(N.): Vraag gesteld in het Nederlands - (Fr.): Vraag gesteld in het Frans
Opnieuw blijkt de FOD Financiën te kampen met informaticaproblemen. De eerste week van januari is een hele dag werk verloren gegaan.
Naar verluidt zouden alle gegevens die de controleurs en taxateurs op woensdag 4 januari inbrachten, verloren zijn gegaan. Het zou gaan om 25 000 dossiers die werden doorgestuurd vanuit het hele land.
Graag kreeg ik een antwoord op de volgende vragen :
1. Kan de geachte vice-eerste minister meedelen hoeveel manuren werk er bij de informaticapanne tijdens de eerste week van het jaar verloren zijn gegaan alsook aangeven welke de totale kostprijs bedraagt van de panne ?
2. Kan hij meedelen welke de oorzaak is van de panne alsook aangeven welke maatregelen er werden getroffen om een herhaling van een panne op dergelijke schaal te voorkomen ?
3. Het is niet de eerste maal dat de diensten van de geachte vice-eerste minister kampen met informaticaproblemen. Zo zouden de belastingsambtenaren nog steeds niet kunnen berekenen hoeveel belastingen de Belgen moeten bijbetalen of terugkrijgen. Kan hij een volledig overzicht geven van alle mankementen waarmee zijn diensten in 2005 hadden af te rekenen inzake informatica alsook aangeven welke de totale kostprijs ervan was alsook in hoeverre de kosten hiervan kunnen worden verhaald op de software leveranciers en of de leveranciers van het informaticapark ?
4. Is het de bedoeling de manier van werken qua informatica te behouden of kijkt men uit naar andere en betere leveranciers ?
Antwoord : Met verwijzing naar de feiten vermeld in de parlementaire vraag kan FOD Financiën bevestigen dat er inderdaad een incident is geweest met één van de centrale mainframe-applicaties met een impact op de beschikbaarheid van de gegevens die geregistreerd werden door de taxatiediensten natuurlijke personen van de administratie der Directe Belastingen.
Door een combinatie van factoren bij de start van een nieuwe toepassing, waarbij de belangrijkste factor een fout is geweest bij een menselijke tussenkomst, is een deel van de geregistreerde gegevens onbruikbaar geworden. De persoon die aan de basis van deze fout ligt, is ervaren en nam het werk over van een collega in moeilijke en lastige omstandigheden.
Als gevolg hiervan hebben de taxatiediensten Directe Belastingen een deel van de geregistreerde gegevens van woensdag 4 januari 2006 opnieuw moeten inbrengen in het systeem. Bovendien is de betrokken applicatie op donderdag 5 januari 2006 tot 16u35 onbeschikbaar gebleven.
Omstandigheden en impact van het incident.
Het onderzoek naar de omstandigheden van het incident heeft volgende resultaten opgeleverd :
— Betrokken applicatie : BETAX (registratie van de gegevensborderellen aanslagjaar 2005 door de taxatiediensten personenbelasting) Het vermelde incident van 4 januari 2006 heeft betrekking op één applicatie, namelijk de applicatie BETAX. De overige applicaties hebben correct gefunctioneerd. De gegevens die de taxatiediensten en controleurs in de andere applicaties hebben geregistreerd (repertorium natuurlijke personen, bestand voorafbetalingen, repertorium aanslagjaar, repertorium BNI, enz.) zijn niet geïmpacteerd geweest.
— Betrokken aanslagjaar : AJ 2005 (de overige aanslagjaren zijn niet geïmpacteerd geweest).
— Aantal geïmpacteerde BETAX dossiers : 24 000 (= 0,3 % van het normaal aantal verwerkingen per aanslagjaar).
— Aantal geïmpacteerde databases : 1 (= 1,2 % van het aantal databases op het betrokken mainframesysteem).
— Aantal geïmpacteerde databasefiles : 2 (= 0,17 % van het aantal databasefiles op het betrokken mainframesysteem).
— Aantal geïmpacteerde transacties : 106 724 (= 5,5 % van de transacties op het betrokken mainframesysteem op de betrokken werkdag) (totaal aantal transacties op 5 januari 2006 : 1 937 781 transacties).
— Aantal geïmpacteerde gebruikers : 733 (= 4 % van de gebruikers van het betrokken mainframesysteem).
— De taxatiediensten werden op 6 januari 2006 van het incident in kennis gesteld. Hierdoor kon reeds op 6 januari 2006 met de verbetering begonnen worden. Berekening van de bijkomende werklast in de taxatiediensten personenbelasting die door het incident gecreerd is :
– Raming van de bijkomende werklast door het incident : 105 mandagen (bij een gemiddelde van 2 minuten om de gegevens opnieuw te registreren) (= ongeveer 0,000 067 van het theoretische beschikbare aantal mandagen in de taxatiediensten personenbelasting).
– Onbeschikbaarheid van de geïmpacteerde applicatie : op 6 januari 2006 tot 16u35.
— Impact op de belastingplichtigen en ondernemingen : geen.
— Impact op de werking van de overige toepassingen : geen.
— Vertraging veroorzaakt door het incident in de inkohieringswerkzaamheden AJ 2005 : geen.
— Oorzaak van het incident : een menselijke fout bij de opstart van een nieuwe applicatie.
Maatregelen om een herhaling te voorkomen.
Het betrokken incident is niet veroorzaakt geweest door een technisch falen van het systeem. De leveranciers van de betrokken mainframesystemen kunnen niet aansprakelijk gesteld worden voor de overlast voor de geïmpacteerde gebruikers.
Alle normale veiligheidsmaatregelen op het vlak van ontdubbeling van systemen, back-upsystemen, controle en monitoringsystemen die normaal zijn in een mainframe productieomgeving zijn effectief toegepast bij de productie van dit systeem.
Een cumulatie van factoren, met als voornaamste element een foutieve inschatting bij een manuele operatie, ligt aan de basis van het incident.
Sinds een aantal jaren wordt er daarom intensief gewerkt aan de automatisering, van de productie van de informatica toepassingen van ICT Financiën.
Concreet betekent dit dat in de loop van de laatste jaren meerdere projecten opgestart zijn die tot doel hebben om de veiligheid te verhogen bij het uitvoeren van de productie en de beschikbaarheid van de systemen en de gegevens in al zijn aspecten te verbeteren :
— Project ATLAS
De aanschaf van een dubbele infrastructuur voor alle belangrijke systemen met een erg hoge graad van fouttolerantie en beschikbaarheid.
— Project Automatisering van de productie
De introductie van een job scheduling tool voor het betrokken mainframesysteem (sinds 2003) waardoor de start van jobs en controle op de correcte uitvoering van de jobs geautomatiseerd wordt.
— Project ATLAS
Synchrone kopieën van de gegevens in 2 gescheiden disksystemen via het ATLAS project voor storage management.
— Project Tape Virtualisatie
Het project « Tape virtualisatie » dat zal toelaten om het aantal manuele handelingen nog sterk te doen afnemen en een hoge graad van automatisering in de productie te kunnen bereiken.
— Project ESM lot 1
De introductie van een gecentraliseerde monitoring console via het project ESM die toelaat om fouten in de productie op een gecentraliseerde manier vast te stellen en op een snelle en efficiënte manier te kunnen afhandelen.
— Project ESM lot 1
De uitbouw van een remote monitoring center dat toelaat om de supervisie van de productie pp een 24/24 en 7 dagen op 7 basis uit te voeren.
— Project Disaster recovery en Business Continuity
Uitbouw van een backup datacenter dat toelaat om de infrastructuur en de gegevens te spreiden over 2 geografische locaties.
— Diverse bureautica projecten (centrale backup, virus updates, software distributie, ...)
Naast de beveiliging van de centrale informatica infrastructuur is ook de beveiliging van de werkposten van de gebruiker in hoge mate verbeterd door de invoering van nieuwe technologie die toelaat om een backup van de gegevens van de werkposten van de gebruikers te nemen op een gecentraliseerde manier, systeemsoftware en Windows updates te automatiseren, en de distributie van virusscanner updates te automatiseren.
De ICT-stafdienst beseft dat deze maatregelen nog ontoereikend zijn en heeft de Ministerraad daarom, tijdens fase A van Coperfin 2006, het project A11 — Enterprise System Management — Fase 2 voorgelegd, om met de reeds opgestarte structurele maatregelen voort te gaan.
Parallel is het project A31-Performantiemeting van de infrastructuur en automatisering van de productie erop gericht een betere kwaliteit en beschikbaarheid van de ICT-productie te waarborgen.
3. Wegens de zeer slechte staat van de informatica van Financiën, als gevolg van het gebrek aan investeringen tijdens de jaren 1980-2000, heeft de regering het vijfjarenplan informatica 2001-2005 en vervolgens het Coperfin-plan opgestart. De informatie over deze plannen is raadpleegbaar op de website www.minfin.fgov.be, onder de rubriek « ICT en informaticaplan ».
De Ministerraad heeft het Coperfin-dossier in verband met de modernisering van de FOD Financiën op de volgende datums bestudeerd :
Coperfin 2003 : 25 juli en 7 november 2003;
Coperfin 2004 : 9 juli 2004;
Coperfin 2005 : 4 februari, 8 juli, 20 juli en 25 november 2005.
Het plan 2006 zal worden onderzocht door de Ministerraad van 3 februari 2006.
4. De projecten waarmee de regering akkoord ging, worden behandeld in openbare aanbestedingsprocedures in de loop waarvan de Evaluatiecommissies de leveranciers kiezen van wie de offertes het meest aan de gunningscriteria voldoen.
Wat het intern personeel betreft, wacht de FOD Financiën tot op heden op de programmeurs en informatici voorzien in het personeelsplan 2004.