3-1213/4 | 3-1213/4 |
18 APRIL 2006
De Senaat,
A. overwegende dat jaarlijks tussen 300 en 500 miljoen mensen malaria oplopen en dat uiteindelijk meer dan een miljoen mensen aan de ziekte bezwijken;
B. overwegende dat voornamelijk kinderen onder de vijf jaar het slachtoffer van malaria worden, niet alleen rechtstreeks doordat, alleen al in Afrika, dagelijks drieduizend kinderen sterven ten gevolge van malaria, maar ook onrechtstreeks, als wees, omdat hun ouders aan malaria bezwijken;
C. overwegende dat malaria een ziekte van de tropen en subtropen is en buiten het zwaar getroffen Afrikaanse continent eveneens in Midden-Amerika, delen van Zuid-Amerika en Zuid-Oost Azië wijdverbreid is;
D. verwijzende naar professor Jeffrey Sachs die stelde dat het jaarlijks BNP van Zwart Afrika 100 miljard dollar — wat vijf keer de totale ontwikkelingshulp aan het gebied vertegenwoordigt — hoger zou liggen indien malaria 35 jaar geleden was uitgeroeid;
E. rekening houdende met de 1,3 % van het totale BNP van Afrika, of 12 miljard dollar, die jaarlijks moet aangerekend worden als kortetermijnkostprijs van malaria als gevolg van het verlies van arbeidsprestaties, kosten voor behandeling en preventie en de gevolgen van kindersterfte;
F. gelet op het feit dat bij de kortetermijnkostprijs geen rekening wordt gehouden met de langetermijnkostprijs ten gevolge van de ondermijning van de fysieke en cognitieve ontwikkeling van het kind, verhoogde kindersterfte, demografische impact, daling van gezinsinkomen, ... door de malaria;
G. overwegende dat gezinnen die in armoede leven, ongeveer 25 % van hun jaarlijks inkomen spenderen aan preventie- en geneesmiddelen tegen malaria;
H. gelet op het feit dat een aantal gunstige voorwaarden, waaronder een goed georganiseerde gezondheidszorg die voor iedereen bereikbaar is, een goede infrastructuur, stabiele situaties die langdurige muggenbestrijding mogelijk maken, voldoende preventiecampagnes en voldoende financiële middelen, vaak niet meer aanwezig zijn waardoor in veel ontwikkelingslanden, voornamelijk in Afrika, de bestrijding van malaria opnieuw faalt;
I. rekening houdende met de toename van de resistentie van de muggen tegen bestrijdingsmiddelen en van de parasieten tegen geneesmiddelen, waardoor bestrijding en behandeling bemoeilijkt worden;
J. overwegende dat er desalniettemin heden zeer doeltreffende geneesmiddelen, geïmpregneerde muskietennetten en andere middelen ter voorkoming en behandeling van malaria beschikbaar zijn, maar dat die helaas wegens structurele problemen en hun onbetaalbaarheid niet voorhanden zijn daar waar ze nodig zijn;
K. gelet op de dringende noodzaak om in de getroffen landen de malariabestrijding substantieel op te voeren, door onder meer de plaatselijke gezondheidszorg te versterken, de werkzame geneesmiddelen en de geïmpregneerde muskietennetten op beduidend grotere schaal te verspreiden, de bedreigde bevolking beter voor te lichten en te sensibiliseren om malaria te voorkomen, sneller op te sporen en te behandelen;
L. gelet op de dringende nood aan nieuwe en vooral betaalbare geneesmiddelen én een vaccin in de duurzame strijd tegen malaria, waarvoor innovatief onderzoek vereist is op het gebied van de moleculaire biologie, de immunologie en de biotechnologie;
M. overwegende dat de VN-commissie voor Macro-economie en Gezondheid, onder de gezaghebbende leiding van professor Jeffrey Sachs, in 2001 berekende dat er jaarlijks ongeveer 3 miljard dollar nodig is om malaria effectief te bestrijden en te bedwingen, een bedrag dat in 2005 na meer diepgaand onderzoek aan de Harvard School of Public Health, de Columbia University en de WGO, op 3,2 miljard werd vastgesteld, zijnde het jaarlijks prijskaartje van alle huidig bestaande interventies tegen malaria die nodig tussen 2005 en 2015 moeten uitgevoerd worden als we in 2010 de Abuja doelstellingen en in 2015 de millenniumdoelstellingen willen halen en dat dus zal moeten gefinancierd worden door de getroffen huishoudens, de lokale en nationale overheden en de internationale hulp;
N. verwijzende naar de millenniumdoelstellingen die onder andere de bestrijding en de vermindering van HIV/AIDS, tuberculose en malaria, alle drie oorzaak en gevolg van armoede, vooropstellen;
O. verwijzende naar het « Global Fund »-initiatief, dat dankzij de donoren over 2,2 miljard dollar beschikt, vastgelegd voor malariaprojecten, maar waarvan tot op heden slechts 568 miljoen dollar effectief gestort werd op rekeningen van de projectuitvoerders;
P. overwegende dat de vertraging in de uitbetalingen bijna uitsluitend te wijten is aan de vele obstakels te velde die van administratieve en logistieke aard zijn en die eveneens het gevolg zijn van een gebrek aan « capacity building »;
Q. gelet op de vele multilaterale, bilaterale en privé-initiatieven in de strijd tegen malaria, waardoor er nood is aan een gecoördineerd initiatief om de financiële middelen op een snelle wijze om te zetten in effectieve middelen;
R. overwegende dat precies daarom het « Roll Back Malaria Partnership » werd opgericht door de WGO, UNICEF, UNDP en Wereldbank, nadien uitgebreid tot honderden partners, arme en rijke landen, onderzoeksinstellingen, bedrijven, NGO's en stichtingen, met als doel het comparatief voordeel van iedere partner optimaal te benutten en nauwer samen te werken om alle obstakels ten velde uit de weg te ruimen;
S. Overwegende dat het « Roll Back Malaria Partnership » er in geslaagd is eerst de geldstromen voor malariabestrijding beduidend op te drijven tussen 1998 en 2005 en daarna één Globaal Strategisch Plan 2005-2015 overeen te komen, dat in Yaounde in november 2005 door alle actoren werd aangenomen. Net zoals reeds eerder de partners in de AIDS-bestrijding deden, hebben ook de Roll Back Malaria partners zich er in Yaounde toe verbonden in elk land het zogenaamde principe van de « Three Ones » in te voeren, met name één nationaal plan, één coördinerende instantie met brede basis en een éénduidig kader voor monitoring en evaluatie;
T. verwijzende naar de overeenkomst die ons land met het « Global Fund » heeft ondertekend teneinde voor de periode 2004-2007 in totaal 40,6 miljoen euro bij te dragen;
U. overwegende dat de bijdrage van België aan het Global Fund thans slechts 0,69 % bedraagt terwijl, in verhouding tot zijn economische draagkracht, eerder 1,55 % een eerlijk aandeel zou betekenen;
V. gelet op de specifieke expertise van België, en meer in het bijzonder van het Instituut voor Tropische Geneeskunde, op het vlak van preventie, educatie en behandeling van malaria;
W. rekening houdende met de talrijke initiatieven en bijdragen van ons land aan de strijd tegen malaria, niet alleen via de BTC maar ook via het Instituut voor Tropische Geneeskunde, het Rode Kruis en de NGO's;
X. verwijzende naar een Belgisch malariaproject in Rwanda in samenwerking met het lokale ministerie van Volksgezondheid met een budget van ongeveer 3 miljoen euro, met als doel een specifiek malariaprogramma op het terrein te implementeren en onderzoek te doen naar de behandeling en nieuwe therapievormen;
Y. verwijzende naar de rapporten van de Senaat over de betrekkingen van België met Centraal-Afrika, meer in het bijzonder met de Democratische Republiek Congo en Rwanda (stukken nrs. 3-254 en 3-255), waarin aan de regering aanbevolen wordt om prioriteit te geven aan de strijd tegen malaria;
Z. verwijzende naar het MDG-rapport van de Senaat (De millenniumdoelstellingen, stuk Senaat nr. 3-603), eenparig goedgekeurd op 24 maart 2005, waarin de aanbeveling wordt geformuleerd om niet alleen steun toe te zeggen aan programma's voor diagnose in de eerste ziektestadia, maar ook te zorgen voor een bescherming tegen besmette muggen door meer bepaald geïmpregneerde muskietennetten uit te delen, vooral aan zwangere vrouwen, en bij te dragen aan de gratis verdeling van werkzame geneesmiddelen aan geïnfecteerde personen, zoals de WGO voorschrijft;
AA. herinnerend aan de topconferentie van de Afrikaanse regeringsleiders over malaria in Abuja (Nigeria) op 25 april 2000, waarin ze toegezegd hebben het « Roll Back Malaria Partnership » mee te dragen en waardoor sindsdien 25 april de « Dag van de malaria in Afrika » is;
BB. Verwijzende naar de hoorzitting in de Bijzondere commissie « Globalisering » op 25 april 2005 naar aanleiding van de « Africa Malaria Day » met de volgende experten : dr. Fatoumata Nafo, directrice van de Roll Back Malaria afdeling van de WGO, dr. Christopher Hentschel, executive director Medicines for Malaria Venture, Prof. Dr. Marc Coosemans, afdelingshoofd Parasitologie van het Instituut voor Tropische Geneeskunde en dr. Jan Van Erps, senior advisor van het « Roll Back Malaria Partnership »;
verzoekt de federale regering :
1. in haar Centraalafrikabeleid conform de veelvuldige aanbevelingen van de Senaat prioritaire aandacht te besteden aan de bestrijding van malaria, AIDS/HIV en tuberculose en die problematiek eveneens op de Europese agenda te plaatsen;
2. de nodige initiatieven te nemen om het draagvlak in het Noorden voor de strijd tegen AIDS, malaria en tuberculose te vergroten, en meer in het bijzonder zich te richten op het grote publiek door middel van het lokale beleid en de allochtone gemeenschap in ons land;
3. meer ondersteuning te geven aan de uitbouw van algemene gezondheidssystemen in de landen met endemische malaria, om de toegang tot kwalitatieve zorgen en preventie in de strijd tegen de ziekte te verbeteren;
4. de capaciteit te versterken van lokale instellingen die de nationale programma's ter bestrijding van malaria plannen, uitvoeren en evalueren;
5. tevens de capaciteit van de overheid in de ontwikkelingslanden te versterken in haar regulerende opdracht met betrekking tot de kwaliteit, veiligheid en doeltreffendheid van de middelen voor de preventie, diagnose en behandeling van malaria;
6. meer financiële middelen ter beschikking te stellen voor het fundamenteel en operationeel wetenschappelijk onderzoek in de strijd tegen malaria, onder andere door te investeren in de research naar en de ontwikkeling van een doeltreffend vaccin, nieuwe geneesmiddelen, diagnostica, en nieuwe preventiemiddelen ter bestrijding van de malariamuggen;
7. in verhouding tot de economische draagkracht van België de huidige bijdrage op te trekken naar een aandeel van 1,55 % in de bijdragen aan het Global Fund, wat overeenkomt met de analyse van de Wereldbank;
8. beduidende middelen vrij te maken opdat Belgische en internationale partners met malaria-expertise de capaciteit zouden kunnen gaan versterken van de lokale overheden en partners in de getroffen landen die de beschikbare fondsen moeten omzetten in effectieve malariapreventie en -behandeling ter beschikking van en gebruikt door de meest kwetsbare huishoudens;
9. financiële en politieke steun te verlenen aan het « Roll Back Malaria Partnership » voor zijn executief secretariaat, dat een vlottere samenwerking van de actoren bewerkstelligt om de vele obstakels te velde uit de weg te ruimen en de fondsen sneller en vlotter om te zetten in effectieve middelen;
10. te pleiten voor betaalbare en efficiënte geneesmiddelen tegen malaria voor de mensen in het Zuiden;
11. te pleiten voor middelen voor de preventie, diagnose en behandeling van malaria die voldoen aan de kwaliteitsvereisten eigen aan België, de Europese Unie of de WGO en bijgevolg te streven naar een Belgisch exportvergunningsbeleid dat van dergelijke middelen die voor het Zuiden bestemd zijn, vereist dat ze voldoen aan voornoemde normen;
12. aan te dringen bij de partnerlanden waar malaria heerst, om zo snel mogelijk over te schakelen op combinatietherapieën op basis van artemisinine (ACT), die als de meest doeltreffende behandeling zijn erkend, en aan te dringen bij de donoren om steun te geven voor de aanschaf, de prekwalificatie en de locale productie van ACT's;
13. er nauwlettend op toe te zien dat de ontwikkelingslanden bij hun strijd tegen malaria de « Trade Related Intellectual Property Rights »-overeenkomst maximaal kunnen toepassen, met inbegrip van de uitzonderingsmaatregelen ter bescherming van de volksgezondheid.