(N.): Vraag gesteld in 't Nederlands - (Fr.): Vraag gesteld in 't Frans
Onlangs verklaarde de vorige minister van Buitenlandse Zaken en notoir lid van één van de huidige regeringspartijen dat het debat over de opvolger van de F-16 door de snelle technologische evolutie al voorbijgestreefd zal zijn op het ogenblik van de vervanging. Naar zijn mening dient de aandacht eerder te gaan naar de discussie over het defensief ruimteschild, het Theatre Missile Defense-programma. Dit programma is momenteel het actuele discussiepunt in de Verenigde Staten en binnen de NAVO. Groot was dan ook mijn verbazing te moeten vaststellen dat tijdens het recente conclaaf tussen uzelf en de defensiespecialisten van de meerderheid deze problematiek zelfs niet aan bod kwam, terwijl iedereen het erover eens is dat dit programma bij een effectieve invoering ervan, de huidige afspraken over nucleaire ontwapening op de helling zal zetten en de aanzet zal zijn voor een nieuwe nucleaire bewapeningswedloop. In deze context verlaagde Rusland op 14 januari 2000. reeds zijn nucleaire drempel door te poneren dat voortaan Rusland ook kernwapens kan inzetten als het voortbestaan van de Staat niet op het spel staat. Einde januari 2000 besliste de Russische regering daarenboven ook nog eens om de investeringen in conventionele wapens met 50 % te verhogen.
Hoe verklaart de geachte minister dat dit belangrijk item zelfs niet ter sprake kwam in het recente conclaaf ? Deze evolutie is toch determinerend voor de wijze waarop de verdediging van de nationale veiligheid zal dienen georiënteerd te worden, naar ik begrepen heb toch het gespreksonderwerp van dit conclaaf.
Welk is het standpunt dat ons land binnen de NAVO terzake vertolkt ? In welke mate acht hij de Amerikaanse argumentatie plausibel dat dit afweersysteem vooral gericht is tegen een potentiële nucleaire bedreiging vanuit Iran, Irak en Korea, hetgeen door zowel China als Rusland formeel wordt tegengesproken ?
Heeft ons land binnen de NAVO nog wel enige stem in dit kapittel als de slechtste leerling van de klas, die met zijn defensie-inspanningen amper de helft bijdraagt van hetgeen de Europese NAVO-bondgenoten gemiddeld presteren ?
Bestaat niet het risico dat indien alleen de Verenigde Staten over het vermogen zouden beschikken om hun grenzen te beschermen tegen een aanval met langeafstandsraketten, er binnen de NAVO een veiligheidssysteem met twee snelheden zou gecreëerd worden ?
Antwoord : Het geachte lid verwijst in zijn eerste vraag naar een recent conclaaf van mezelf met defensiespecialisten van de meerderheid. Indien het zou gaan om de raadplegingen die mijn collega van Defensie organiseerde over de toekomst van het Belgisch leger, verzoek ik het geachte lid om zijn vraag te richten aan mijn collega.
Theater Missile Defence is een plaatselijk en beperkt verdedigingssysteem tegen raketten. Dit is een militair-technisch dossier dat al sinds meerdere jaren bestaat, en waarvoor ik naar mijn collega van Defensie verwijs.
Het nieuwe Amerikaans initiatief, National Missile Defence (NMD) heeft strategische dimensies. Daarover handelden reeds voorgaande parlementaire vragen. Ik ga graag in op de aspecten die het geachte lid aan de orde stelde.
Een eerste vraag was of de Amerikaanse argumentatie dat dit afweersysteem vooral gericht zou zijn tegen een potentiële nucleaire bedreiging vanuit Iran, Irak, en Korea plausibel is. Volgens onze Amerikaanse bondgenoten staat enkel een fase op stapel die gericht is tegen Noord-Korea. Ik neem nochtans nota van de argumenten van Rusland en China, die vrezen dat het systeem kan uitgebreid worden tot een omvang die ook hun capaciteiten zou kunnen omvatten. In zulke hypothetische dimensie zou een dergelijk uitgebreid systeem inderdaad de strategische evenwichten verstoren.
Een andere vraag betreft een risico op een veiligheid met « twee snelheden », indien alleen de Verenigde Staten over een raketafweersysteem beschikken. Dit risico kan niet ontkend worden, meer bepaald indien het NMD uitgebreid zou zijn tot een globale omvang. Omwille van de geografie kan Europa zich niet met eenzelfde systeem beschermen.
Volgens mij komt het er dus op aan om over de strategische aspecten van dit initiatief, met onze Amerikaanse bondgenoten in de NAVO, diepgaande consultaties te houden. Het gaat immers om een initiatief dat enerzijds nationaal-Amerikaans is in zijn concept, maar anderzijds globale strategische effecten heeft die ook het bondgenootschap kunnen betreffen.
Onze Amerikaanse bondgenoten houden ons met technische briefings op de hoogte over de evolutie van de NMD-testfase en ook over de pogingen om met Rusland het ABM-Verdrag aan te passen (zulke aanpassing is vereist bij een ontplooiing van NMD).
België en de overige bondgenoten vroegen daarbovenop diepgaande consultaties over de politieke en strategische gevolgen. De Amerikanen zegden dit toe, en bereikten in de NAVO een akkoord over de dagorde, opzet en verloop van zulke consultaties.