(N.): Vraag gesteld in 't Nederlands - (Fr.): Vraag gesteld in 't Frans
De Soevereine Militaire Hospitaalorde van Sint-Jan van Jeruzalem, van Rhodos en van Malta, of kortweg de « Orde van Malta », is een religieus genootschap met een duizendjarige geschiedenis. Vandaag houden de leden van de orde zich vooral bezig met humanitaire acties. Bijzonder is echter haar internationaal publiekrechtelijk statuut. Sommige juristen spreken over een soevereine Staat, anderen van een internationale organisatie, maar de meeste geleerden besluiten dat de Orde van Malta een statuut sui generis heeft, in die zin dat ze extra-territoriaal is, maar wel verdragen kan afsluiten. Zo wisselen ze diplomatieke vertegenwoordigers uit met een veertigtal Staten en is de orde ook waarnemer-lid van de Verenigde Naties.
1. Ook in België is een zogenaamde Nationale Orde actief. In bepaalde publicaties van de orde wordt er gewag gemaakt van een uitwisseling van vertegenwoordigers tussen België en de Orde in 1980. Kan de geachte minister dit bevestigen ? Zijn er officiële contacten met de orde ? Wie zijn dan de gesprekspartners ? Kan men spreken van een de facto erkenning van de orde door de Belgische Staat ? Hoe staan de douaneautoriteiten tegenover de paspoorten van de orde ?
2. Verschillende leden van de koninklijke familie, inclusief de Koning, voeren belangrijke titels in de orde. Kan de geachte minister dit bevestigen ? Het aanvaarden van buitenlandse eretekens en titels door de Vorst lijkt mij een zaak van staatsrechtelijk belang te zijn. Is het gebruikelijk dat een minister de verantwoordelijkheid neemt bij zulk een gebeurtenis ? Zo ja, was dit dan het geval bij de orde ? Zo neen, is het dan wel gepast dat het hoofd van de buitenlandse betrekkingen een titel voert van een natie waarmee België geen officiële overeenkomst mee heeft afgesloten ?
Antwoord : 1. De caritatieve activiteiten van de Orde van Malta worden in België uitgeoefend door een vereniging zonder winstgevend doel naar Belgisch recht die handelt onder de bescherming van de Orde van Malta. Het is met deze laatste dat een akkoord van vertegenwoordiging van de orde in België werd gesloten door brief van mijn departement van 25 juli 1980. Sedert 1982 tot op heden werden de opeenvolgende vertegenwoordigers van de orde in België door mijn departement aanvaard. Deze uitwisseling van vertegenwoordigers, ingegeven door de hoffelijkheid die ten aanzien van de Orde van Malta kan betoond worden ingevolge haar eeuwenoud verleden en de opmerkelijke humanitaire acties die zij heden ten dage nog onderneemt, impliceren geen erkenning, zelfs niet de facto, van de orde door de Belgische Staat. De Belgische douaneautoriteiten houden rekening met deze situatie bij voorlegging van paspoorten uitgegeven door de Orde van Malta.
2. Er bestaat een oude traditie volgens dewelke verscheidene staatshoofden houders zijn van hoge onderscheidingen in de Orde van Malta. Dit is het geval, onder meer, voor de heren Cossiga en Scalfaro, presidenten van de Italiaanse Republiek, Zijne Majesteit de Koning Juan Carlos van Spanje. Dit is ook het geval voor Zijne Majesteit de Koning Albert II die de hoge onderscheiding van Baljuw Groot Kruis ad honorem heeft ontvangen. De aanvaarding van deze onderscheiding door de Koning is de regering wel bekend en roept geen enkel bezwaar op met name gelet op het feit dat de onderscheiding louter een eretitel is die, uiteraard, voor de houder ervan, geen enkele verplichting tot trouw of gehoorzaamheid ten aanzien van de orde impliceert en Hem geen macht of gezag binnen de orde toekent. De aanvaarding van een dergelijke onderscheiding is enkel de uitdrukking van de goede relaties die België onderhoudt met de Orde van Malta omwille van de hoge caritatieve waarde van de activiteiten van deze laatste.