Kinderen en minderjarigen - Seksueel misbruik - Aantal - Stijging - Maatregelen - Rol van de zorgcentra na seksueel geweld (ZSG) - Verbetering
seksueel geweld
kind
slachtofferhulp
jongere
| 8/2/2023 | Verzending vraag (Einde van de antwoordtermijn: 9/3/2023) |
| 10/7/2023 | Antwoord |
Motivering van het transversale karakter van de schriftelijke vraag: de thematiek van seksueel geweld heeft zowel betrekking op het federale niveau als op het niveau van de Gemeenschappen.
De zorgcentra na seksueel geweld (ZSG) kenden het afgelopen jaar een stijging van het aantal meldingen van seksueel misbruik bij kinderen. De meldingen met betrekking tot het misbruik van kinderen jonger dan twaalf jaar steeg in het bijzonder. Van alle ontvangen meldingen zouden tijdens de eerste helft van het afgelopen jaar een op de zeven gaan over kinderen jonger dan twaalf jaar. Bovendien zouden deze slachtoffers ook laat de weg vinden naar het zorgcentrum en zou slechts 10 % van de slachtoffers de weg vinden naar hulpverlening.
Daarom volgende vragen:
1) Op welke manier kan deze stijging in de cijfers verklaard worden?
2) Zullen er naar aanleiding van deze stijging extra maatregelen getroffen worden? Zo ja, welke?
3) Op welke manier schenkt u op dit moment in uw beleid aandacht aan seksueel geweld tegen minderjarigen?
4) Is er bij de uitrol van de ZSG voldoende rekening gehouden met het voorzien van zorg op maat van minderjarigen en kinderen? Op welke vlakken ziet u nog verbetering mogelijk?
Als federaal staatssecretaris belast met Gendergelijkheid hecht ik veel belang aan de strijd tegen seksueel geweld. Minderjarigen en jongeren vertonen een verhoogd risico om slachtoffer te worden van seksueel geweld. De gemiddelde leeftijd van de slachtoffers die zich aanmelden op een zorgcentrum na seksueel geweld (ZSG) is doorheen de jaren stabiel gebleven en ligt rond de vierentwintig jaar [1]. De proportie minderjarigen nam de afgelopen jaren echter toe. In 2021 steeg het aantal naar 34 %, waarvan 14 % nul tot twaalf jarigen en 20 % dertien tot zeventien jarigen [2]. In de eerste vijf maanden van 2022 zette deze trend zich door met 13,5 % nul tot twaalf jarigen en 21,6 % dertien tot zeventien jarigen [3].
De stijging van minderjarige slachtoffers kan mogelijks gelinkt worden aan een ruimere bekendheid van de ZSG’s en de toename van het aantal ZSG’s waar slachtoffers terecht kunnen. Daarnaast kan deze stijging mogelijks ook gelinkt worden aan de aanhoudende COVID-maatregelen in 2021 [4]. Er is ook wetenschappelijke evidentie voor een stijging van intrafamiliaal geweld op kinderen tijdens de COVID-19 beperkende maatregelen in België [5].
Aan het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen (hierna «het Instituut») werd gevraagd om een studie naar minderjarigen op de ZSG’s uit te voeren, zodat beter in kaart kan worden gebracht wat deze stijging kan verklaren, om welke soort feiten of situaties het gaat en met welke hulpvraag minderjarigen zich aanmelden.
De holistische zorg voor minderjarigen vereist een andere aanpak dan die voor meerderjarige slachtoffers van seksueel geweld. Bij de uitrol van de ZSG’s is er dan ook rekening gehouden met het bieden van zorg op maat voor minderjarigen. Zo heeft het Instituut reeds een handelingsplan voor minderjarige slachtoffers opgesteld, in overleg met stakeholders uit diverse disciplines zoals de politionele en justitiële partners, partners vanuit de zorg en vanuit de jeugdhulpverlening en -bescherming. Het handelingsplan voorziet in een nauwere samenwerking met externe hulpverlening door een samenwerking met het Vertrouwenscentrum Kindermishandeling of de équipes SOS Enfants. De implementatie van dit handelingsplan en deze samenwerking wordt door het Instituut verder opgevolgd en zal de komende jaren worden geëvalueerd.
Ten slotte zal het Instituut in 2023 een campagne lanceren om de bewustwording en bekendheid van de ZSG’s te vergroten. De campagne richt zich tot de gehele bevolking maar zal in 2023 ook specifieke aandacht hebben voor minderjarigen en jongeren.
[1] Fomenko E., Baert S., Keygnaert I., Zorgcentra na Seksueel Geweld in België: Evolutief jaarrapport 2021, Gent, 2022, Universiteit Gent-ICRH.
[2] Ibidem.
[3] Hahaut B., Stappers C., Renard B., Centres de prises en charge des victimes de violences sexuelles. Rapport intermédiaire janvier-mai 2022, Brussel, 2022, Institut national de criminalistique et de criminologie, DO Criminologie.
[4] Fomenko E., Baert S., Keygnaert I., op. cit.
[5] Keygnaert I., Wuyts E., Fomenko E., De Schrijver L., Vandeviver C., Eindrapport Onderzoek naar Relaties, Stress en Agressie in de eerste 12 maanden van COVID-19 in België, Gent, 30 juni 2021, Universiteit Gent-ICRH-IRCP; Fomenko E., De Schrijver L., Vandeviver C., Keygnaert, I., Locked up at home: A cross-sectional study into the effects of COVID-19 lockdowns on domestic violence in households with children in Belgium, Submitted to BMC Public Health jan. 2022, in review, 2022.