de nieuwe tarieven die MasterCard wenst toe te passen inzake de betalingen met bankkaart» nr. 3-1319)

De voorzitter. - Ik stel voor deze mondelinge vragen samen te voegen. (Instemming)

Mevrouw Stéphanie Anseeuw (VLD). - In 2003 gaf de Raad voor de mededinging in haar onderzoeksrapport aan dat Banksys misbruik maakte van haar monopolie, onder meer door buitensporige tarifering. Banksys voerde daarop een tariefverlaging voor de handelaars door. Onlangs werd Banksys overgenomen door het Franse Atos Origin. Ten gevolge van Europese regelgeving moeten de lokale betaalsystemen zoals Bancontact/Mister Cash worden vervangen door Europese betaalsystemen.

Maestro maakte heden bekend welke kosten de banken in 2008 zullen aanrekenen om het geld van elektronische transacties van de rekening van de consument op de rekening van de verkoper te storten. De nieuwe vergoeding bedraagt per transactie 0,05 euro plus 0,20% van de transactiewaarde. Fedis stelt dat de kosten aldus voor de handelaars tot 250% duurder worden. Bovendien is het nog maar de vraag of de kwaliteit van het betalingsverkeer zal verbeteren.

Er ontstaat aldus wederom een de facto monopolist die misbruik lijkt te maken van zijn monopolie. In een eerste reactie wordt weliswaar verwezen naar mogelijke concurrentie, doch de kost voor het opbouwen van een concurrerend Europees betaalnetwerk vraagt te grote en overlappende investeringen.

Hoe zal er voldoende marktwerking kunnen zijn in het betaalverkeer gezien de hoge kosten en de grootte van de markt en gezien de korte termijn om een concurrerend systeem op te zetten? Van hoeveel marktspelers zijn we nu reeds zeker?

Welke preventieve stappen zal de minister doen om het betaalverkeer tegen een aanvaarbare kostprijs te laten verlopen?

Kan de minister garanderen dat de kwaliteit van het betaalverkeer in België niet in het gedrang komt? Bancontact zou fraudebestendiger en technologisch beter zijn.

Zal de minister erop toezien dat de consument niet meer zal moeten betalen?

Mme Isabelle Durant (ECOLO). - Voici quelques semaines, lors de la campagne électorale pour les élections communales, nous avons tous défendu le commerce de quartier, le petit commerce de proximité. Celui-ci est synonyme de vie dans une commune et a l'immense mérite de limiter les déplacements et de simplifie la vie des consommateurs.

La modification de la tarification des opérations de débit bancaire annoncée par MasterCard est particulièrement inquiétante puisque, d'après certaines analyses, le coût pour le commerçant pourrait être multiplié par dix. Immanquablement, le commerçant devra répercuter cette hausse sur le prix à payer par le client, ce qui pose problème tant pour le commerçant que pour le client.

Quelles sont les démarches envisagées ou entreprises par le ministre pour soutenir les commerces de quartier qui, face aux grandes surfaces, connaissent déjà de nombreuses difficultés.

De heer Marc Verwilghen, minister van Economie, Energie, Buitenlandse Handel en Wetenschapsbeleid. - Het doel van de SEPA of Single Euro Payments Area was een geïntegreerde Europese markt voor elektronische betalingsdiensten tot stand te brengen, in de hoop dat er voldoende concurrenten op die markt aanwezig zouden zijn. In verschillende landen zijn er immers meerdere spelers in de betaalsector. Er is tevens een voorstel van Europese richtlijn dat het mogelijk moet maken dat ook niet-bancaire instellingen kunnen deelnemen. Het uiteindelijke doel van die beide maatregelen was de consument een keuzemogelijkheid te bieden en informatie te geven over de kosten en de eventuele bijkomende kosten.

Die keuzemogelijkheid zou de concurrentie net moeten stimuleren en zou als gevolg moeten hebben dat de invoering van SEPA geen kostenverhoging met zich meebrengt, behalve voor de landen waarin het elektronisch betalingssysteem nog niet op grote schaal toegepast wordt.

En deuxième lieu, je signale que les autorités de la concurrence belge se préoccupent de cette matière. Comme vous le savez, elles sont représentées dans l'European Competition Network et elles suivent déjà l'affaire MasterCard, dans laquelle une décision sera prise à la mi-2007.

La position belge sera élaborée par les services de la concurrence. Ils procèdent à l'heure actuelle à l'audition des acteurs. Par la suite, UNIZO, UCM, Fedis et Belfin seront également entendus.

In verband met de kosten die tussen de banken moeten worden verrekend, de zogenaamde interchange fee, en die aan de consument zouden worden doorgerekend, heb ik een brief gericht aan de Europese commissaris, mevrouw Neelie Kroes, om te weten waarvan die kosten het gevolg zijn: indien ze het gevolg zijn van de invoering van SEPA moet ik daar enkele kanttekeningen bijmaken en wil ik weten wat het European Competition Network zal opleveren. Het kan immers niet de bedoeling zijn tot een systeem toe te treden dat de kosten doet stijgen. Ik wil ook weten of er misbruik wordt gemaakt van een dominante positie. Indien dat het geval is, moet in elk geval worden opgetreden.

Ik heb in de Kamer geantwoord dat prijsafspraken tussen banken op dat vlak onaanvaardbaar zijn. De procedure zal van zeer nabij worden gevolgd door de Belgische en de Europese mededingingsautoriteiten.

Mme Isabelle Durant (ECOLO). - Je remercie le ministre de sa réponse.

Je suis toujours inquiète quand la Commission européenne nous propose cette mise en concurrence dans un souci de faire baisser le tarif pour le consommateur. On sait que le but n'est pas toujours atteint et nous avons quelques exemples plutôt négatifs.

Il faut que le gouvernement belge pèse lourdement dans le débat pour empêcher que cette mesure, qui peut être comprise dans un sens de mise en concurrence à l'échelle européenne pour les pays n'ayant pas encore généralisé ce mode de paiement, n'aboutisse à pénaliser le commerce.

Je pense en particulier aux petits commerces et un peu moins à la grande distribution qui, à mon avis, a d'autres moyens d'amortir les frais. Le commerce de proximité risque de courir un très grand risque et j'espère, monsieur le ministre, que vous mettrez en oeuvre tous les moyens nécessaires pour soutenir cette activité.

M. Marc Verwilghen, ministre de l'Économie, de l'Énergie, du Commerce extérieur et de la Politique scientifique. - Ce qui m'intéresse, c'est le consommateur. Je ne pense pas que la volonté de l'Union européenne ou de la réglementation SEPA soit de pénaliser celui-ci par une ouverture du marché et une augmentation des prix bancaires. C'est la raison pour laquelle j'ai immédiatement réagi.

Nous devons peser sur ce débat. Il est inacceptable que les frais augmentent soit à cause du SEPA, soit en raison d'un abus de position dominante. Je veillerai en tout cas à ce que les choses ne se passent pas de cette façon.