(N.): Vraag gesteld in 't Nederlands - (Fr.): Vraag gesteld in 't Frans
Sedert de federalisering van de Belgische Staat rijzen er bij het sluiten van verdragen een aantal vragen over de procedure, die ik graag verhelderd wil zien. De overeenkomsten waarvan sprake is in het Belgisch Staatsblad van 8 en dat van 11 september 2003, bieden daarvan een verhelderend voorbeeld.
1. Over de Overeenkomst van Londen van 4 december 1991 betreffende de instandhouding van vleermuizen, staat in het Belgisch Staatsblad van 8 september 2003 :
« De ratificatie-instrumenten van het Vlaams Gewest, het Waals Gewest en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest werden op 14 mei 2003 gezamenlijk door de vertegenwoordiger van de Vlaamse regering in Londen en de ambassaderaad van de Belgische ambassade neergelegd bij de depositaris, de Regering van het Verenigd Koninkrijk (...). »
Die procedure roept een aantal vragen op :
a) Moet ik daaruit opmaken dat onze vertegenwoordigers in Londen drie verschillende ratificatie-instrumenten hebben neergelegd ?
b) Indien dat inderdaad zo is, hoe heeft de depositaris van de overeenkomst gereageerd, aangezien alleen Staten of organisaties voor regionale economische integratie partij kunnen zijn van de overeenkomst (artikel X) ?
c) Is België partij bij de overeenkomst, of zijn de drie gewesten dat ? Uit de lijst van het Belgisch Staatsblad leid ik af dat op internationaal niveau alleen België partij is, aangezien de gewesten tussen haakjes worden toegevoegd. Klopt dat ?
d) Waarom werden de ratificatie-instrumenten van de gewesten gezamenlijk door de vertegenwoordiger van de Vlaamse regering in Londen en de ambassaderaad van de Belgische ambassade neergelegd ? Hield dat in dat beide personen samen naar het Foreign Office zijn gegaan om drie teksten neer te leggen, of waren er twee brieven bij de ratificatie-instrumenten gevoegd, of is het nog anders gegaan ?
2. Het Belgisch Staatsblad van 11 september 2003 vermeldt drie samenwerkingsakkoorden die de Vlaamse regering heeft gesloten met Frankrijk (28 september 2000), Bulgarije (18 mei 2001) en Tsjechië (12 februari 2002). Telkens wordt vermeld dat het de « uitwisseling van de ratificatie-instrumenten » betreft. Die akkoorden bepalen echter uitsluitend dat zij in werking treden nadat de Vlaamse regering op de hoogte is gebracht van « het beëindigen van de (...) interne procedures die vereist zijn ». Zij vermelden nergens een « ratificatieprocedure » en ook de Belgische Grondwet heeft het nergens over « ratificatie ». Dat laatste is ook logisch, aangezien de ratificatie, naast andere manieren, slechts één wijze is waarop een Staat zich tot een verdrag kan verbinden. Bovendien spreekt ook de Conventie van Wenen van 1969 inzake het verdragenrecht alleen van « ratificatie » bij verdragen gesloten door Staten. Wat dan te denken van de vermeldingen in het Belgisch Staatsblad dat de Vlaamse regering overgaat tot een « ratificatie » die in geen enkele tekst wordt uitgelegd ?
Antwoord : 1. a) Door elk gewest werd een ratificatie-instrument opgesteld. De drie instrumenten werden tezamen met een door mij ondertekende brief (houdende de Belgische grondwettelijke bepalingen die van toepassing zijn, de vervulling van de vereiste formaliteiten door de bevoegde organen van de gewesten en de vermelding dat het Koninkrijk België de volledige naleving garandeert van de internationale verplichtingen) door een lid van de Belgische ambassade te Londen en een vertegenwoordiger van het Vlaams Gewest neergelegd bij de depositaris.
b) Voormelde procedure werd gevolgd met het akkoord van de depositaris van het verdrag.
c) Op internationaal vlak is het Koninkrijk België gebonden door tussenkomst van de drie gewesten.
d) Zoals reeds vermeld in het antwoord op vraag b) werd de gevolgde procedure overeengekomen met de depositaris.
Wat uw tweede vraag betreft, verwijs ik naar het antwoord op vraag a).
2. Het Vlaams Gewest beschikt over het ius tractati en kan bijgevolg alle handelingen stellen met betrekking tot het sluiten van verdragen.
Wat uw concrete vraag met betrekking tot de vermelding in het Belgisch Staatsblad betreft, kan ik u meedelen dat deze niet tot mijn bevoegdheid behoort, maar wel tot deze van het Vlaams Gewest.