Recht en rechtspraak zijn belangrijke pijlers van onze democratie en het is van essentieel belang dat alle burgers van dit land hun rechten en plichten kennen. Helaas is dat niet altijd het geval. Het recht is ingewikkeld en de Federale Overheidsdienst (FOD) Justitie heeft voor de gewone man een zeer hoge toegangsdrempel. Om dit euvel te verhelpen heeft de FOD Justitie de informatieambtenaar in het leven geroepen. Die ambtenaar moet alle vragen van de burger in verband met Justitie beantwoorden of hem doorverbinden met de geschikte instantie. Uiteraard kan deze dienst geen individueel juridisch advies geven wegens het principe van de scheiding der machten.

Teneinde te weten te komen hoe belangrijk de informatieambtenaar in de FOD Justitie is, zouden wij graag een antwoord krijgen op volgende vragen:

1) Hoeveel informatievragen kwamen er in 2012 via deze weg in de FOD Justitie toe?

2) Hoeveel van die vragen werden succesvol behandeld?

Naar aanleiding van de verplichting tot informatieverstrekking aan het publiek, opgelegd aan de federale openbare diensten door het Handvest van de gebruiker van de openbare diensten van 4 december 1992 (Belgisch Staatsblad van 22 januari 1993), en bij beslissing van de Ministerraad van 5 februari 1993, werd de functie van Informatieambtenaar in de verschillende overheidsdiensten ingesteld.

De hoofdtaak van de Informatieambtenaar van de Federale Overheidsdienst (FOD) Justitie bestaat uit het helpen vinden van antwoorden op de vragen van haar “takeholders” over zaken die verband houden met de FOD Justitie. In de dagelijkse praktijk ontvangt de Informatieambtenaar vragen die handelen over een veelheid van onderwerpen, al dan niet behorend tot de bevoegdheden van de FOD Justitie.

Ingeval de vraag een materie betreft die behoort tot de bevoegdheden van de FOD Justitie en wanneer er voor het onderwerp voldoende relevante informatie beschikbaar is, zal de vraagsteller van de Informatieambtenaar een inhoudelijk antwoord in de vorm van geïndividualiseerde inlichtingen ontvangen. Bij afwezigheid van beschikbare informatie, legt de Informatieambtenaar de vraag voor aan de bevoegde dienst binnen de FOD Justitie.

Wanneer de informatievraag handelt over een materie die buiten de competentie van de FOD Justitie valt, verwijst de Informatieambtenaar de vraagsteller door naar de bevoegde overheidsdienst of de meest relevante instanties.

Een aanzienlijk aantal burgers contacteert de Informatieambtenaar in de hoop een juridisch advies toegespitst op hun persoonlijke situatie te verkrijgen. Omwille van de scheiding der machten en de individuele aansprakelijkheid van de ambtenaren, kan er aan deze verwachting niet worden voldaan. Deze personen worden doorverwezen naar de Commissies voor Juridische Bijstand waar zij terecht kunnen voor de zogenoemde juridische eerstelijnsbijstand, gratis juridisch advies door een advocaat. Ook contact met de bemiddelingscommissie wordt, afhankelijk van de situatie, als optie voorgesteld.

Tot slot vervult de Informatieambtenaar de rol van een helpdeskfunctie voor die mensen die moeilijkheden hebben met het verrichten van opzoekingen in de databanken op de website van de FOD Justitie (in hoofdzaak de databank Belgische Wetgeving en de databank Rechtspersonen).

1. In de Tabellen wordt voor de maanden van 2012 een overzicht gegeven van het aantal informatievragen volgens taal (tabel 1), communicatiemiddel (tabel 2), type vraagsteller (tabel 3) en onderwerp van de vraag (tabel 4).

2. Alle vragen die de afdeling Informatieambtenaar ontvangt, worden in een zo kort mogelijke tijdspanne en normaliter uiterlijk binnen de vijf werkdagen beantwoord. Hetzij in de vorm van geïndividualiseerde inlichtingen, hetzij door het voorleggen van de vraag aan een bevoegde dienst of nog in de vorm van een doorverwijzing naar een andere overheidsdienst of instantie.

Bijlage

Tabel 1. Informatievragen volgens Taal:

Tabel 2. Informatievragen volgens Communicatiemiddel:

Tabel 3. Informatievragen volgens Type aanvrager:

Tabel 4. Informatievragen volgens onderwerp van de vraag: