SÉNAT DE BELGIQUE BELGISCHE SENAAT
________________
Session 2010-2011 Zitting 2010-2011
________________
8 septembre 2011 8 september 2011
________________
Question écrite n° 5-3043 Schriftelijke vraag nr. 5-3043

de Fabienne Winckel (PS)

van Fabienne Winckel (PS)

au ministre pour l'Entreprise et la Simplification

aan de minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen
________________
Banques - Virements papier - Coût - Virements électroniques - Personnes âgées - Difficulté Banken - Papieren overschrijvingen - Kostprijs - Elektronische overschrijvingen - Oudere mensen - Moeilijkheid 
________________
établissement de crédit
monnaie électronique
bancatique
informatique appliquée
personne âgée
kredietinstelling
elektronisch betaalmiddel
elektronische bankhandeling
toegepaste informatica
bejaarde
________ ________
8/9/2011Verzending vraag
17/10/2011Antwoord
8/9/2011Verzending vraag
17/10/2011Antwoord
________ ________
Question n° 5-3043 du 8 septembre 2011 : (Question posée en français) Vraag nr. 5-3043 d.d. 8 september 2011 : (Vraag gesteld in het Frans)

Le recours aux virements papier ne cesse de diminuer au fil des années, à tel point qu'ils ne représenteraient plus que 5 à 7 % de l'ensemble des virements effectués par les clients des grandes banques. Leur nombre reste par contre bien plus élevé dans les banques de taille plus modeste, avec des proportions allant jusqu'à 20,6 %. Les raisons de la diminution d'utilisation du virement papier sont multiples. En effet, la procédure est fastidieuse et coûteuse. Le déclin du virement papier s'explique aussi par la facilité du virement électronique et l'utilisation des domiciliations.

La majorité des clients des banques disposent en effet d'un accès au PC Banking de leur institution financière. L'usage de ce service est cependant difficile pour les personnes âgées qui ne sont souvent pas abonnés à l'Internet. Une partie importante de cette catégorie d'usagers a également des difficultés d'effectuer ses virements elle-même via les guichets bancaires électroniques. Ils continuent donc à effectuer leurs paiements par virements papier.

1) Je souhaiterais donc savoir s'il ne serait pas possible d'interdire aux banques de faire payer les virements papier au-delà d'un certain âge.

2) Les banques pourraient-elles décider de définitivement proscrire l'usage des virements papier ?

 

De jongste jaren is het aantal papieren overschrijvingen constant gedaald, zozeer zelfs dat ze nog amper 5 tot 7% uitmaken van alle overschrijvingen van de klanten van de grote banken. Dat aantal blijft echter vrij hoog in de kleinere banken, waar nog tot 20,6% papieren overschrijvingen gebeuren. De redenen van de daling van het gebruik van een papieren overschrijving zijn legio. Het gaat immers om een lange en dure procedure. De achteruitgang van de papieren overschrijving kan ook worden verklaard door het gemak van de elektronische overschrijving en het gebruik van domiciliëringen.

De meeste klanten van de banken hebben toegang tot de dienst PC Banking van hun financiële instelling. Het gebruik van die dienst is echter moeilijk voor oudere personen die vaak geen internetabonnement hebben. Een belangrijk deel van deze gebruikerscategorie heeft het ook moeilijk om zelf de overschrijvingen te verrichten aan de elektronische bankloketten. Ze blijven dus papieren overschrijvingen gebruiken.

1) Ik zou dus graag weten of het niet mogelijk is de banken te verbieden hun klanten vanaf een bepaalde leeftijd te doen betalen voor papieren overschrijvingen.

2) Zouden de banken kunnen beslissen om de papieren overschrijvingen definitief af te schaffen?

 
Réponse reçue le 17 octobre 2011 : Antwoord ontvangen op 17 oktober 2011 :

1. La tarification des services bancaires est autorisée en Belgique mais conformément à la législation en vigueur, les banques sont tenues d’afficher leurs tarifs et toute modification doit être notifiée aux clients. La réglementation (arrêté royal du 23 mars 1995) sur la transparence des tarifs des services financiers homogènes donne la possibilité au consommateur de connaître ces tarifs. La législation européenne en matière de services de paiement n’interdit pas aux banques de faire payer les virements papier, cela n’entre pas dans le cadre harmonisé de la réglementation relative aux services de paiement. La tarification des services bancaires relève donc de la politique commerciale de chaque banque. De plus, la concurrence en la matière est suffisante en Belgique. Certaines banques effectuent gratuitement toutes les opérations des clients. En outre, des services spécifiques sont parfois prévus pour certains groupes-cibles, comme les personnes âgées.

2. La possibilité d’initier une opération de paiement (sur papier ou électronique) est convenue contractuellement. En cas de modification éventuelle du contrat, les règles modifiées doivent être soumises à temps au client préalablement à leur entrée en vigueur. Le client est alors libre de résilier le contrat sans frais. Dans ce cadre, le secteur bancaire indique formellement qu’une disparition des virements papier n’est une option très réaliste commercialement.

1. De tarificatie van bankdiensten wordt in België toegestaan maar de banken zijn wel verplicht hun tarieven te publiceren en de klant elke wijziging ervan over te maken overeenkomstig de geldende wetgeving. De reglementering (koninklijk besluit van 23 maart 1995) inzake prijstransparantie van homogene financiële diensten biedt de consument de mogelijkheid deze tarieven te kennen. De Europese regelgeving inzake betalingsdiensten verbiedt de banken niet om de papieren overschrijvingen te tariferen. Dit valt niet onder het geharmoniseerde kader van de reglementering met betrekking tot de betaaldiensten. De tarificatie van de bankdiensten behoort dan ook tot de commerciële politiek van iedere bank. Er is in België bovendien voldoende concurrentie op dit vlak. Er zijn banken die alle verrichtingen gratis uitvoeren voor de klanten. Bovendien worden er soms specifieke diensten ontwikkeld voor bepaalde doelgroepen zoals bijvoorbeeld personen op leeftijd.

2. De mogelijkheid om een betaalverrichting (op papier of elektronisch) te initiëren wordt contractueel overeengekomen. In geval van eventuele wijziging van het contract moeten de gewijzigde regels voorafgaandelijk aan de inwerkingtreding ervan tijdig worden overgemaakt aan de klant. Deze is dan vrij de overeenkomst kosteloos op te zeggen. In dit kader geeft de banksector formeel aan dat een verdwijning van de papieren overschrijving in commercieel opzicht een weinig realistische optie is.