(Vervolg-Suite)

PRÉSENTATION D'UNE LISTE DOUBLE DE CANDIDATS À UNE PLACE DE JUGE À LA COUR D'ARBITRAGE

VOORDRACHT VAN EEN DUBBELTAL VAN KANDIDATEN VOOR EEN AMBT VAN RECHTER IN HET ARBITRAGEHOF

M. le Président. ­ Il va être procédé au scrutin pour la présentation de deux candidats à la place vacante de juge d'expression néerlandaise à la Cour d'arbitrage.

Par lettre du 16 décembre 1996, M. Rimanque a retiré sa candidature.

Le sort désigne MM. Ceder et Jonckheer pour remplir les fonctions de scrutateurs.

Cette désignation se fait au scrutin secret, conformément à l'article 74 du Règlement.

J'attire tout particulièrement votre attention sur le fait que les candidats doivent obtenir la majorité des deux tiers des suffrages des membres présents.

Il sera procédé par deux scrutins séparés au vote pour la présentation du premier et ensuite du second candidat, sauf ballotage si un candidat n'obtient pas la majorité requise des deux tiers.

Vous avez reçu une enveloppe contenant les bulletins de vote requis.

Wij moeten nu overgaan tot de geheime stemming over de aanwijzing van twee kandidaten voor het openstaand ambt van Nederlandstalig rechter in het Arbitragehof.

Bij brief van 16 december 1996 heeft de heer Rimanque zijn kandidatuur ingetrokken.

Het lot wijst de heren Ceder en Jonckheer aan om de functie van stemopnemers te vervullen.

Deze voordracht geschiedt bij geheime stemming, overeenkomstig artikel 74 van het Reglement.

Ik vestig er speciaal uw aandacht op dat de kandidaten een meerderheid van twee derden van de stemmen van de aanwezige leden moeten behalen.

De voordracht van de eerste en van de tweede kandidaat zal geschieden bij twee afzonderlijke stemmingen. Indien een kandidaat niet de vereiste tweederde meerderheid behaalt, wordt opnieuw gestemd.

U hebt een omslag ontvangen die de nodige stembriefjes bevat.

Het woord is aan de heer Boutmans.

De heer Boutmans (Agalev). ­ Mijnheer de Voorzitter, er was een bezinningsperiode ingesteld voor deze benoemingskwestie. Hiervoor waren twee redenen. Een eerste reden was de noodzaak om de hele benoemingspolitiek in alle rechterlijke organen te herzien. De tweede reden betrof specifiek het Arbitragehof. Vooraf was immers reeds aangekondigd dat de kandidaat die uiteindelijk zou worden verkozen als « eminente magistraat », tot een welbepaalde politieke partij moest behoren. Ik heb toen aan het Bureau geschreven dat ik vond dat zulke zaken nu niet meer kunnen. Daarop is een debat gevolgd in de commissie voor de Institutionele Aangelegenheden. De oplossing die uit de bus is gekomen, vind ik zwak.

Men heeft de procedure verbeterd, maar niet de hele manier van benoemen. Er heeft ook een hoorzitting met de kandidaten achter gesloten deuren plaatsgevonden. De Voorzitter heeft weliswaar meegedeeld dat professor Rimanque zijn kandidatuur heeft ingetrokken, maar hij heeft niet gezegd waarom. Professor Rimanque schrijft namelijk dat hij geen vertrouwen heeft in de procedure en ervan uitgaat dat alles reeds op voorhand is beslist. Ik geef hem gelijk. De schijn dat alles reeds op voorhand is beslist, is in ieder geval gewekt. Om deze reden zullen wij niet deelnemen aan deze stemming.

De Voorzitter. ­ Het woord is aan de heer Loones.

De heer Loones (VU). ­ Ik sluit mij aan bij de opmerkingen van de heer Boutmans. Na de gebeurtenissen van een paar maanden geleden wilden sommige senatoren dat men effectief zou beginnen met de depolitisering van het gerechtelijk apparaat. Zij beleven vandaag een zwarte dag.

Men heeft een schaamlapje gevonden om de publieke opinie de indruk te geven dat er iets veranderd is. Er werd, zoals de heer Nothomb het uitdrukte « une audition de comparution » georganiseerd. De vijf oude kandidaten werden door de commissie voor de Institutionele Aangelegenheden uitgenodigd om hun kandidatuur toe te lichten. Na enige discussie werd dan toch toegestaan om vragen te stellen. Het werd een interessant gesprek, maar het was naast de kwestie. De teerlingen waren reeds geworpen. De kandidaten waren zich hiervan bewust, maar vooral degenen die hun kandidatuur niet hebben kunnen stellen, waren ontgoocheld. Onder impuls van de heer Verhofstadt hadden een aantal senatoren voorgesteld om een nieuwe procedure uit te werken. Alle kandidaten zouden zich kunnen bekend maken en de Senaat zou aan een comité van wijzen advies vragen. Dit voorstel is niet gevolgd.

Als men zo nodig een VLD-kandidaat wil verkiezen, zou ik het nog beter vinden dat men dit openlijk toegeeft en alle geschikte VLD-kandidaten oproept. Dit zou ten minste nog iets objectiever zijn dan de huidige werkwijze. Nu heeft men de maskerade voortgezet. Wij zullen bijgevolg eveneens niet deelnemen aan de stemming.

De Voorzitter. ­ Het woord is aan de heer Van Hauthem.

De heer Van Hauthem (Vl. Bl.). ­ Mijnheer de Voorzitter, evenmin als bij vorige benoemingsrondes voor het Hof van cassatie, de Raad van State of het Arbitragehof zal het Vlaams Blok deelnemen aan de stemming. De geheime stemming over deze voordracht stond reeds onmiddellijk na de Witte Mars op de agenda, maar men heeft er de voorkeur aan gegeven een bezinningsperiode in te lassen om zich te beraden over de benoemingsprocedure. Deze bezinningsperiode heeft enkel uitstel opgeleverd. Bovendien kwam een meerderheid in de commissie voor de Institutionele Aangelegenheden tot de bevinding dat de huidige procedure tot voordracht van kandidaten voor het Arbitragehof evenals de samenstelling van het Arbitragehof een vrij precieze weerspiegeling van het bestaande maatschappelijk evenwicht waarborgen. Dit maatschappelijk evenwicht wordt dan schroomvol gereduceerd tot de drie traditionele politieke families.

Van onze zijde hebben wij gepleit voor een meer objectieve voordrachtprocedure, omdat de burgers zich precies tot het Arbitragehof moeten wenden wanneer zij wettelijke bepalingen willen laten vernietigen en hierbij dus tegenover de overheid komen te staan. Voor het argument dat de openstaande ambten in het college zo snel mogelijk moeten worden ingevuld, zodat het opnieuw naar behoren kan functioneren, kunnen wij nog begrip opbrengen, maar de traditionele partijen willen zich zelfs tot geen enkele wijziging voor de latere benoemingen verbinden. Er wordt overgegaan tot de orde van de dag. Naast bekwaamheid blijft vooral de politieke aanhorigheid gelden als voorwaarde om tot rechter bij het Arbitragehof te worden benoemd. De hoorzitting in de commissie achter gesloten deuren was enkel en alleen een charmeoperatie. Professor Rimanque heeft dat doorzien en er de voorkeur aan gegeven zijn kandidatuur in te trekken. Hij motiveert zijn beslissing als volgt : « ... omdat de politieke afspraak omtrent deze voordracht niet ongedaan werd gemaakt. » Dit laat niets aan duidelijkheid te wensen over.

Na alle beloften over depolitisering die de Witte Mars wist los te werken, is dit wil het meest verwerpelijke politieke signaal dat men de publieke opinie kan geven. Om die reden zal mijn fractie ook deze keer niet aan de stemming deelnemen. (Applaus.)

M. le Président. ­ La parole est à M. Jonckheer.

M. Jonckheer (Écolo). ­ Monsieur le Président, le groupe Écolo pense pouvoir souscrire, quant au fond, aux arguments avancés par MM. Boutmans et Loones. Le scrutin étant secret, nous estimons toutefois qu'une participation à celui-ci peut être compatible avec l'opinion selon laquelle la procédure appliquée par le Sénat en la matière ne nous semble pas suffisamment élaborée. Le groupe Écolo s'en tiendra donc à cette position.

De Voorzitter. ­ Geachte collega's, ik wijs de leden die zojuist hun houding hebben gemotiveerd erop dat het Reglement bepaalt dat aanwezige leden die niet aan de stemming deelnemen, worden geacht zich te onthouden.

Wij stemmen nu over de voordracht van de eerste kandidaat.

De stemming begint met de naam van mevrouw de Bethune.

Nous allons procéder au scrutin pour la présentation du premier candidat.

Le vote commence par le nom de Mme de Bethune.

­ Er wordt tot geheime stemming overgegaan.

Il est procédé au scrutin.

De Voorzitter. ­ De geheime stemming is gesloten.

Le scrutin est clos.

De Senaat zal waarschijnlijk zijn agenda willen voortzetten, terwijl de stemopnemers de stembiljetten nazien.

Il conviendra sans doute au Sénat de reprendre la suite de son ordre du jour pendant que les scrutateurs dépouillent les bulletins. (Assentiment.)

De heer Staes heeft het woord voor een stemverklaring.

De heer Staes (CVP). ­ Mijnheer de Voorzitter, ik besef dat het afleggen van een stemverklaring na een geheime stemming eerder ongebruikelijk is, toch is het niet strijdig met ons Reglement.

In een recent verleden heb ik in de Senaat tweemaal rechters voor de hoogste rechtsorganen mee voorgedragen. Ik stel vast dat de aanpak bij deze benoeming al uitgebreider en indringender was dan in het verleden. Het is mij bekend dat de uiteindelijke beslissing bij de Regering ligt en dat dit slechts een voordracht is. Ik ben ervan overtuigd dat alle kandidaten zeer valabel zijn en ik heb er het volle vertrouwen in dat de procedures voor aanstellingen in de toekomst beter zullen zijn dan nu het geval is. In afwachting daarvan heb ik mij evenwel bij deze stemming toch onthouden. Ik heb dus een briefje zonder naam in de urne gedeponeerd, omdat ik ook dit nog als een overwegend politieke benoeming volgens de oude gebruiken beschouw. Gezien het politieke klimaat van de jongste weken en de context van vandaag acht ik het naar mijn eigen eer en geweten onjuist om mij bij deze stemming uit te spreken door in de huidige omstandigheden personen aan te wijzen. De nood aan een nieuwe politieke cultuur laat mij geen andere keuze.

De Voorzitter. ­ Ik stel vast dat één van de aanwezige leden niet heeft deelgenomen aan de stemming en zich bijgevolg heeft onthouden.