(N.): Vraag gesteld in het Nederlands - (Fr.): Vraag gesteld in het Frans
In Nederland wordt de schade van veilingfraude op het internet op tienduizenden euro's per jaar geschat, in Amerika ligt dat bedrag boven het half miljard dollar. Meer dan 600 000 Amerikanen verloren over 2004 een totaal van 548 miljoen dollar aan fraude, waaronder internethandel. Dat was 11 miljoen dollar meer dan in 2003. De gemiddelde schade per klacht bedroeg 259 dollar, maar 41 personen verloren meer dan een miljoen dollar door de oplichting. Dat blijkt uit cijfers van de Amerikaanse federale handelscommissie « Federal Trade Commission » (FTC) over 2004. 16 % van de fraudemeldingen, 101 000 gevallen, had betrekking op fraude via internetveilingen, 8 % op het thuiswinkelen via catalogi en internet.
Concrete cijfers over schade onder Belgische consumenten door veilingfraude is niet bekend.
Meestal gaat het bij foutgelopen transacties om advertenties voor dure artikelen, zoals computers en televisies, die ver onder de marktprijs worden verhandeld. Onlangs nog doken er berichten op inzake Vespa's die veelvuldig werden verkocht en waarbij de koper na de storting van het geld via het bedrijf « Western Union » niets meer hoorde van de verkoper.
Eén van de belangrijkste tips voor consumenten die kopen op het internet, is om vooral niet te betalen via betaalkantoren. Deze laatste dienen enkel om geld te sturen naar mensen die je kent en niet verkopers van goederen. De betaling via een bankrekening maakt de verkoper immers identificeerbaar.
Graag kreeg ik een antwoord op de volgende vragen :
1. Hoeveel Belgische consumenten werden het slachtoffer van gevallen van veilingfraude op het internet en dit voor de jaren 2003, 2004 en 2005 ?
2. Welke zijn de meest voorkomende gevallen van veilingfraude op het internet ?
3. Heeft de geachte minister recentelijk nog klachten ontvangen van consumenten hieromtrent en neemt deze tendens toe of af ?
4. Welke maatregelen worden er getroffen inzake de handhaving en dus het vervolgen van de fraudeurs die meestal opereren vanuit buurlanden ? Volstaan deze maatregelen ?
5. Hoeveel personen werden er tot op heden reeds veroordeeld in België voor veilingfraude op het internet en dit respectievelijk voor de jaren 2003, 2004 en 2005 ?
6. Wat is het totale bedrag dat de Belgische consument jaarlijks verliest door fraude op het Internet ?
7. Hoeveel bedraagt de gemiddelde schade per klacht inzake fraude bij internetveilingen ?
8. Hoeveel procent van het totale aantal klachten vanwege de consument heeft, respectievelijk voor de jaren 2003, 2004 en 2005 betrekking op fraude via internetveilingen en hoeveel procent op het thuiswinkelen via catalogi en internet ?
Antwoord : 1. Sinds 2003 heeft de algemene directie Controle en bemiddeling (ADCB) tot nu toe 69 klachten ontvangen (5 in 2003, 28 in 2004 en 36 in 2005). Het gaat hierbij om klachten over transacties die niet correct zijn verlopen tussen koper en verkoper en waarbij de partijen elkaar ontmoet hebben op het elektronisch platform eBay.
2. De meest voorkomende fraudedossiers betreffen de niet-levering van reeds betaalde producten die verhandeld worden via de veilingsite eBay. Het oplichtingsgevaar doet zich vooral voor wanneer verkopen op afstand gecombineerd worden met geldtransfers die geschieden via betalingssystemen zoals Western Union en Moneygram. Deze geldtransfers kunnen namelijk zonder veel controle en formaliteiten plaatsgrijpen. Het is daarenboven een geschikt instrument om vlug (internationaal) geld over te maken zodat deze een aantrekkelijk middel vormen voor oplichterij. Hoewel dergelijke systemen geschikt kunnen zijn om de betalingen tussen bekenden uit te voeren, zijn ze ten zeerste af te raden tussen twee onbekenden.
3. Sinds 1 januari 2006 heeft de algemene directie Controle en bemiddeling 13 fraudedossiers ontvangen. Deze cijfers tonen aan dat het aantal dossiers in verband met fraude gelijklopend is met de vorige jaren.
4. « eBay-klachten » worden niet binnen één enkele instantie gecentraliseerd. Verschillende controle-instanties zijn bevoegd om dergelijke klachten te behandelen naargelang hun aard en de nationaliteit van de kopers en de verkopers. In eerste instantie kan de misnoegde koper beroep doen op de standaard kopersbescherming die eBay zelf aanbiedt en die beschreven wordt op haar website.
In geval van een burgerlijk geschil tussen een consument en een verkoper, kan de misnoegde consument een vordering instellen voor de bevoegde rechtbank. Zo nodig kan hij zijn geschil voorleggen :
— aan het Europees buitengerechtelijk netwerk voor grensoverschrijdende geschillenbeslechting via de website http://www.eejnet.org indien de verkoper gevestigd is in een andere Staat van de Europese Unie;
— aan het internationaal netwerk voor controle en consumentenbescherming via de website http://www.econsumer.gov indien de verkoper gevestigd is in een andere Staat.
In geval van een verkoop door een professionele verkoper aan een Belgische consument, zijn er strafsancties verbonden aan de niet-naleving van de wet van 14 juli 1991 betreffende de handelspraktijken en de voorlichting en bescherming van de consument. Inbreuken gepleegd door een Belgische verkoper worden vastgesteld door de algemene directie Controle en bemiddeling. Is de verkoper gevestigd in een andere Staat van de Europese Unie, dan kan een beroep op de internationale samenwerking onder controle-overheden overwogen worden.
Gaat het om oplichting, vooral het gebruik van een valse betrouwbare derde en phishing, dan kan de koper klacht indienen bij de gerechtelijke overheden.
5. Ik verwijs voor het antwoord op deze vraag door naar mijn collega de minister van Justitie.
6. Ik verwijs voor het antwoord op deze vraag door naar mijn collega de minister van Justitie.
7. Uit de dossiers die de algemene directie Controle en bemiddeling heeft ontvangen tussen januari 2006 en mei 2006 blijkt dat het gemiddeld schadebedrag 210 euro bedraagt.
8. De statistieken van de algemene directie Controle en bemiddeling laten niet toe om een onderscheid te maken tussen klachten met betrekking tot fraude via internetveilingen en thuiswinkelen via catalogi en internet.