| SÉNAT DE BELGIQUE | BELGISCHE SENAAT | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Session 2011-2012 | Zitting 2011-2012 | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| 31 mai 2012 | 31 mei 2012 | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Question écrite n° 5-6360 | Schriftelijke vraag nr. 5-6360 | ||||||||
de Fabienne Winckel (PS) |
van Fabienne Winckel (PS) |
||||||||
à la ministre de l'Emploi |
aan de minister van Werk |
||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Le paiement d'une compensation aux travailleurs non-grévistes | Het uitbetalen van een vergoeding aan niet-stakende werknemers | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| grève droit de grève |
staking stakingsrecht |
||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
|
|
||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Requalification de : demande d'explications 5-2149 | Requalification de : demande d'explications 5-2149 | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Question n° 5-6360 du 31 mai 2012 : (Question posée en français) | Vraag nr. 5-6360 d.d. 31 mei 2012 : (Vraag gesteld in het Frans) | ||||||||
Suite à la grève générale du 30 janvier dernier, la direction de LIDL aurait envoyé un courrier de remerciement aux employés qui ont travaillé et leur aurait offert un bon cadeau LIDL de 20€. En pratique, LIDL avait demandé à des travailleurs du siège central, des dépôts ou de l'équipe volante d'aller remplacer les grévistes. Il existe pourtant des dispositions légales qui empêchent les employeurs de " troquer " les travailleurs grévistes contre d'autres travailleurs (on vise ici notamment les intérimaires). Madame la Ministre, Demander à un autre travailleur de venir occuper le poste de travail d'un gréviste, le rémunérer avec un bon d'achat pour le remercier des bons et loyaux services, n'est-il pas contraire aux dispositions légales visant à empêcher le remplacement des travailleurs grévistes ? Le fameux bon d'achat est-il assimilable à de la rémunération ? Dans l'affirmative, LIDL devra-t-il payer des cotisations ? |
Na de staking van 30 januari jl. zou de directie van LIDL een bedankingsbrief gestuurd hebben aan de werknemers die wel gewerkt hebben, samen met een geschenkbon van 20 euro. In de praktijk had LIDL aan werknemers van de centrale zetel, van de depots of van de mobiele ploeg gevraagd om de stakers te vervangen. Er zijn nochtans wettelijke bepalingen die werkgevers verbieden om stakende werknemers “om te ruilen” voor andere werknemers. Men denkt hierbij vooral aan uitzendkrachten. Is het niet in strijd met de wettelijke bepalingen over het verbod tot vervanging van stakende werknemers om aan een andere werknemer te vragen de plaats van een staker in te nemen, en hem daarvoor te vergoeden met een aankoopbon om hem te bedanken voor zijn trouwe diensten? Kan de aankoopbon gelijkgesteld worden met een bezoldiging? Zo ja, moet LIDL daarop bijdragen betalen? |
||||||||
| Réponse reçue le 11 décembre 2012 : | Antwoord ontvangen op 11 december 2012 : | ||||||||
Selon une jurisprudence constante, la participation à une grève ne peut en principe donner lieu à aucune autre « sanction » que le non-paiement des heures non prestées. Par ailleurs, un travailleur qui ne participe pas à la grève a théoriquement droit à un salaire pour ses prestations. En principe, il est interdit d’aller plus loin dans la différence de traitement. La pratique qui consiste à stimuler les non-grévistes ou les candidats grévistes à ne pas participer à la grève en leur octroyant un avantage financier supplémentaire est très contestée. On peut en effet en conclure que la liberté syndicale ou le droit fondamental à l’action collective est trop fortement limitée lorsqu’une discrimination positive est exercée envers les non-grévistes. De plus, une telle pratique pourrait être considérée comme une discrimination illicite fondée sur la conviction syndicale. Le comité pour la liberté d’association de l’Organisation Internationale du Travail (OIT) à Genève a déjà, dans sa jurisprudence administrative, plusieurs fois condamné des pratiques similaires selon lesquelles des avantages financiers ont été réservés aux non-grévistes comme étant contraires au Traité n°87. Ce traité qui a également été ratifié par la Belgique est un des traités fondamentaux de l’OIT et protège la liberté syndicale et le droit syndical. Même si de telles primes pour les non-grévistes n’avaient pas été annoncées au préalable mais n’ont été accordées que par la suite, il n’est pas exclu qu’elles influent sur le droit à l’action collective et à la participation à d’éventuelles actions futures, étant donné qu’elles suscitent des attentes, de sorte que les réclamations qui viennent d’être mentionnées restent malgré tout d’application. Pour ce qui concerne la mise au travail pendant une grève, seuls le recours aux travailleurs intérimaires (cf. CCT 58 du Conseil national du travail) et les contrats de remplacement (cf. art. 11ter de la Loi relative aux contrats de travail) ne sont pas autorisés pour remplacer un travailleur en grève. Il n’existe toutefois pas d’interdiction juridique d’engager de nouveaux collaborateurs via un contrat à durée déterminée ou de recourir à des « sous-traitants ». Un chèque cadeau qu’un employeur accorde à ses travailleurs parce qu’ils ont remplacé des travailleurs grévistes doit, en tout état de cause, être considéré comme une contrepartie des prestations de travail qu’ils ont effectuées dans le cadre de l’exécution de leur contrat de travail et doit dès lors être considéré comme un salaire soumis aux cotisations sociales normales. |
Volgens een vaste rechtspraak kan deelname aan een staking in beginsel tot geen andere “sanctie” aanleiding geven, dan het niet betalen van de niet gepresteerde uren. Anderzijds heeft een werknemer die niet deelneemt aan de staking in principe recht op loon voor zijn prestaties. Een verdergaand onderscheid in behandeling is in principe niet geoorloofd. De praktijk die erin bestaat de werkwilligen of de kandidaat-stakers te stimuleren om niet deel te nemen aan de staking door hen een extra financieel voordeel toe te kennen is erg omstreden. Men kan immers oordelen dat de syndicale vrijheid of het grondrecht op collectieve actie te sterk wordt ingeperkt wanneer er een positieve discriminatie is tegenover de niet-stakers. Bovendien zou een dergelijke praktijk kunnen worden beoordeeld als een ongeoorloofde discriminatie omwille van syndicale overtuiging. Het comité voor de verenigingsvrijheid van de Internationale Arbeidsorganisatie (AIO) te Genève heeft in zijn administratieve rechtspraak reeds meermaals soortgelijke praktijken waarbij financiële voordelen werden voorbehouden aan niet-stakers, veroordeeld als strijdig met Verdrag nr.87. Dit verdrag dat ook door België bekrachtigd werd is een van de fundamentele verdragen van de IAO en beschermt de verenigingsvrijheid en het recht om zich te organiseren. Zelfs indien dergelijke premies voor niet-stakers niet vooraf waren aangekondigd, maar enkel achteraf werden gegeven, is het niet uitgesloten dat er een invloed is op het recht op collectieve actie en op de deelname aan eventuele toekomstige acties, daar dit verwachtingen oproept, zodat de net genoemde bedenkingen toch blijven gelden. Voor wat de tewerkstelling tijdens een staking betreft, zijn enkel een beroep op uitzendkrachten (cfr. CAO58 van de Nationale Arbeidsraad) en de vervangingscontracten (cfr. art. 11ter Wet betreffende de arbeidsovereenkomsten) ongeoorloofd om een stakende werknemer te vervangen. Er bestaat echter geen juridisch verbod om nieuwe medewerkers aan te werven via een overeenkomst van bepaalde duur of om een beroep te doen op “onderaannemers “. Een geschenkbon die een werkgever aanbiedt aan zijn werknemers, omdat ze stakende werknemers hebben vervangen, moet in elk geval worden beschouwd als een compensatie voor het werk dat ze hebben geleverd in het kader van de uitvoering van hun arbeidsovereenkomst en moet dus worden gezien als een loon dat is onderworpen aan de normale sociale bijdragen. |