26/5/2026
De Hoge Raad voor de Justitie (hierna de HRJ) werd in 1999 opgericht om de Belgische justitie beter te doen werken. De HRJ doet dat op drie manieren. Hij speelt een centrale rol bij de selectie en de benoeming van magistraten, hij oefent controle uit op de werking van de rechterlijke orde door middel van audits, speciale onderzoeken en de behandeling van klachten en hij brengt adviezen uit over de algemene werking en organisatie van de rechterlijke orde.
De HRJ telt 44 leden met daarbij evenveel Nederlands- als Franstaligen en evenveel magistraten als niet-magistraten. Hij bestaat uit een Nederlandstalig en een Franstalig college, met elk 22 leden, 11 magistraten en 11 niet-magistraten. Alle leden hebben een ambtstermijn van vier jaar.
De 22 magistraten worden gekozen door en uit de beroepsmagistraten.
De 22 niet-magistraten worden door de Senaat benoemd met een meerderheid van twee derden van de uitgebrachte stemmen. De Senaat vervult zo zijn transversale rol op een domein waar samenwerking tussen de federale staat en de deelstaten noodzakelijk is, namelijk de werking van justitie. De vereiste tweederdemeerderheid draagt ertoe bij dat de HRJ pluralistisch wordt samengesteld en een breed maatschappelijk draagvlak heeft.
Door het ontstaan van een vacature in het Nederlandstalig college van de Hoge Raad voor de Justitie die niet kan worden vervuld door een van de opvolgers, zal de Senaat overgaan tot de benoeming, voor de resterende duur van het vacante mandaat, van een nieuw lid niet-magistraat.
De oproep tot de kandidaten werd op 26 mei 2026 in het Belgisch Staatsblad (p.40-41) gepubliceerd.