1-74/1 | 1-74/1 |
13 JULI 1995
Het bestuurlijke beslissingsniveau dat het dichtst aansluit bij de leefgemeenschap van elk individu is de gemeente. Het is dan ook van fundamenteel belang dat de gemeenschap van gemeentenaren geleid en bestuurd wordt door een burgemeester die op een ruime, legitieme basis binnen de gemeenteraad kan steunen. Zonder inmenging van bovenaf moet de gemeenteraad in eigen schoot een burgemeester kunnen verkiezen en aanstellen.
Gelet op het St.-Michielsakkoord en de afspraken daaromtrent is het bovendien belangrijk dat effectief een aanvang wordt gemaakt met de « federalisering » van de gemeentewet. Hoewel de toebedeling van deze bevoegdheid aan de Gewesten inzake de nieuwe gemeentewet slechts in het vooruitzicht wordt gesteld, is het nu reeds aangewezen om de benoeming van de burgemeesters op te dragen aan het Gewest en de eed te laten afleggen in handen van de bevoegde minister-president.
Wanneer de gemeenteraad er echter niet in slaagt in eigen midden een burgemeester te verkiezen, is het niet verantwoord dat de gemeente bestuurd wordt door een burgemeester buiten de raad. Het komt de gemeentenaren zelf toe uit de verkozen gemeenteraadsleden hun burgemeester te kiezen. Dat gebeurt best bij een rechtstreekse verkiezing, in maximaal twee ronden, zonder bevoogding van hogerhand.
Met dit wetsvoorstel willen wij een revolutionaire stap zetten in de richting van een reële gemeentelijke autonomie, door de politiek dichter bij de kiezer te brengen. Het is ook een stap naar een versterkte representatieve democratie, weg van de radendemocratie met vaak teveel advies- en overlegorganen, die verkeerdelijk de indruk wekken dat de kiezer inspraak heeft. Door deze fundamentele keuze wordt een burgemeester verkozen uit en door de gemeenteraad en wint deze functie ongetwijfeld aan legitimatie. De volledig hernieuwde gemeenteraden zullen daarmee het bewijs kunnen leveren van politieke kracht en verantwoordelijkheidszin.
| Jan LOONES. |
Artikel 1
Deze wet regelt een aangelegenheid als bedoeld in artikel 78 van de Grondwet.
Art. 2
Artikel 13 van de nieuwe gemeentewet wordt vervangen als volgt :
« Art. 13. De burgemeester wordt, op schriftelijke voordracht door een meerderheid uit de raad, door en uit de gemeenteraadsleden verkozen bij geheime stemming. Hiertoe dient een gedagtekende akte van voordracht te worden neergelegd in handen van de voorzitter van de raad, uiterlijk drie dagen voor de eerste vergadering van de volledig hernieuwde gemeenteraad.
Om ontvankelijk te zijn moet de akte van voordracht aan de gemeenteraad, ondertekend zijn door ten minste een meerderheid van leden die op dezelfde lijst werden verkozen als de voorgedragen kandidaat-burgemeester. Ingeval de lijst waarop de kandidaat-burgemeester voorkomt, slechts twee verkozenen telt, volstaat evenwel de handtekening van één van hen. Niemand kan meer dan één akte van voordracht ondertekenen voor dezelfde verkiezing en benoeming.
De burgemeester wordt benoemd op voordracht van de gemeenteraad door middel van een gedagtekende akte. De akte van voordracht dient gericht te worden aan de minister van Binnenlandse Aangelegenheden van het Gewest waartoe de gemeente behoort.
De burgemeester legt de eed af in handen van de voorzitter van de regering van het Gewest waartoe zijn gemeente behoort.
De burgemeesters van de gemeenten in het Brusselse Hoofdstedelijk Gewest leggen de eed af zowel in het Frans als in het Nederlands. »
Art. 3
In dezelfde wet wordt een artikel 13bis ingevoegd, luidend als volgt :
« Art. 13 bis. Wanneer de gemeenteraad er niet in slaagt één van haar leden te verkiezen als burgemeester, dient er in de gemeente, binnen de maand na de volledige hernieuwing van de gemeenteraad, een rechtstreekse verkiezing van de burgemeester georganiseerd te worden.
Hierbij kunnen enkel de leden van de gemeenteraad zich kandidaat stellen.
De kandidaten worden in alfabetische volgorde op éénzelfde lijst geplaatst.
Wanneer bij de eerste ronde geen van de kandidaten een meerderheid van alle uitgebrachte stemmen haalt, wordt er binnen veertien dagen een tweede verkiezingsronde georganiseerd, waarbij nog enkel de twee kandidaten met het hoogste aantal stemmen aan de verkiezing kunnen deelnemen.
Na zijn verkiezing legt de verkozen burgemeester de eed af in handen van de voorzitter van de regering van het Gewest waartoe zijn gemeente behoort.
De rechtstreeks verkozen burgemeesters van de gemeenten in het Brusselse Hoofdstedelijk Gewest leggen de eed af zowel in het Frans als in het Nederlands. »
Art. 4
De Koning brengt de bestaande wetsbepalingen in overeenstemming met deze wet.
Art. 5
Deze wet treedt in werking vanaf de eerstvolgende volledige hernieuwing van de gemeenteraden.
| Jan LOONES. Bert ANCIAUX. Christiaan VANDENBROEKE. |
(1) Dit wetsvoorstel werd in de Senaat reeds ingediend op 23 december 1993, onder het nummer 945-1 (1993-1994).