3-99

3-99

Belgische Senaat

Handelingen

DONDERDAG 3 MAART 2005 - NAMIDDAGVERGADERING

(Vervolg)

Vraag om uitleg van de heer Flor Koninckx aan de minister van Mobiliteit over «de gebrekkige veiligheid van de treinoverwegen» (nr. 3-632)

De heer Flor Koninckx (SP.A-SPIRIT). - In de nacht van vrijdag 11 op zaterdag 12 februari zijn bij een zwaar verkeersongeval in het Limburgse Diepenbeek drie jongens en twee meisjes tussen 17 en 21 jaar om het leven gekomen. Het ongeval gebeurde toen de bestuurder van de auto, in navolging van een ander voertuig, een gesloten spoorwegoverweg overstak. In feite gaat het over een overweg met `halve slagbomen'.

De vijf jongeren waren even voor 1 uur in een file terechtgekomen aan de spoorwegovergang aan de Nierstraat in Diepenbeek. De file werd veroorzaakt door een goederentrein die vanuit Bilzen kwam en een twintigtal meter voor de overweg stil was gevallen.

Volgens de NMBS werkte de signalisatie van de overweg zoals het hoort: het belsignaal, de knipperlichten en de gesloten slagbomen werden onmiddellijk geactiveerd. Het was duidelijk dat er gevaar dreigde en dat het niet toegelaten was om de overweg over te steken. Een enkeling riskeerde het om tussen de slagbomen naar de overkant te slalommen. De auto met de jongeren volgde dat voorbeeld met een fatale afloop tot gevolg, want op dat ogenblik kwam een trein uit Hasselt aan die de wagen en de vijf inzittenden greep.

Ik las in de krant dat de minister van plan is maatregelen te nemen. Ik heb daar een aantal vragen bij. Hoeveel ongevallen gebeuren er jaarlijks waarbij een voertuig door een trein wordt gegrepen nadat dit voertuig door de gesloten overweg is gereden en hoeveel slachtoffers vallen er daarbij te betreuren? Hoeveel overwegen met `halve' slagbomen zijn er in België? Lijkt het niet aangewezen de overwegen met halve slagbomen te vervangen door overwegen met hele slagbomen zodat dit soort ongevallen niet meer kan gebeuren? Wat is de precieze bevoegdheid van Infrabel inzake de plaatsing van de slagbomen en voor de inrichting van de overwegen? Is de minister van plan iets te ondernemen zodat dit soort ongevallen in de toekomst niet meer kunnen gebeuren?

De heer Renaat Landuyt, minister van Mobiliteit. - In 2002 gebeurden er 48 dergelijke ongevallen met voertuigen. Daarbij waren er 8 gewonden en 10 doden te betreuren. In 2003 waren er 47 ongevallen, 7 gewonden en 6 doden; in 2004: 47 ongevallen, 3 gewonden en 6 doden.

Er zijn 1.316 overwegen van de tweede categorie, dat wil zeggen overwegen met twee gedeeltelijke slagbomen die zigzag aan beide zijden van de spoorweg zijn aangebracht.

Ik benadruk dat er bij volledige slagbomen altijd een risico van insluiting van voertuigen bestaat. Daarom worden overwegen met volledige slagbomen slechts gebruikt wanneer er een visuele of technische controle is op de aanwezigheid van ingesloten voertuigen.

Het is trouwens uitzonderlijk dat een overweg door de federale overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer in de eerste categorie wordt gerangschikt. Momenteel zijn er 19 overwegen van de eerste categorie, waarvan een aantal op industriële lijnen. Halve slagbomen maken het op vele plaatsen mogelijk dat ziekenwagens en andere hulpdiensten nog snel de spoorweg kunnen oversteken. Dat zou één van de argumenten zijn waarom gekozen wordt voor halve slagbomen.

Infrabel is bevoegd voor de plaatsing en de instandhouding van de veiligheidsinrichtingen van de overwegen, behalve de wegsignalisatie op afstand. Daarvoor is de wegbeheerder bevoegd.

Een echt veilige overweg bestaat er niet. Een bovengrondse of ondergrondse kruising met het wegverkeer lijkt de meest veilige, maar ook de duurste oplossing. Er zijn thans 23 dossiers voor de afschaffing van overwegen ingediend. Het recente ongeluk is volgens de informatie waarover we beschikken niet te wijten aan het feit dat de betrokken chauffeur doorgaans onvoorzichtig reed, wat het des te pijnlijker maakt. Mede naar aanleiding van dat voorval dringen wij er in het raam van de lopende onderhandelingen over de beheersovereenkomst met Infrabel op aan de bestaande planning inzake de voortdurende beveiliging van overwegen te bespoedigen. We vragen ook een geactualiseerd plan inzake de zwarte punten. We mogen immers niet alle verantwoordelijkheid afschuiven op de chauffeurs. De overheid moet de zwarte punten effectief opsporen en ze proberen te voorkomen.

De heer Flor Koninckx (SP.A-SPIRIT). - Ik dank de minister voor zijn antwoord. Ik ben blij dat hij werk wil maken van de versnelde verhoging van de categorisering van een aantal overwegen. Het verwondert mij dat er tijdens de afgelopen 3 jaar aan de overwegen 22 doden zijn gevallen, en per jaar 47 zwaargewonden. Het loont dus de moeite om na te gaan of de overwegen met halve slagbomen in versneld tempo kunnen worden omgevormd tot overwegen met hele slagbomen. De minister zegt dat voertuigen geblokkeerd kunnen raken tussen de slagbomen en dat ziekenwagens nog snel de overweg moeten kunnen oversteken. Die mogelijkheden lijken mij uitzonderlijk en minder erg dan het risico op ongevallen. Bij het recente ongeluk zouden de jongeren, indien het een overweg met hele slagbomen betrof, waarschijnlijk het voorbeeld van een aantal anderen hebben gevolgd en rechtsomkeer hebben gemaakt. Dat de hulpdiensten de overweg nog kunnen oversteken, met het risico dat ze zich te pletter rijden tegen een trein, lijkt mij geen goed alternatief. Ik hoop dus op een versnelde verhoging van de categorisering en het plaatsen van hele slagbomen aan zoveel mogelijk overwegen. Ik zal deze zaak blijven opvolgen.